Panayia Balino Kilisesi

Tarihi Yapı Dini Yapı

Fatih · Balat · İstanbul

Balat ile Ayvansaray arasında, Mahkeme Altı Caddesi'nin taş duvarları ardına gizlenmiş küçük bir Rum Ortodoks kilisesi. 16. yüzyıldan beri kayıtlarda geçen yapı, beyaz ahşap tavanı, yaldızlı ikonostasisi, gümüş kaplı ikonaları ve Ayios Menas ayazmasıyla Haliç kıyısının sakin duraklarındandır.

Devamını oku

Panayia Balino Kilisesi ziyaret bilgileri

Ziyaret süresi: 15–30 dk

Panayia Balino Kilisesi'ne genel bakış

Panayia Balino Kilisesi, Balat ile Ayvansaray arasında, Mahkeme Altı Caddesi'nin yüksek taş duvarlarının ardında duran bir Rum Ortodoks kilisesidir. Meryem'e adanmıştır ve Fener Rum Patrikhanesi'ne bağlıdır. Kilise 1583 tarihli Tryphon listesinde ve 1604 tarihli Paterakis listesinde geçer; 17. yüzyılda Du Cange onu "Theotokos Baigle", 18. yüzyıl sonunda Hovhannesyan "Balinos" diye kaydeder.

16. yüzyılda yapılan ilk kilise bir yangında yok oldu ve 18. yüzyılda yeniden yapıldı. Bugünkü bina 1843'teki büyük onarımdan kalır; kilise 1877, 1912 ve 1992'de yeniden elden geçirildi.

Panayia Balino Kilisesi'nde ne görülür

Dikdörtgen planlı yapı, narteks ile üç nefli bir naostan oluşur ve ahşap bir kırma çatıyla örtülür. İçeride beyaz boyalı, tonoz biçimli ahşap tavan ve kristal avizeler hemen dikkat çeker.

Yaldızlı ikonostasisin üst sırasında İsa'nın hayatından sahneler, alt sırasında soldan sağa Kutsal Üçlü (1845), Aziz Athanasios, Meryem'in Uykusu, Meryem ile Çocuk İsa, İsa, Vaftizci Yahya ve Aziz Menas (1846) ikonaları yer alır. Narteksin güney duvarında gümüş kaplı Konstantinos ve Helene (1846), kuzey duvarında Aziz Panteleimon (1888) ikonası asılıdır. Orta nefe bakan ambonda İsa ile dört İncil yazarı resmedilmiştir. Kilisenin içinde, suyuna şifa atfedilen Ayios Menas ayazması bulunur.

Panayia Balino Kilisesi'ne ne zaman gitmeli?

Kilise ibadete açıktır ve girişi ücretsizdir, ama ilan edilmiş bir saat tarifesi yoktur. Sokak kapısı çoğu zaman kapalı durur; gündüz saatlerinde kapıdaki küçük zile basınca görevli uygunsa açar. Pazar sabahları ve bayramlarda ayin sırasında gezmek yerine ibadete yer açmak gerekir.

İkonostasisi, narteksteki ikonaları ve ayazmayı görmek on beş ile otuz dakika sürer.

Panayia Balino Kilisesi'ne ulaşım

T5 Eminönü-Alibeyköy tramvayının Balat durağı ile Haliç vapurlarının Balat iskelesi birkaç dakikalık yürüyüştedir. Kiliseye Mahkeme Altı Caddesi'ndeki kemerli demir kapıdan girilir; kapının üstünde "Balat Balino Rum Kilisesi" levhası vardır.

İçeride sessiz olunur, ayin sırasında sunak bölümüne girilmez; omuzları ve dizleri örten kıyafet uygundur. Vlaherna Meryem Ana Kilisesi, Atik Mustafa Paşa Camii ve Tekfur Sarayı aynı yürüyüşe kolayca girer.

Panayia Balino Kilisesi nerede?

Kilise, tarihî yarımadanın kuzeybatısında, Balat ile Ayvansaray arasındaki Mahkeme Altı Caddesi üzerinde, Haliç kıyısına paralel uzanan sokağın iç yakasındadır. Vlaherna Meryem Ana Kilisesi yaklaşık 370 metre kuzeybatıda, Tekfur Sarayı 440 metre güneybatıda kalır; Sveti Stefan Kilisesi ile Fener sırtı güneydoğudadır.

Haritalar'da aç

Panayia Balino Kilisesi hakkında sıkça sorulan sorular

Panayia Balino Kilisesi gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 15–30 dakika sürer.

Panayia Balino Kilisesi ne zaman yapıldı?

Kilise 16. yüzyılda yapıldı; 1583 tarihli Tryphon listesinde ilk kez geçer. Bir yangında yok olunca 18. yüzyılda yeniden yapıldı. Bugünkü bina 1843'teki onarımdan kalır, 1877, 1912 ve 1992'de yeniden onarıldı.

Kiliseye nasıl girilir, açık mı?

Kilisenin ilan edilmiş bir saat tarifesi yoktur ve sokak kapısı çoğu zaman kapalıdır. Gündüz saatlerinde Mahkeme Altı Caddesi'ndeki kapının zilini çalınca görevli uygunsa açar. Girişi ücretsizdir, bağış kutusu vardır.

"Balino" adı nereden geliyor?

Adın kökeni kesin bilinmiyor. Kilise kaynaklarda farklı biçimlerde geçer: Du Cange 17. yüzyılda "Theotokos Baigle", Hovhannesyan 18. yüzyıl sonunda "Balinos" yazar. Bugün Panayia Balino ve Panagia Balinu adları birlikte kullanılır; "Panayia" Meryem demektir.

Kilisenin içinde neler görülür?

Beyaz ahşap tonozlu tavan, yaldızlı ikonostasis ve 1840'lardan kalan ikonalar kilisenin öne çıkan yanlarıdır. Narteksteki gümüş kaplı Konstantinos ve Helene ikonası, İsa ile dört İncil yazarının resmedildiği ambon ve Ayios Menas ayazması da görülür.

Yakında başka neler görülür?

Vlaherna Meryem Ana Kilisesi ile Atik Mustafa Paşa Camii kuzeybatıda, Tekfur Sarayı güneybatıda, Sveti Stefan Kilisesi ise güneydoğuda, Haliç kıyısındadır. Balat'ın renkli evlerle dolu sokakları kilisenin hemen güneyinden başlar.