Milyon Taşı

UNESCO Dünya Mirası

Dini Yapı Anıt

Ayasofya'nın karşısında, Yerebatan Sarnıcı'nın yanında duran tek bir mermer ayak: Bizans'ın başkentinden imparatorluğun bütün kentlerine uzaklıkların ölçüldüğü sıfır noktası. Yanında Osmanlı su terazisi, çevresinde 2019'dan beri süren kazıda açığa çıkan Bizans ve Osmanlı katmanları görülür.

Devamını oku

Milyon Taşı ziyaret bilgileri

Ziyaret süresi: 5–20 dk
Engelli erişimi: Var; Engelli erişimi

Milyon Taşı

Var

Milyon Taşı, Yerebatan Sarnıcı'nın yanındaki düz, taş döşeli kaldırımın hemen kenarındadır ve tekerlekli sandalyeyle basamaksız yaklaşılır. Sütuna kazı alanını çevreleyen çitin ardından bakılır, alanın içine girilmez.

Milyon Taşı'na genel bakış

Milyon Taşı, Bizans İmparatorluğu'nun sıfır noktasıydı. Konstantinopolis'ten imparatorluğun bütün kentlerine uzanan yolların uzaklığı buradan ölçülür, kentlerin mesafeleri anıtın kaidesine yazılırdı. Roma'daki Altın Mil Taşı'nın (Milliarium Aureum) karşılığı olarak, I. Konstantin'in kenti başkent yaptığı 4. yüzyılda kurulduğu kabul edilir.

Anıt bugünkü tek taştan çok daha büyüktü: dört kemerle birbirine bağlanan dört ayağın taşıdığı kubbeli bir yapı, yani bir tetrapylondu. Tepesinde Konstantin ile annesi Helena'nın heykelleri ve aralarında bir haç dururdu. Justinianus yanına bir güneş saati ekletti, sonraki imparatorlar heykellerle süsledi. Yapı 1453'ten sonra da bir süre ayakta kaldı, 16. yüzyılın başında su yollarının genişletilmesi sırasında ortadan kalktı.

Milyon Taşı'nda ne görülür

Bugün görülen, 1967-68 kazısında temelleriyle birlikte bulunan ve yeniden dikilen tek bir mermer ayak parçasıdır. Hemen arkasında, 16. yüzyılda kente su dağıtmak için yapılan tuğla ve taş örgülü Osmanlı su terazisi yükselir; kule son yıllarda İBB Miras tarafından onarıldı.

Taşın çevresinde 2019'dan beri İBB Miras'ın İstanbul Arkeoloji Müzeleri denetiminde yürüttüğü kazı sürüyor. Açığa çıkan katmanlarda Bizans duvarları, su terazisine gelen bir su kanalı, 15. yüzyıldan kalma bir Osmanlı mahallesinin kalıntıları ve ev bahçelerindeki kuyular görülür. Kazı halka açık biçimde, çitin ardından izlenebilecek şekilde yapılıyor; yanındaki pano anıtın tarihini Türkçe ve İngilizce anlatır.

Milyon Taşı'na ne zaman gitmeli?

Taş kaldırım kenarında durur, girişi ücretsizdir ve her saat görülebilir. Sabah erken saatler, Yerebatan Sarnıcı ve Ayasofya kuyrukları oluşmadan önce en sakin zamandır. Taşı görüp panoyu okumak beş dakika, su terazisini ve kazı alanını çevresinden dolaşmak yirmi dakika kadar sürer.

Milyon Taşı'na ulaşım

T1 tramvayının Sultanahmet durağı taşın birkaç adım ötesindedir; tramvay anıtın hemen yanından geçer. Marmaray ile gelenler Sirkeci'de inip yokuş yukarı on dakika yürür. Çevre yaya ağırlıklıdır, araçla yanaşmak zordur.

Milyon Taşı, Yerebatan Sarnıcı'nın girişine, Ayasofya'ya ve Sultanahmet Meydanı'na giden yürüyüşün ilk durağı olarak rahatça gezilir. Bugünkü Divanyolu Caddesi, taşın başlangıç noktası olduğu Bizans'ın ana caddesi Mese'nin izini batıya doğru sürer.

Milyon Taşı nerede?

Milyon Taşı, tarihi yarımadanın sırtında, Ayasofya'nın batısında ve Yerebatan Sarnıcı'nın hemen güneyinde, tramvay yolunun kenarında durur. Bizans'ın Augusteion meydanının batı ucuna, Mese yolunun başladığı noktaya denk gelir. Hemen yanında Osmanlı su terazisi yükselir; Sultanahmet Meydanı güneybatıda birkaç yüz metre ötededir.

Haritalar'da aç

Milyon Taşı hakkında sıkça sorulan sorular

Milyon Taşı gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 5–20 dakika sürer.

Milyon Taşı engelli erişimine uygun mu?

Evet, engelli erişimi var. Milyon Taşı, Yerebatan Sarnıcı'nın yanındaki düz, taş döşeli kaldırımın hemen kenarındadır ve tekerlekli sandalyeyle basamaksız yaklaşılır. Sütuna kazı alanını çevreleyen çitin ardından bakılır, alanın içine girilmez.

Milyon Taşı neden önemlidir?

Bizans döneminde Konstantinopolis'ten imparatorluğun kentlerine olan bütün uzaklıklar bu noktadan ölçülürdü. Roma'daki Altın Mil Taşı'nın karşılığıydı ve kentin ana caddesi Mese de buradan başlardı; bu yüzden Bizans'ın sıfır noktası olarak anılır.

Milyon Taşı'nın aslı nasıl bir yapıydı?

Tek bir taş değil, dört ayak üzerinde dört kemerin taşıdığı kubbeli bir anıttı. Üstünde Konstantin ile Helena'nın heykelleri dururdu, sonraki yüzyıllarda güneş saati, imparator ve imparatoriçe heykelleriyle zenginleştirildi. Bugün yalnızca bir ayak parçası ayaktadır.

Milyon Taşı'nın yanındaki kule nedir?

Hemen arkasında yükselen tuğla ve taş örgülü kule, 16. yüzyıldan kalma bir Osmanlı su terazisidir. Su kemerlerinden gelen suyun basıncını dengeleyip mahallelere dağıtmaya yarardı. Milyon anıtının bu su yollarının yapımı sırasında ortadan kalktığı düşünülür.

Milyon Taşı'nı görmek ücretli mi?

Hayır. Taş, Yerebatan Sarnıcı'nın yanındaki kaldırımın kenarında açıkta durur; bileti, görevlisi ve kapanış saati yoktur. Kazı alanına girilmez ama çitin ardından her saat ücretsiz izlenebilir.

Yakında başka neler görülür?

Yerebatan Sarnıcı'nın girişi birkaç adım ötededir. Ayasofya karşıda, Sultanahmet Meydanı ve Sultanahmet Camii beş dakikalık yürüyüştür. Batıya doğru Divanyolu Caddesi, Bizans'ın Mese yolunu izleyerek Çemberlitaş'a ulaşır.