Örme Sütun

UNESCO Dünya Mirası

Tarihi Yapı Anıt

Sultanahmet Meydanı'nın güney ucunda, eski Hipodrom pistinin ekseni üzerinde yükselen otuz iki metrelik taş örgü sütun. Onuncu yüzyılda yaldızlı tunç levhalarla kaplanan, levhaları 1204'te Haçlılarca sökülen anıt, meydanın en yüksek yapısıdır.

Devamını oku

Örme Sütun ziyaret bilgileri

Ziyaret süresi: 5–15 dk
Engelli erişimi: Var; Engelli erişimi

Örme Sütun

Var

Örme Sütun Sultanahmet Meydanı'nın düz, taş döşeli yaya alanındadır ve çevresi tekerlekli sandalyeyle basamaksız dolaşılır. Kaidesi zeminin altında, parmaklıklı bir çukurdadır; parmaklığın kenarından rahatça görülür.

Örme Sütun'a genel bakış

Örme Sütun, Sultanahmet Meydanı'nın güney ucunda yükselen, kaba yontulmuş taşlardan örülmüş otuz iki metrelik bir dikilitaştır. Ne zaman yapıldığı bilinmez; büyük olasılıkla dördüncü yüzyılda, Theodosius döneminde, pistin öbür ucundaki Mısır obeliskinin eşi olarak dikildi. Roma'daki Circus Maximus'un setinde de iki obelisk vardı.

Onuncu yüzyılda İmparator VII. Konstantinos Porphyrogennetos sütunu onarttı ve yaldızlı tunç levhalarla kaplattı. Levhaların dedesi I. Basileios'un zaferlerini anlattığı aktarılır. 1204'te Dördüncü Haçlı Seferi'nin askerleri levhaları söküp eritti; o günden beri sütun çıplak taş gövdesiyle durur.

Örme Sütun'da ne görülür

Gövdenin yüzeyinde sıra sıra delikler görülür; bunlar tunç levhaları tutan kenetlerin yerleridir. Osmanlı döneminde Atmeydanı'nda talim yapan genç yeniçeriler çevikliklerini göstermek için sütuna tırmanırdı; bu da taş yüzeyi ayrıca yıprattı.

Kaidenin üzerinde, VII. Konstantinos'un onarımını anan iambik ölçülü Grekçe bir yazıt vardır. Yazıt anıtı Rodos Kolosu'yla karşılaştırır ve imparatorun oğlu II. Romanos'un adını da anar. Sütun, Sultanahmet Camii'nin yapımıyla yükselen toprağın altında kalmıştı; 1856'da Charles Newton'ın kazısıyla kaidesine kadar açıldı. 1953-1976 arasında basılan 500 liralık banknotların arka yüzünde yer aldı.

Örme Sütun'a ne zaman gitmeli?

Sütun açık meydanda durur, girişi ücretsizdir ve her saat görülebilir. Sabahın erken saatleri meydanın en sakin zamanıdır; öğleden sonra batıdan gelen ışık taş örgünün dokusunu belirginleştirir. Akşamları meydan aydınlatılır.

Sütunu dolaşıp kaidedeki yazıta bakmak birkaç dakika sürer. Dikilitaş, Yılanlı Sütun ve Alman Çeşmesi ile birlikte meydanı baştan sona yürümek yarım saati bulur.

Örme Sütun'a ulaşım

T1 tramvayının Sultanahmet durağından sütuna meydan boyunca beş dakikalık düz bir yürüyüş vardır. Marmaray ile gelenler Sirkeci'de inip yokuş yukarı yirmi dakika yürür; Cankurtaran istasyonundan da yokuş yukarı on dakikada çıkılır.

Sütun, Sultanahmet Camii, Arasta Çarşısı ve Küçük Ayasofya Camii ile aynı yürüyüşün içindedir. Meydanın güney ucunda olduğu için Hipodrom'u Alman Çeşmesi'nden başlayıp burada bitirmek eski pistin uzunluğunu hissettirir.

Örme Sütun nerede?

Sütun, tarihi yarımadanın sırtında, Bizans Hipodromu'nun yerindeki Sultanahmet Meydanı'nın güney ucunda, eski pistin ekseni üzerinde durur. Yılanlı Sütun kuzeydoğusunda birkaç adım, Dikilitaş yüz metre kadar ötededir. Doğusunda Sultanahmet Camii'nin avlu duvarı uzanır, güneyinde meydan Marmara'ya inen yamaca doğru daralır.

Haritalar'da aç

Örme Sütun hakkında sıkça sorulan sorular

Örme Sütun gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 5–15 dakika sürer.

Örme Sütun engelli erişimine uygun mu?

Evet, engelli erişimi var. Örme Sütun Sultanahmet Meydanı'nın düz, taş döşeli yaya alanındadır ve çevresi tekerlekli sandalyeyle basamaksız dolaşılır. Kaidesi zeminin altında, parmaklıklı bir çukurdadır; parmaklığın kenarından rahatça görülür.

Örme Sütun ne zaman yapıldı?

Yapım tarihi bilinmiyor. Büyük olasılıkla dördüncü yüzyılda, Theodosius döneminde, Hipodrom'daki Mısır obeliskinin eşi olarak dikildi. Onuncu yüzyılda VII. Konstantinos onu onartıp tunç levhalarla kaplattığı için Konstantin Dikilitaşı diye de anılır.

Sütunun üzerindeki delikler nedir?

Gövdeyi bir zamanlar yaldızlı tunç levhalar kaplıyordu; delikler bu levhaları tutan kenetlerden kalmıştır. Levhaları 1204'te Dördüncü Haçlı Seferi'nin askerleri söküp eritti, taş gövde o günden beri açıkta durur.

Yeniçeriler neden bu sütuna tırmanırdı?

Osmanlı döneminde Atmeydanı yeniçerilerin talim alanıydı. Genç yeniçeriler çevikliklerini göstermek için sütunun taş örgüsüne tırmanırdı; bu gösteriler Osmanlı minyatürlerinde de işlenmiştir ve sütunun yüzeyini ayrıca yıpratmıştır.

Örme Sütun ile Dikilitaş arasındaki fark nedir?

Dikilitaş, Mısır'dan getirilmiş tek parça granit bir obelisktir ve MÖ 15. yüzyıldan kalır. Örme Sütun ise Konstantinopolis'te taşların örülmesiyle yapılmış bir Roma anıtıdır; pistin iki ucunda birbirinin eşi olarak dururlar.

Yakında başka neler görülür?

Sütun Sultanahmet Meydanı'nın güney ucundadır. Yılanlı Sütun ve Dikilitaş kuzeydoğuda birkaç adım, Sultanahmet Camii doğuda, Arasta Çarşısı güneydoğuda, Küçük Ayasofya Camii ise güneyde yamaç aşağı beş dakikalık yürüyüştedir.