Beyazıt Camii

Tarihi Yapı Dini Yapı

Fatih · İstanbul

Beyazıt Meydanı'nda, Bizans'ın Theodosius Forumu'nun üstüne kurulan selatin külliyesi. Ana kubbeyi iki yarım kubbenin desteklediği harimi, yirmi dört kubbeli avlusu, devşirme sütunları ve kütüphaneye, hat müzesine, hamam müzesine dönüşmüş yapılarıyla gezilir.

Devamını oku

Beyazıt Camii ziyaret bilgileri

Ziyaret süresi: 30–45 dk

Beyazıt Camii'ne genel bakış

Külliyeyi Sultan II. Bayezid yaptırdı. Cümle kapısındaki, hattat Şeyh Hamdullah'ın yazdığı kitabeye göre inşaat 1501'de başladı ve 1505'te tamamlandı. Mimarın kim olduğu kesin değildir: yapı uzun süre Mimar Hayreddin'e, sonra Mimar Kemaleddin'e atfedildi, ancak arşiv belgelerine dayanan bugünkü yaygın görüş mimarın Yakub Şah bin Sultan Şah olduğudur.

Fetihten sonra yapılan ikinci büyük selatin külliyesidir. Fatih Camii depremlerde yıkılıp on sekizinci yüzyılda bambaşka bir üslupta yeniden kurulduğu için, İstanbul'da özgün biçimini büyük ölçüde koruyan en eski padişah külliyesi budur. Ana kubbeyi kıble ekseninde iki yarım kubbenin desteklemesi yüzyıllardır Ayasofya'yla karşılaştırılır.

Yapı depremle boğuştu. 1509'daki "Küçük Kıyamet" sarsıntısında kubbe ağır hasar gördü, 1573'te Mimar Sinan harime bir destek kemeri ekleyerek yapıyı ayakta tuttu. Ağustos 2012'de başlayan kapsamlı restorasyon sekiz yıl sürdü; önceki onarımların çimentolu ekleri sökülen cami 2020'de yeniden ibadete açıldı.

Beyazıt Camii'nde ne görülür

Harim kırk metreye yakın kenarlı bir karedir. On altı virgül yetmiş sekiz metre çapındaki ana kubbe dört büyük kemere biner, önünde ve arkasında birer yarım kubbe uzanır; ortada mekânı bölen taşıyıcı yoktur. Mihrap, minber ve mahfiller ince taş işçiliğindedir, minberin şebekeli mermeri dantel gibi oyulmuştur. Sağ köşedeki hünkâr mahfili on devşirme sütuna oturur.

Avlu, caminin kendisi kadar yer kaplar. Yirmi dört kubbeli revakı yirmi sütun taşır: ikisi porfir, onu yeşil somaki, altısı pembe granittir, hepsi devşirmedir. Ortadaki şadırvanın üstü başta açıktı; kubbeli örtü IV. Murad döneminde eklendi. Caminin iki yanındaki tabhaneler gezgin dervişler için yapılmıştı, on altıncı yüzyılda harime katıldı; iki minare bu kanatların uçlarında durduğu için aralarındaki açıklık yetmiş dokuz metreyi bulur.

Külliyenin geri kalanı meydana yayılır. 1507'de biten medrese bugün Türk Vakıf Hat Sanatları Müzesi'dir, ancak restorasyon nedeniyle kapalıdır. İmaret 1884'ten beri Beyazıt Devlet Kütüphanesi'dir, çifte hamam ise 2015'ten beri Türk Hamam Kültürü Müzesi'dir. Kıble tarafındaki bahçede II. Bayezid'in sekizgen türbesi, kızı Selçuk Hatun'un türbesi ve Fossati'nin yaptığı Koca Mustafa Reşid Paşa Türbesi sıralanır; hazirede mimar Kemaleddin'in 1922'de buraya taşınan mezarı bulunur.

Beyazıt Camii'ne ne zaman gitmeli?

Cami ibadete açıktır, giriş ücretsizdir ve bilet yoktur. Beş vakit namaz sırasında ve cuma öğlesinde turistik ziyaret durur; en rahat saat sabah ile öğle arasıdır. Girişte ayakkabı çıkarılır, kadın ziyaretçiler başını örter, diz ve omuz kapalı olmalıdır; kapıda örtü bulunur.

Meydan sabah erken sakindir, öğleden sonra Kapalıçarşı kalabalığıyla dolar. Avlunun revakları öğle sıcağında gölge verir; ana kubbenin içi ise ikindi ışığında en iyi görülür. Külliyenin kütüphane ve müzelerini de gezecekseniz hafta içi gidin, hafta sonu çoğu kapalıdır.

Beyazıt Camii'ne ulaşım

En kolay yol T1 tramvayının Beyazıt-Kapalıçarşı durağıdır; durak meydanın kenarındadır. M2 metrosunun Vezneciler-İstanbul Üniversitesi istasyonu beş dakika yürüme mesafesindedir. Marmaray'la gelenler Sirkeci'den T1'e biner.

Sultanahmet'ten yürüyerek yirmi dakika sürer, Divan Yolu takip edilir ve yol Çemberlitaş'ın önünden geçer. Kapalıçarşı'nın Beyazıt kapısı caminin yanı başındadır, Süleymaniye kuzeye doğru on beş dakikalık yokuştur. Meydan 2022'de yeniden düzenlendi, çevresi taşıt trafiğine kapalıdır.

Beyazıt Camii nerede?

Cami, tarihî yarımadanın üçüncü tepesinde, Beyazıt Meydanı'nın kuzeydoğu köşesinde durur; meydan, Bizans'ın en büyük alanı olan Theodosius Forumu'nun yerindedir. Kapalıçarşı'nın Beyazıt kapısı yüz metre güneydoğuda, İstanbul Üniversitesi'nin ana kapısı meydanın karşı yanındadır. Süleymaniye kuzeyde, Sultanahmet ise Divan Yolu boyunca doğuda kalır.

Haritalar'da aç

Beyazıt Camii hakkında sıkça sorulan sorular

Beyazıt Camii gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 30–45 dakika sürer.

Beyazıt Camii'ne giriş ücretli mi?

Hayır, cami ibadete açıktır ve girişi ücretsizdir; bilet gişesi yoktur. Avlu ile kıble tarafındaki hazire de ücretsiz gezilir. Girişte ayakkabı çıkarılır, kadın ziyaretçiler başını örter ve diz ile omuzun kapalı olması beklenir. Külliyedeki hamam müzesi ayrı biletlidir.

İstanbul'un en eski camisi burası mı?

En eskisi değil, ama özgün biçimini büyük ölçüde koruyan en eski padişah külliyesidir. Fatih Camii bundan otuz yıl önce yapılmıştı; depremlerde yıkıldığı için on sekizinci yüzyılda bambaşka bir üslupta yeniden kuruldu. Beyazıt Camii ise 1505'teki halini ana hatlarıyla taşır.

Cami Ayasofya'nın kopyası mı?

Hayır. Ana kubbeyi iki yarım kubbenin desteklemesi iki yapıda da vardır ve bu benzerlik yüzyıllardır tartışılır, ancak Beyazıt Camii'nin taşıyıcı düzeni farklıdır. Araştırmacılar bugün yapıyı Edirne Üç Şerefeli Camii ile ilk Fatih Camii'nden gelen bir gelişmenin sonucu sayar.

Külliyede başka ne gezilebilir?

İmaret binası Beyazıt Devlet Kütüphanesi'dir ve süreli yayın arşiviyle hizmet verir. Çifte hamam 2015'ten beri Türk Hamam Kültürü Müzesi olarak açıktır. Medresedeki Türk Vakıf Hat Sanatları Müzesi restorasyon nedeniyle kapalıdır; gitmeden önce açılıp açılmadığını doğrulayın.

Yakınında başka ne var?

Kapalıçarşı'nın Beyazıt kapısı caminin yanı başındadır, Sahaflar Çarşısı avlu duvarının dibindedir. İstanbul Üniversitesi'nin ana kapısı ve arkasındaki Beyazıt Kulesi meydanın karşı yanındadır. Süleymaniye kuzeye on beş dakika, Sultanahmet Divan Yolu boyunca yirmi dakika yürüme mesafesindedir.