Yılanlı Sütun

UNESCO Dünya Mirası

Tarihi Yapı Anıt

Sultanahmet Meydanı'nda, Dikilitaş ile Örme Sütun arasında duran tunç anıt. MÖ 479'da Perslere karşı kazanılan Plataia zaferinin ganimetinden dökülüp Delfi'ye adanan, birbirine dolanmış üç yılan gövdesi şehrin bugüne kalan en eski anıtıdır.

Devamını oku

Yılanlı Sütun ziyaret bilgileri

Ziyaret süresi: 5–15 dk
Engelli erişimi: Var; Engelli erişimi

Yılanlı Sütun

Var

Yılanlı Sütun Sultanahmet Meydanı'nın düz, taş döşeli yaya alanındadır ve çevresi tekerlekli sandalyeyle basamaksız dolaşılır. Sütun zeminin altında, parmaklıklı bir çukurda durur; parmaklığın kenarından rahatça görülür.

Yılanlı Sütun'a genel bakış

Yılanlı Sütun, Sultanahmet Meydanı'nda Dikilitaş ile Örme Sütun arasında duran tunç bir anıttır. MÖ 479'da Plataia'da Persleri yenen Yunan şehirleri, savaşta ele geçirdikleri ganimeti eritip bu sütunu döktürdü ve Delfi'deki Apollon Tapınağı'nın sunağının yanına adadı. Birbirine dolanmış üç yılanın başları, altın bir kazanı taşıyan sehpanın ayaklarını oluşturuyordu.

Sparta kralı Pausanias önce sütuna zaferi yalnız kendisine mal eden bir yazıt kazıttı; yazıt silindi ve yerine savaşa katılan otuz bir şehrin adı yazıldı. Altın kazan MÖ 4. yüzyılda eritildi. Sütunu İstanbul'a, yeni başkentini süslemek isteyen Büyük Konstantin'in getirdiği kabul edilir.

Yılanlı Sütun'da ne görülür

Bugün görülen, birbirine sarılmış üç yılan gövdesinin beş metre kadarlık alt bölümüdür; aslında sütun altı buçuk, kazanıyla birlikte sekiz metreyi buluyordu. İçi boş tek parça döküm gövdede yirmi dokuz kıvrım sayılır. Sultanahmet Camii'ne bakan kuzeydoğu yüzde, üçüncü ile on üçüncü kıvrımlar arasında şehir adlarının yazıtı hâlâ okunabilir.

Yılan başları 1699 tarihli bir gravürde hâlâ yerindeydi, 1700 dolayında koptu ve kayboldu. Bunlardan birinin üst çenesi on dokuzuncu yüzyılda meydanın yakınında toprak altından çıktı; bugün İstanbul Arkeoloji Müzeleri'nde sergilenir. Sütun, 1855-1856'da İngiliz arkeolog Charles Newton'ın kazısıyla kaidesine kadar açığa çıkarıldı; bu yüzden bugünkü zeminin altında bir çukurda durur.

Yılanlı Sütun'a ne zaman gitmeli?

Sütun açık meydanda durur, girişi ücretsizdir ve her saat görülebilir. Sabahın erken saatleri meydanın en sakin zamanıdır ve tunç gövdedeki yazıyı okumak için ışık yeterince yumuşaktır. Akşamları meydan aydınlatılır.

Sütunu dolaşıp yazıyı bulmak birkaç dakika sürer. Dikilitaş, Örme Sütun ve Alman Çeşmesi ile birlikte meydanı gezmek yarım saati bulur; kopan yılan başını görmek için yürüme mesafesindeki Arkeoloji Müzeleri'ne uğrayabilirsiniz.

Yılanlı Sütun'a ulaşım

T1 tramvayının Sultanahmet durağından sütuna beş dakikalık düz bir yürüyüş vardır. Marmaray ile gelenler Sirkeci'de inip yokuş yukarı on beş dakika yürür. Meydanın tamamı yayadır, çevre sokaklara araçla girmek zordur.

Sütun, Sultanahmet Camii, Türk ve İslam Eserleri Müzesi ve Arasta Çarşısı ile aynı yürüyüşün içindedir. Çukurun çevresindeki parmaklık alçaktır, yazıyı görmek için kuzeydoğu yüzün önünde durmak yeterlidir.

Yılanlı Sütun nerede?

Sütun, tarihi yarımadanın sırtında, Bizans Hipodromu'nun yerindeki Sultanahmet Meydanı'nda, eski pistin ekseni üzerinde durur. Dikilitaş elli metre kadar kuzeydoğusunda, Örme Sütun güneybatısındadır. Doğusunda Sultanahmet Camii'nin avlu duvarı, batısında İbrahim Paşa Sarayı'ndaki Türk ve İslam Eserleri Müzesi vardır.

Haritalar'da aç

Yılanlı Sütun hakkında sıkça sorulan sorular

Yılanlı Sütun gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 5–15 dakika sürer.

Yılanlı Sütun engelli erişimine uygun mu?

Evet, engelli erişimi var. Yılanlı Sütun Sultanahmet Meydanı'nın düz, taş döşeli yaya alanındadır ve çevresi tekerlekli sandalyeyle basamaksız dolaşılır. Sütun zeminin altında, parmaklıklı bir çukurda durur; parmaklığın kenarından rahatça görülür.

Yılanlı Sütun kaç yaşında?

Sütun, MÖ 479'daki Plataia zaferinden sonra, MÖ 478'de Delfi'de adandı; yaşı yaklaşık 2.500 yıldır. İstanbul'a dördüncü yüzyılda, Büyük Konstantin döneminde getirildiği kabul edilir ve şehrin bugüne kalan en eski anıtıdır.

Sütunun yılan başlarına ne oldu?

Başlar 1699 tarihli bir gravürde hâlâ yerindeydi ve 1700 dolayında koptu. Nasıl koptuğuna dair farklı rivayetler vardır. Bir başın üst çenesi sonradan toprak altından çıktı; bugün İstanbul Arkeoloji Müzeleri'nde sergilenir.

Sütunun üstündeki yazı ne diyor?

Kuzeydoğu yüzde, Perslere karşı savaşan otuz bir Yunan şehrinin adı yazılıdır. Sparta kralı Pausanias önce zaferi kendine mal eden bir yazıt kazıtmıştı; Spartalılar onu sildirip yerine şehirlerin adlarını yazdırdı.

Neden "tılsımlı" sütun denir?

Sütunun şehri yılan, akrep ve böceklerden koruyan bir tılsım olduğuna inanılırdı. Evliya Çelebi, bir başın kırılmasıyla tılsımın bozulduğunu ve şehre yılanların yayıldığını anlatır; bu rivayet sütunun halk arasındaki ününü gösterir.

Yakında başka neler görülür?

Sütun Sultanahmet Meydanı'nın ortasındadır. Dikilitaş kuzeydoğuda, Örme Sütun güneybatıda birkaç adım ötededir. Sultanahmet Camii doğuda, Türk ve İslam Eserleri Müzesi batıda, Ayasofya ise beş dakikalık yürüyüştedir.