Yerebatan Sarnıcı
Fatih · Sultanahmet · İstanbul
Ayasofya'nın hemen batısında, yerin sekiz metre altında uzanan altıncı yüzyıl Bizans su deposu. Üç yüz otuz altı sütunun taşıdığı tuğla tonozların altında yürünür; kuzeybatı köşesindeki iki Medusa başı yapının en çok aranan ayrıntısıdır.
Ziyaret bilgileri
- Ziyaret saatleri
- 09:00 – 18:30
- Giriş ücreti
- ₺1.500,00
- Semt
- Sultanahmet
Şu an kapalı
Yerebatan Sarnıcı'na genel bakış
Sarnıç, İmparator I. Justinianus döneminde altıncı yüzyılın ortasında yapıldı ve kentin en büyük kapalı su deposudur. Yaklaşık yüz kırk metreye yetmiş metrelik bir alanı, dokuz bin sekiz yüz metrekarelik bir taban olarak kaplar ve dolduğunda seksen bin metreküpe yakın su tutardı. Su, Belgrad Ormanı'ndaki kaynaklardan Valens Su Kemeri üzerinden getirilir, buradan saraya ve çevredeki yapılara dağıtılırdı.
Adı, üzerinde yükselen Stoa Basilica'dan gelir; Türkçede "yerebatan" denmesinin nedeni ise yapının bütünüyle toprağın altında kalmasıdır. Osmanlı döneminde bir süre unutuldu, on altıncı yüzyılda evlerinin bodrumundan kova sarkıtıp su ve balık çeken mahalleliler sayesinde yeniden kayda geçti. 2017'de başlayan kapsamlı restorasyonun ardından temmuz 2022'de yeni yürüyüş yolları, aydınlatması ve çağdaş sanat yerleştirmeleriyle ziyarete açıldı.
Yerebatan Sarnıcı'nda ne görülür
İçeri sokak seviyesinden elli iki basamakla inilir. Aşağıda dokuz metre yüksekliğinde üç yüz otuz altı sütun on iki sıra hâlinde dizilir; sütunların çoğu daha eski Roma yapılarından devşirmedir, bu yüzden başlıkları ve gövdeleri birbirini tutmaz. Tuğla tonozlar, yerdeki sığ suya yansıyarak mekânı olduğundan iki kat derin gösterir.
En çok durulan nokta kuzeybatı köşesidir: iki sütunun kaidesinde birer Medusa başı vardır, biri ters, biri yan yatırılmıştır. Neden böyle yerleştirildikleri bilinmez, en yaygın açıklama sütun yüksekliğini denklemek için uygun boyda taş kullanılmış olmasıdır. Gövdesi göz ve gözyaşı motifleriyle bezeli Gözyaşı Sütunu ile yerleştirmelerin ışıkla değiştirdiği koridorlar diğer duraklardır. Suda dolaşan balıklar sarnıcın ilk günden beri sürdürdüğü manzarasının parçasıdır.
Yerebatan Sarnıcı'na ne zaman gitmeli?
Sarnıç yedi gün açıktır. Gündüz seansı sabah dokuzda başlar ve 18:30'da biter; bir saatlik boşaltmanın ardından 19:30'da ayrı biletle satılan gece seansı açılır ve 22:00'de kapanır. Gece seansı daha az kalabalıktır ve aydınlatma tasarımını en iyi o saatte görürsünüz.
Kuyruk 10.00 ile 14.00 arasında uzar, bilet çevrim içi alındığında seans saati seçildiği için bekleme kısalır. İçerisi yıl boyunca serin ve nemlidir, yaz sıcağında gezinin en rahat durağıdır; zemin ıslak ve kaygan olabildiği için kaymayan taban gerekir. Gezi kırk beş dakika ile bir saat sürer.
Yerebatan Sarnıcı'na ulaşım
Giriş, T1 tramvayının Sultanahmet durağının hemen yanındadır; Ayasofya'dan iki dakika, Sultanahmet Camii'nden beş dakika yürünür. Marmaray ile gelenler Sirkeci'de inip on dakikada ulaşır. Yer altındaki yapı olduğu için girişi küçüktür ve gözden kaçar, tabelayı takip edin.
Aşağı iniş ve yukarı çıkış merdivenlerledir, tekerlekli sandalye için sınırlı bir asansör düzeni bulunur, gitmeden önce sormakta yarar var. İçeride flaşsız fotoğraf serbesttir; loş ışıkta tripodsuz çekim için telefonun gece kipi işe yarar. Sırt çantası ile girilebilir ama koridorlar dar ve tek yönlüdür, kalabalık saatte geri dönmek zordur.
Yerebatan Sarnıcı nerede?
Yerebatan Sarnıcı, tarihi yarımadanın sırtında, Ayasofya'nın yüz elli metre batısında ve Divanyolu Caddesi'nin kuzeyinde, yerin sekiz metre altındadır. Girişi tramvay hattının kenarındaki alçak taş yapıdır. Kuzeyinde Gülhane Parkı'na inen yamaç, güneyinde Sultanahmet Meydanı ile Hipodrom ekseni uzanır; su, Belgrad Ormanı'ndan gelen kemerlerle buraya taşınırdı.
Yerebatan Sarnıcı hakkında sıkça sorulan sorular
Yerebatan Sarnıcı'na giriş ne kadar?
2026'da yabancı ziyaretçiler gündüz seansına 1.500 TL, gece seansına 2.400 TL öder; Türkiye'de ikamet edenler ile öğrenciler için çok daha düşük ayrı bir tarife uygulanır. Sarnıç İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı olduğu için Müzekart ve Müze Pass burada geçmez. Bilet çevrim içi alınabilir.
Medusa başları nerede?
Sarnıcın kuzeybatı köşesinde, yürüyüş yolunun sonundaki iki sütunun kaidesindedir; biri ters, biri yan yatırılmıştır. Roma döneminden devşirme taşlardır ve neden bu şekilde yerleştirildikleri bilinmez. En çok fotoğraf çekilen nokta olduğu için kalabalık saatlerde sıra oluşur.
Gezmek ne kadar sürer?
Yürüyüş yolunu bir uçtan bir uca dolaşmak kırk beş dakika ile bir saat alır. Kalabalık seanslarda Medusa başlarının önündeki bekleme buna on beş dakika ekler. Sarnıç tek yönlü bir güzergâh olarak düzenlendiğinden geri dönüp bir bölümü yeniden görmek zordur.
Gece seansı neyi değiştiriyor?
Gece seansı 19:30'da başlar, 22:00'de biter ve ayrı biletle satılır. Ziyaretçi sayısı daha azdır, ışık tasarımı ile ses düzeni sarnıcı gündüzden farklı gösterir. Ücreti gündüz seansının yaklaşık bir buçuk katıdır; fotoğraf için de en sakin saat budur.
Çocuklarla gezilebilir mi?
Evet, güzergâh korkuluklu platformlardan oluşur ve mesafe kısadır. Zemin nemli ve kaygan olabildiği için kaymayan ayakkabı gerekir, bebek arabası merdivenler yüzünden zorlanır. Loş ışık ve sudaki yansımalar küçük çocukların en çok ilgisini çeken yanıdır.
