Marmara Bölgesi
Türkiye · 1 il rehberi · 26,5 milyon nüfus · 67.000 km²
Türkiye'nin iki kıtaya yayılan, en kalabalık ve en yoğun bölgesidir. İstanbul'un boğaz silüeti, Bursa'nın ilk Osmanlı yapıları, Edirne'de Selimiye Camii, Çanakkale'de Troya ile Gelibolu ve Uludağ'ın kayak pistleri buradadır.
Marmara Bölgesi illeri
Bölgedeki il rehberleri
Marmara Bölgesi'ne genel bakış
Marmara, Türkiye'nin kuzeybatısında on bir ili kapsayan, yüzölçümü bakımından en küçük ikinci ama nüfus bakımından açık ara en kalabalık bölgesidir: ülke topraklarının yaklaşık yüzde sekizinde nüfusun üçte biri yaşar. Adını, çevresine yayıldığı ve tümüyle Türkiye sınırları içinde kalan iç denizden alır. Bölgeyi tekil kılan şey coğrafi konumudur: İstanbul ve Çanakkale boğazları Avrupa ile Asya'yı burada ayırır, aynı boğazlar Karadeniz'i Ege'ye bağlar ve bu geçit binlerce yıldır ticaretin, ordunun ve göçün rotasını belirlemiştir.
Bu konum bölgeye olağanüstü yoğun bir tarih bırakmıştır. Bursa 1326'da, Edirne 1363'te Osmanlı'nın başkenti oldu ve iki şehir de o dönemin yapılarını bugüne taşır. İznik, Hristiyanlık tarihinin ilk büyük konsilinin toplandığı yer olmasının yanında Osmanlı çiniciliğinin merkeziydi. Çanakkale'de Troya'nın dokuz kat üst üste kurulmuş kalıntıları ile 1915'in siperleri birbirine yarım saat uzaklıktadır. İstanbul ise Roma, Bizans ve Osmanlı'nın art arda başkenti olarak üç imparatorluğun izini aynı yarımadada toplar.
Marmara Bölgesi'nde ne görülür
İstanbul kendi başına bir rota ister: Ayasofya, Sultanahmet, Topkapı ve Kapalıçarşı'yı kapsayan tarihi yarımada, Galata ile Beyoğlu hattı, Boğaz'ın iki yakası ve Adalar en az üç dört gün alır. Bursa'da yirmi kubbeli Ulu Cami, Yeşil Cami ile Yeşil Türbe ve UNESCO listesindeki Cumalıkızık köyü Osmanlı'nın kuruluş dönemini anlatır; şehrin üstündeki Uludağ, teleferikle çıkılan bir kayak ve yayla merkezidir. Edirne'de Mimar Sinan'ın ustalık eseri saydığı Selimiye Camii, Meriç Köprüsü ve her temmuz kurulan Kırkpınar er meydanı vardır.
Çanakkale iki büyük duraklıdır: UNESCO listesindeki Troya ören yeri ile Gelibolu Yarımadası'ndaki 1915 muharebe alanları, Şehitler Abidesi ve Anzak Koyu. Aynı ilde Assos'un kayalığa kurulmuş Athena Tapınağı ve altındaki antik liman durur. Doğaya ayrılanlar için Balıkesir ile Çanakkale arasındaki Kaz Dağları, Manyas'taki Kuş Cenneti, Kırklareli'nde suyla dolan İğneada longoz ormanları ve Sakarya'da Sapanca Gölü vardır. Yalova'nın termal kaynakları, Bilecik'te Söğüt'teki Ertuğrul Gazi Türbesi ve Marmara Denizi'ndeki Erdek, Avşa ile Marmara adaları rotayı tamamlar.
Marmara Bölgesi'ne ulaşım
Bölgeye giriş kolaydır: İstanbul Havalimanı ile Sabiha Gökçen ülkenin en yoğun iki kapısıdır, Bursa ile Çanakkale'nin de kendi havalimanları vardır. İstanbul içinde metro, tramvay, vapur ve iki kıtayı deniz altından bağlayan Marmaray yeterlidir. Bölge içi mesafeler son on yılda kısaldı: Osmangazi Köprüsü İstanbul ile Bursa arasını, 2022'de açılan 1915 Çanakkale Köprüsü ise boğazın iki yakasını bağladı. Feribotlar hâlâ en keyifli seçenektir; İstanbul'dan Bursa, Bandırma ve Yalova'ya deniz otobüsü ile araba vapuru işler. Kıyıları gezmek için araç kiralamak en esnek yoldur.
Marmara Bölgesi genel bilgileri
- Ülke
- Türkiye
- İl sayısı
- 1
- Nüfus
- 26,5 milyon
- Yüzölçümü
- 67.000 km²
Marmara Bölgesi iklimi
Marmara, üç iklimin birbirine karıştığı bir geçiş bölgesidir ve bu yüzden hiçbirinin saf hâlini yaşamaz. Güney kıyılarında yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı Akdeniz iklimi baskındır; Karadeniz'e bakan kuzey kesimde yağış yıla yayılır ve yazlar daha nemli geçer. Trakya'nın iç kesimi ise karasaldır: Edirne ve Kırklareli'nde yazlar bunaltıcı, kışlar karlı ve sert olur. Uludağ ile Kaz Dağları'nda kar aralıktan marta kalır.
- İklim tipi
- Akdeniz
- Ortalama sıcaklık
- 14°C
- En düşük / en yüksek
- -19°C / 44°C
- Yıllık yağış
- 700 mm
- Nem
- %72
Marmara Bölgesi'ne ne zaman gidilir?
En uygun dönem Nisan–Haziran · Eylül–Ekim
En iyi dönem nisan ile haziran ve eylül ile ekim arasıdır: hava ılıktır, yağış azalır, müze kuyrukları kısalır ve ören yerlerinde öğle sıcağı yakmaz. Nisanda lale mevsimi İstanbul'un parklarını renklendirir. Temmuz ile ağustos hem sıcak ve nemli geçer hem de kıyı ilçeleriyle adalar İstanbul'dan gelenlerle dolar; Trakya'nın iç kesiminde sıcaklık kırk dereceye yaklaşır. Kasım ile mart arası yağışlıdır, buna karşılık sarayları ve müzeleri kalabalıksız gezmenin tek yolu bu aylardır.
Marmara Bölgesi nerede?
Marmara Bölgesi, Türkiye'nin kuzeybatısında, adını verdiği iç denizin çevresine yayılır ve ülkenin Avrupa ile Asya'ya birlikte oturan tek bölgesidir; İstanbul ve Çanakkale boğazları iki kıtayı ayırırken Marmara Denizi'ni Karadeniz ile Ege'ye bağlar. Batıda Yunanistan, kuzeybatıda Bulgaristan ile komşudur. En yüksek noktası, Bursa'nın hemen güneyinde yükselen 2.543 metrelik Uludağ'dır.
Marmara Bölgesi hakkında sıkça sorulan sorular
Marmara Bölgesi'nde hangi iller var?
On bir il vardır: İstanbul, Bursa, Kocaeli, Sakarya, Yalova, Bilecik, Balıkesir, Çanakkale, Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli. Bunlardan Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ tümüyle Trakya'da, yani Avrupa yakasındadır; İstanbul ve Çanakkale iki yakaya birden yayılır, geri kalanlar Anadolu yakasındadır.
İstanbul dışında görülmeye değer neresi var?
Bursa'da Ulu Cami, Yeşil Türbe, Cumalıkızık ve Uludağ; Edirne'de Selimiye Camii; Çanakkale'de Troya ören yeri, Gelibolu muharebe alanları ve Assos öne çıkar. Doğa için Kaz Dağları, Sapanca Gölü, Manyas Kuş Cenneti ve İğneada longoz ormanları rotaya eklenir.
Marmara Bölgesi kaç günde gezilir?
Bölgenin tamamı için on gün gerekir. Kısa programlarda ikili rotalar kurulur: İstanbul ile Bursa dört beş gün, Çanakkale ile Troya ve Gelibolu üç gün, Edirne ise İstanbul'dan günübirlik gidilip dönülebilecek kadar yakındır. Kıyı ve ada rotaları için ayrı bir hafta ayırmak gerekir.
Bölge içinde ulaşım nasıl sağlanır?
İstanbul'da metro, tramvay, vapur ve Marmaray yeterlidir. Şehirler arasında sık otobüs seferleri vardır; İstanbul'dan Bursa, Yalova ve Bandırma'ya deniz otobüsü ile araba vapuru işler. Osmangazi ve 1915 Çanakkale köprüleri güney hattını belirgin biçimde kısalttı. Kıyı kasabaları için araç kiralamak en esnek çözümdür.
Marmara Bölgesi'nde ne yenir?
Bursa'da İskender kebap ile kestane şekeri, Edirne'de tava ciğer ile badem ezmesi, Tekirdağ'da köfte, Çanakkale'de peynir helvası ve zeytinyağlıları öne çıkar. İstanbul'un balık ekmeği, midyesi ve meyhane mezeleri ise bölgenin en bilinen sofra geleneğidir; Trakya bağları son yıllarda şarap rotasına dönüştü.
Marmara Bölgesi'ne ne zaman gidilir?
Ziyaret için en uygun dönem: Nisan–Haziran, Eylül–Ekim.
