Gotlar Sütunu

UNESCO Dünya Mirası

Dini Yapı Anıt

Fatih · İstanbul

Gülhane Parkı'nın Sarayburnu ucunda, çınarların arasında yükselen Korint başlıklı Roma zafer sütunu. Kaidesindeki Latince yazıt Gotlara karşı kazanılan bir zaferi anar; İstanbul'da ayakta kalan en eski Roma anıtı olarak kabul edilir.

Devamını oku

Gotlar Sütunu ziyaret bilgileri

Ziyaret saatleri: 06:00 – 22:00; Şu an kapalı
Ziyaret süresi: 10–30 dk
Engelli erişimi: Kısmen; Engelli erişimi

Gotlar Sütunu

Kısmen

Sütuna Gülhane Parkı'nın asfalt ana aksından ve parke taş döşeli halka yoldan basamaksız ulaşılır. Park Alemdar Caddesi'ndeki kapıdan Sarayburnu'na doğru sürekli eğimle indiği için dönüş yolu yokuştur.

Gotlar Sütunu'na genel bakış

Gotlar Sütunu, Gülhane Parkı'nın Sarayburnu ucunda, yüksek çınarların arasında duran bir Roma zafer sütunudur. Adını kaidesindeki kısa Latince yazıttan alır: "FORTUNAE REDUCI OB DEVICTOS GOTHOS", yani "Gotların yenilgisi için, geri dönen Talih'e". Yazıtın kimin zaferini andığı kesin değildir; en çok II. Claudius Gothicus (268-270) ile I. Konstantin'in 331-332'deki Got seferleri öne sürülür.

Sütun, antik Bizantion'un akropolünün yamacındadır ve Konstantinopolis'in kuruluşundan önceye gidiyor olabilir; bu yüzden kentte ayakta kalan en eski Roma anıtı sayılır. Fatih Sultan Mehmed sarayını bu tepeye taşıyınca sütun Topkapı Sarayı'nın bahçesinde kaldı ve yüzyıllarca halka kapalı oldu. Gülhane'nin 1912'de park olarak açılmasıyla yeniden herkesin görebileceği bir anıt oldu.

Gotlar Sütunu'nda ne görülür

Toplam yüksekliği 18,5 metreyi bulan anıtın tamamı Marmara Adası'nın Prokonnesos mermerindendir. On beş metrelik gövde, üç basamaklı bir altlığın üstündeki yüksek kaideye oturur. Tepedeki Korint başlığın akantus yaprakları keskin ve birbirinden ayrık oyulmuştur, abaküsün üzerinde bir kartal kabartması seçilir.

Yazıt kaidenin doğu yüzündedir ve harfleri aşınmıştır; daha eski bir yazıtın yerine kazındığı düşünülür. Lidyalı İoannes sütunun tepesinde talih tanrıçası Tyche'nin heykelinin durduğunu yazar, 14. yüzyılda Nikephoros Gregoras ise kentin efsanevi kurucusu Byzas'ın heykelinden söz eder. Sütunun yanındaki İBB levhası bu anlatıları Türkçe ve İngilizce özetler.

Gotlar Sütunu'na ne zaman gitmeli?

Sütun Gülhane Parkı'nın içindedir; park her gün 06.00-22.00 arası açıktır ve giriş ücretsizdir. Nisanda lale tarhları sütunun çevresindeki halka yolu da doldurur, sonbaharda çınarların yaprakları anıtı çerçeveler. Sabahın ilk saatleri parkın en sakin zamanıdır.

Sütunu görüp levhayı okumak on dakika sürer; başlığa ve yazıta yakından bakıp Sarayburnu terasına yürüyenler yarım saat ayırır.

Gotlar Sütunu'na ulaşım

T1 tramvayının Gülhane durağında inip Alemdar Caddesi'ndeki ana kapıdan parka girin; ana aks boyunca Sarayburnu yönüne on dakikalık yokuş aşağı bir yürüyüşle sütuna varılır. Marmaray ile gelenler Sirkeci'de inip Sarayburnu tarafındaki kapıdan girerek daha kısa yoldan ulaşabilir.

Sütun, Gülhane Parkı gezisinin doğal durağıdır. Topkapı Sarayı'nın kapısı ve İstanbul Arkeoloji Müzeleri parkın üst ucundadır, Sirkeci Garı ise aşağıda, beş dakikalık yürüyüştür.

Gotlar Sütunu nerede?

Gotlar Sütunu, tarihi yarımadanın doğu ucunda, Gülhane Parkı'nın kuzeydoğu kesiminde, Sarayburnu'nun yaklaşık üç yüz metre güneyinde durur. Antik Bizantion'un akropolünün yamacındadır; doğusunda Topkapı Sarayı'nın surları, kuzeyinde Haliç'in Boğaz'a ve Marmara'ya açıldığı burun vardır.

Haritalar'da aç

Gotlar Sütunu hakkında sıkça sorulan sorular

Gotlar Sütunu gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 10–30 dakika sürer.

Gotlar Sütunu engelli erişimine uygun mu?

Kısmen: alanın bir bölümü tekerlekli sandalyeyle gezilebiliyor. Sütuna Gülhane Parkı'nın asfalt ana aksından ve parke taş döşeli halka yoldan basamaksız ulaşılır. Park Alemdar Caddesi'ndeki kapıdan Sarayburnu'na doğru sürekli eğimle indiği için dönüş yolu yokuştur.

Gotlar Sütunu'nun adı nereden gelir?

Adını kaidesindeki Latince yazıttan alır: "FORTUNAE REDUCI OB DEVICTOS GOTHOS", yani "Gotların yenilgisi için, geri dönen Talih'e". Yazıt, Roma'nın Gotlara karşı kazandığı bir zaferi anar ve sütunu Tyche'ye, yani talih tanrıçasına adar.

Gotlar Sütunu kaç yaşında?

Kesin tarihi bilinmez. En çok kabul gören görüşler onu II. Claudius Gothicus (268-270) ya da I. Konstantin dönemine (331-332) bağlar. Bu yüzden yaklaşık 1.700 yıllık olduğu söylenir ve İstanbul'da ayakta kalan en eski Roma anıtı sayılır.

Sütunun tepesinde eskiden ne vardı?

6. yüzyıl yazarı Lidyalı İoannes tepede talih tanrıçası Tyche'nin heykeli olduğunu yazar; pagan bir heykel olduğu için Hristiyanlık döneminde kaldırılmış olabilir. 14. yüzyılda Nikephoros Gregoras ise kentin kurucusu Byzas'ın heykelinden söz eder.

Gotlar Sütunu'nu görmek ücretli mi?

Hayır. Sütun Gülhane Parkı'nın içindedir ve parka giriş ücretsizdir. Park her gün 06.00-22.00 arası açıktır; sütunun ayrı bir bileti ya da görevlisi yoktur.

Yakında başka neler görülür?

Sütun Gülhane Parkı'nın Sarayburnu ucundadır; birkaç dakika ötedeki teras Haliç'e ve Boğaz'a bakar. Parkın üst ucunda Topkapı Sarayı'nın kapısı ve İstanbul Arkeoloji Müzeleri vardır, aşağıda Sirkeci Garı beş dakikalık yürüyüştür.