Mısır Çarşısı
Fatih · İstanbul
Eminönü'nde, Yeni Cami külliyesinin gelir kaynağı olarak 1660'ta yapımına başlanan L biçimli kapalı çarşı. Tonozlu koridorunda seksen beş dükkân sıralanır; baharat, kuruyemiş, lokum ve çay tezgâhlarıyla İstanbul'un Kapalıçarşı'dan sonra en bilinen çarşısıdır.
Ziyaret bilgileri
- Ziyaret saatleri
- 08:00 – 20:00
- Engelli erişimi
- Var
Şu an kapalı
Çarşı tek katlıdır ve ana koridoru boydan boya düzdür; kapılardan basamaksız girilir, koridor tekerlekli sandalyenin rahat döndüğü genişliktedir. Asıl güçlük kalabalıktır, öğleden sonra ilerlemek zorlaşır. Çarşı içinde engelli tuvaleti yoktur.
Mısır Çarşısı'na genel bakış
Çarşının yapımına, 24 Temmuz 1660'taki büyük İstanbul yangınının hemen ardından başlandı. Yaptıran, Sultan IV. Mehmed'in annesi Turhan Hatice Sultan'dır; tasarım hassa mimarı Koca Kasım Ağa'ya, uygulama Mustafa Ağa'ya aittir. Yapı bağımsız bir çarşı değil, Yeni Cami külliyesinin vakıf gelirini karşılamak için kurulan bir arastadır: dükkân kiraları caminin giderlerini finanse ediyordu.
Çarşıya önce "Yeni Çarşı" dendi; bugünkü adı, inşaatın Mısır eyaletinden gelen vergi gelirleriyle karşılanmasından gelir. Yaygın inanışın aksine ad, çarşıya Mısır'dan baharat getirilmesinden değil bu vakıf gelirinden doğdu. Yapı L biçiminde tek bir tonozlu koridordur, altı kapısı vardır ve içinde seksen beş dükkân bulunur. Yangınlar ile depremler defalarca onarım gerektirdi; bugünkü görünümünü 1940'lardaki kapsamlı restorasyona borçludur.
Mısır Çarşısı'nda ne görülür
Çarşı Kapalıçarşı gibi labirent değildir: iki koldan oluşan tek bir eksen vardır, bir kapıdan girip diğerinden çıkmak yirmi dakika sürer. Sarı kesme taş kemerler, tonozlu tavan ve iki yanda birbirine bitişik vitrinler yapının bilinen görüntüsünü kurar. Kapıların üstündeki kitabeler ile çarşı yönetiminin oturduğu Başkatiplik odası da gezinin parçasıdır.
Tezgâhların ana konusu hâlâ baharattır: safran, sumak, pul biber, nane, kekik ve karışım baharatlar tepeler hâlinde dizilir. Yanı sıra lokum, akide, fıstık ezmesi ile kuruyemiş satan dükkânlar, kuru meyve, çay ve Türk kahvesi satanlar, peynir ile pastırma dükkânları vardır. Son yıllarda baharatçıların bir bölümü hediyelik eşya ve takı satıcılarına yer bıraktı. Çarşının batı kapısının dışındaki Çiçek Pazarı sokağında tohum, fide, saksı çiçeği ve kafes kuşu satılır; kuzey kapısından çıkınca Yeni Cami'nin avlusuna, oradan da Galata Köprüsü'nün balıkçılarına ulaşılır. Bitişikteki Rüstem Paşa Camii, İznik çinileriyle çevredeki en görülesi yapıdır.
Mısır Çarşısı'na ne zaman gitmeli?
Çarşı yedi gün açıktır; hafta içi sekiz ile ondokuz buçuk, cumartesi sekiz ile yirmi, pazar dokuz buçuk ile ondokuz arası gezilebilir. Yalnızca dini bayramların birinci günü kapalıdır. Sabahın ilk saati hem tenha hem de esnafın tezgâh kurduğu, fotoğraf için en iyi zamandır.
Öğleden sonra, özellikle on iki ile on yedi arası koridor omuz omuza doluyor; kalabalıktan çekinenler bu dilimi atlamalı. Çarşı kapalı olduğu için yağmurlu günler de uygundur. Gezi bir ile iki saat sürer; çevredeki Rüstem Paşa Camii, Çiçek Pazarı ve Yeni Cami eklendiğinde yarım gün olur.
Mısır Çarşısı'na ulaşım
T1 tramvayının Eminönü durağı çarşının kuzey kapısına üç dakika yürüme mesafesindedir. Marmaray ile gelenler Sirkeci'de iner, yürüyüş beş dakikadır. Eminönü iskelelerine Üsküdar, Kadıköy ve Karaköy'den vapur seferleri vardır; Kapalıçarşı'dan Mahmutpaşa Yokuşu'ndan aşağı yürüyüş on dakikadır.
Girişte güvenlik kontrolü vardır. Fiyatlar çoğu dükkânda pazarlığa açıktır, baharat ile kuruyemişte kilo fiyatı sorulmadan tartıya konulmasına izin verilmemelidir; küçük paketlerin gramajı düşük, birim fiyatı yüksek olabilir. Tadımlık ikram yaygındır ve alma zorunluluğu getirmez. Kalabalık koridorda çantanızı önde taşıyın; çarşı dışındaki sokaklarda kartla ödeme her yerde geçmez, yanınızda nakit bulundurun.
Mısır Çarşısı nerede?
Mısır Çarşısı, Haliç ağzındaki Eminönü meydanının hemen güneyinde, Yeni Cami'nin avlusuna bitişik durur. Kuzeyinde vapur iskeleleri ile Galata Köprüsü, doğusunda Sirkeci, güneyinde Mahmutpaşa Yokuşu üzerinden Kapalıçarşı'ya çıkan yamaç vardır. L biçimli yapının dış kollarını çiçek, bitki ve balık satan pazar sokakları sarar.
Mısır Çarşısı hakkında sıkça sorulan sorular
Mısır Çarşısı pazar günü açık mı?
Evet, çarşı haftanın yedi günü açıktır; pazar günleri dokuz buçukta açılıp ondokuzda kapanır. Hafta içi sekiz ile ondokuz buçuk, cumartesi sekiz ile yirmi arası hizmet verir. Yalnızca dini bayramların birinci günü kepenk açılmaz. Bu yönüyle pazar günleri kapalı olan Kapalıçarşı'dan ayrılır.
Girişi ücretli mi?
Hayır, çarşıya giriş ücretsizdir ve bilet gerekmez. Burası biletli bir anıt değil, çalışan bir ticaret merkezidir; altı kapıdan herhangi birinden serbestçe girilir. Kapılarda güvenlik kontrolü vardır, büyük valizle girmek engellenebilir.
Çarşıda ne alınır?
Baharat, kuru meyve, kuruyemiş, lokum, akide şekeri, çay ve Türk kahvesi çarşının ana ürünleridir; peynir ile pastırma satan eski dükkânlar da vardır. Baharatı açık tezgâhtan tartıyla almak paketli ürüne göre ucuzdur. Safran adıyla satılanın bir bölümü aslında aspirdir, fiyat farkı buradan gelir.
Kapalıçarşı ile aynı gün gezilebilir mi?
Evet, iki çarşı arasında Mahmutpaşa Yokuşu üzerinden on dakikalık yürüyüş vardır. Kapalıçarşı pazar günleri kapalı olduğu için pazara denk gelen programda yalnızca Mısır Çarşısı gezilir. Diğer günlerde sabah Kapalıçarşı'yla başlayıp öğleden sonra Eminönü'ne inmek daha rahattır.
Yakınında başka ne gezilir?
Yeni Cami çarşının kuzey kapısına bitişiktir, İznik çinileriyle ünlü Rüstem Paşa Camii ise batı kapısının birkaç adım ötesindedir. Çiçek Pazarı sokağı, Galata Köprüsü'nün balıkçıları ve Eminönü iskeleleri aynı çemberdedir. Sirkeci Garı ile Gülhane Parkı yürüyerek on dakikadır.
Mısır Çarşısı engelli erişimine uygun mu?
Evet, engelli erişimi var. Çarşı tek katlıdır ve ana koridoru boydan boya düzdür; kapılardan basamaksız girilir, koridor tekerlekli sandalyenin rahat döndüğü genişliktedir. Asıl güçlük kalabalıktır, öğleden sonra ilerlemek zorlaşır. Çarşı içinde engelli tuvaleti yoktur.
