Haseki Sultan Külliyesi

Tarihi Yapı Dini Yapı

Fatih · İstanbul

Fatih'in Haseki semtinde, Hürrem Sultan için Mimar Sinan'ın başmimar olarak yaptığı ilk külliye. Caddenin iki yakasına yayılan cami, medrese, sıbyan mektebi, bacalı imaret ve sekizgen avlulu darüşşifası ile semte adını vermiştir.

Devamını oku

Haseki Sultan Külliyesi ziyaret bilgileri

Ziyaret süresi: 20–40 dk

Haseki Sultan Külliyesi'ne genel bakış

Haseki Sultan Külliyesi, Kanuni Sultan Süleyman'ın hasekisi Hürrem Sultan adına yapılan ve Mimar Sinan'ın hassa başmimarı olduktan sonraki ilk eseri sayılan külliyedir. Parçaları tek seferde değil, on iki yıla yayılarak yapıldı: cami 1538-39'da, medrese 1539-40'ta, imaret ile darüşşifa 1550'de tamamlandı; vakfiyesi 1551 tarihlidir.

Külliye, eski adı Avratpazarı olan semte kendi adını verdi. Darüşşifa 1881'e kadar tek başına, 1963'e kadar da yanında büyüyen yeni hastaneyle birlikte kadınlar hastanesi olarak çalıştı. Cami bugün ibadete açıktır; caddenin karşısındaki birimler 1976'dan beri Diyanet'in eğitim merkezi olarak kullanılır.

Haseki Sultan Külliyesi'nde ne görülür

Cami ilk yapıldığında 11,30 m çaplı tek kubbeliydi. 1612'de mütevellinin ricasıyla Sedefkâr Mehmed Ağa doğu duvarını kaldırıp aynı ölçüde ikinci bir kubbe ekledi; iki bölüm iki sütuna oturan üç kemerle birleşir ve mihrap yeni eksene taşındı. İçeride ahşap hünkâr mahfili, mermer taklidi boyalı mihrap ve kalem işi süslemeler görülür. Tek şerefeli minare kuzeybatı köşededir.

Caddenin karşısında, kemerlerinde kırmızı ve beyaz taş sıralanan revaklı medrese, önünde havuzlu bir alan bulunan sıbyan mektebi, dört sekizgen bacasıyla uzaktan seçilen imaret ve TDV'nin Osmanlı mimarisinde benzeri olmadığını yazdığı sekizgen avlulu darüşşifa durur. Medresenin kapı üstündeki renkli sırlı çini panoları bugün Çinili Köşk'tedir.

Haseki Sultan Külliyesi'ne ne zaman gitmeli?

Cami ibadete açıktır ve girişi ücretsizdir. Sabah ile öğleden sonranın başı en sakin zamandır; namaz vakitlerine on beş dakika kala girmemek ziyareti hem sizin hem cemaat için rahatlatır. Karşı yakadaki birimler eğitim merkezi olduğu için onlar dışarıdan, cadde boyunca görülür.

Camiyi ve karşı yakadaki cepheleri görmek yirmi dakika, iki kubbenin birleştiği iç mekânı ve imaretin bacalarını ayrıntılı gezmek kırk dakika sürer.

Haseki Sultan Külliyesi'ne ulaşım

T1 tramvayının Aksaray durağından ya da M1 metrosunun Aksaray istasyonundan Haseki Caddesi'ne on dakikalık bir yürüyüşle ulaşılır. Marmaray ile gelenler Yenikapı'da inip kuzeye yürüyebilir.

Camiye girerken ayakkabılar çıkarılır, kadınlar başlarını örter, omuz ve dizlerin kapalı olması beklenir. Aksaray yönünde yürüyenler yaklaşık altı yüz metre ötedeki Murat Paşa Camii'ni aynı geziye ekleyebilir.

Haseki Sultan Külliyesi nerede?

Külliye, tarihi yarımadanın güneybatı kesiminde, eskiden Avratpazarı denilen Haseki semtinde, Haseki Caddesi'nin iki yakasına yayılır. Cami caddenin güneyinde, medrese, mektep, imaret ve darüşşifa kuzeyindedir. Aksaray kavşağı yaklaşık yedi yüz metre doğuda, Cerrahpaşa güneyde kalır.

Haritalar'da aç

Haseki Sultan Külliyesi hakkında sıkça sorulan sorular

Haseki Sultan Külliyesi gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 20–40 dakika sürer.

Haseki Sultan Külliyesi'ni kim yaptırdı?

Külliye, Kanuni Sultan Süleyman'ın eşi Hürrem Sultan adına yapıldı; mimarı Mimar Sinan'dır. İmaretin kitabesi yapıyı Kanuni'nin yaptırdığını söyler. 1551 tarihli vakfiyesi Süleymaniye Kütüphanesi'nde korunur.

Neden Mimar Sinan'ın ilk eseri sayılıyor?

Cami 1538-39'da, Sinan'ın hassa başmimarlığına getirilmesinden hemen sonra yapıldı; TDV külliyeyi bu görevdeki ilk işi olarak anar. Sinan'ın sonraki büyük külliyelerindeki olgunluğu henüz taşımaz, bölümleri on iki yıl içinde parça parça eklenmiştir.

Caminin neden iki kubbesi var?

Cami ilk yapıldığında tek kubbeliydi. 1612'de cemaate yer açmak için Sedefkâr Mehmed Ağa doğu duvarını kaldırıp aynı büyüklükte ikinci bir kubbe ekledi. İki bölüm iki sütunlu üç kemerle birleşir ve mihrap yeni orta eksene taşındı.

Giriş ücretli mi, kıyafet kuralı var mı?

Giriş ücretsizdir, bilet yoktur. Cami ibadete açık olduğu için ayakkabılar kapıda çıkarılır, kadınlar başlarını örter, omuz ve dizlerin kapalı olması beklenir. Namaz vakitlerinde içeride dolaşılmaz, namaz kılanların fotoğrafı çekilmez.

Medrese, imaret ve darüşşifa gezilebilir mi?

Bu birimler 1976'dan beri Diyanet'in eğitim merkezi olarak kullanılır ve ilan edilmiş bir ziyaret tarifesi yoktur. İmaretin sekizgen bacaları, darüşşifanın taş duvarları ve üç cadde kapısı Haseki Caddesi'nden rahatça görülür.