Mahmut Paşa Camii

Tarihi Yapı Dini Yapı

Fatih · İstanbul

Kapalıçarşı'nın Mahmutpaşa Kapısı'na iki yüz metre mesafede, kendi adını verdiği semtin ortasında duran 1463 tarihli cami. Fatih'in sadrazamı Mahmud Paşa'nın yaptırdığı yapı, fetihten sonra İstanbul'da inşa edilen ilk büyük camilerdendir ve çini kaplı türbesiyle şehirde eşsizdir.

Devamını oku

Mahmut Paşa Camii ziyaret bilgileri

Ziyaret süresi: 20–40 dk

Mahmut Paşa Camii'ne genel bakış

Mahmut Paşa Camii, Kapalıçarşı ile Eminönü arasındaki kalabalık alışveriş semtinin ortasında durur ve semte adını vermiştir. Cümle kapısının üstündeki Arapça kitabeye göre 867 yılında, yani 1463'te tamamlandı. Bu tarihiyle fetihten sonra İstanbul'da yapılan ilk büyük camilerdendir.

Banisi Veli Mahmud Paşa, Fatih Sultan Mehmed'in sadrazamı ve kaptan-ı deryasıydı; 1474'te padişahın emriyle idam edildi. Cami, çifte hamam, han, medrese, imaret ve mektepten oluşan bir külliyenin merkeziydi. Bugün cami, türbe, Kürkçü Han, hamamın erkekler kısmı ve medresenin dershanesi ayaktadır.

Mahmut Paşa Camii'nde ne görülür

Kesme taştan yapı, Bursa'daki erken Osmanlı camileri gibi zaviyeli bir plana sahiptir. Harim mihrap ekseninde art arda iki büyük kubbeyle örtülür, iki yanda üçer kubbeli yan mekânlar yer alır. Son cemaat yeri ile harim arasında beş kubbeli bir iç giriş mekânı daha vardır; ortadaki kubbesi mukarnaslı, yanlardakiler dilimlidir.

Mermer taçkapıda inşa kitabesinin iki yanında 1755-56 tarihli sekizer satırlık Türkçe tamir kitabeleri görülür. Mihrap ve minber bu onarımda yenilendi, harimin solundaki kafesli hünkâr mahfili ise 1828-29'da II. Mahmud döneminde eklendi. Caminin arkasındaki sekizgen türbe 1473'te yapıldı; dış cephesi firuze ve lacivert çinilerle kakılmıştır ve bu süslemesiyle İstanbul'da tek örnektir.

Mahmut Paşa Camii'ne ne zaman gitmeli?

Cami ibadete açıktır ve girişi ücretsizdir. Semt hafta içi gündüz toptancılar ve alışveriş yapanlarla dolup taşar; sabah erken ya da pazar günü dar sokaklarda yürümek çok daha rahattır. Namaz vakitlerine on beş dakika kala girmemek ziyareti kolaylaştırır.

Harimi, yan mekânları, son cemaat yerini ve arkadaki türbeyi görmek yarım saat kadar sürer. Batıdaki hamam bugün dükkânlarla dolu bir çarşıdır; kubbesinin altından geçmek için birkaç dakika daha ayırmaya değer.

Mahmut Paşa Camii'ne ulaşım

T1 tramvayının Çemberlitaş durağında inip Nuruosmaniye Camii'nin yanından kuzeye yürüyünce cami beş dakikada gelir. Kapalıçarşı içinden gelenler Mahmutpaşa Kapısı'ndan çıkıp yokuş aşağı birkaç yüz metre yürür. Eminönü ya da Mısır Çarşısı'ndan Mahmutpaşa Yokuşu'nu tırmanmak on dakika kadar sürer.

Camiye girerken ayakkabılar çıkarılır, kadınlar başlarını örter; omuz ve dizlerin kapalı olması beklenir. Namaz kılanları çerçeveye almadan fotoğraf çekilebilir. Avlu duvarının önü çoğu zaman motosikletlerle doludur, giriş kapısı caminin kuzey yüzündeki revaktadır.

Mahmut Paşa Camii nerede?

Cami, tarihi yarımadada Kapalıçarşı ile Eminönü arasındaki yamaçta, kendi adını taşıyan Mahmutpaşa semtinin ortasında durur. Kapalıçarşı'nın Mahmutpaşa Kapısı iki yüz metre kadar batısında, Nuruosmaniye Camii güneyinde, Mahmutpaşa Yokuşu ise kuzeye doğru Mısır Çarşısı'na iner. Türbesi caminin mihrap duvarının arkasında, hamamı batısındadır.

Haritalar'da aç

Mahmut Paşa Camii hakkında sıkça sorulan sorular

Mahmut Paşa Camii gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 20–40 dakika sürer.

Mahmut Paşa Camii'ni kim yaptırdı?

Camiyi Fatih Sultan Mehmed'in sadrazamı Veli Mahmud Paşa yaptırdı. Kapı kitabesine göre inşaat 1463'te bitti. Paşa, İstanbul'un fethinden sonraki yıllarda devletin en güçlü adamlarından biriydi; 1474'te padişahın emriyle idam edildi ve caminin arkasındaki türbesine gömüldü.

Mahmut Paşa Türbesi neden ünlü?

1473'te yapılan sekizgen türbenin dış cepheleri, küfeki taşının oyulup içine firuze ve lacivert çiniler kakılmasıyla süslenmiştir. Selçuklu üslubunu hatırlatan bu çini kakma cephe, İstanbul'da başka hiçbir türbede görülmez. Türbe 1827'de ve 1949-50'de onarıldı, çinilere dokunulmadı.

Caminin mimarisini özel kılan nedir?

Cami, Bursa'daki erken Osmanlı yapılarında görülen zaviyeli plandadır: harim art arda iki büyük kubbeyle örtülür, yanlarda üçer kubbeli yan mekânlar bulunur. Önünde beş kubbeli son cemaat yeri, onunla harim arasında da beş kubbeli bir iç giriş mekânı vardır.

Giriş ücretli mi, kıyafet kuralı var mı?

Giriş ücretsizdir, bilet yoktur. Cami ibadete açık olduğu için ayakkabılar kapıda çıkarılır, kadınlar başlarını örter, omuz ve dizlerin kapalı olması beklenir. Namaz vakitlerinde içeride dolaşılmaz, namaz kılanların fotoğrafı çekilmez.

Yakında başka neler görülür?

Külliyenin 1466-67 tarihli hamamı caminin batısındadır ve bugün çarşı olarak kullanılır. Kapalıçarşı'nın Mahmutpaşa Kapısı ile Nuruosmaniye Camii birkaç dakikalık yürüyüştedir. Mahmutpaşa Yokuşu'ndan aşağı inince Mısır Çarşısı, Yeni Cami ve Rüstem Paşa Camii gelir.