Balat
Fatih · İstanbul · 9 gezilecek yer
Haliç'in tarihi yarımada kıyısında, Fener ile Eyüp arasında eski bir Yahudi, Rum ve Ermeni semti. Renkli cumbalı evleri, Kiremit Caddesi'nin kafeleri, Ahrida Sinagogu, Kanlı Kilise, Demir Kilise ve Tekfur Sarayı'yla İstanbul'un en çok fotoğraflanan sokaklarına ev sahipliği yapar.
Balat'ta gezilecek yerler
Semtin görülmeye değer yerleri.
-
Atik Mustafa Paşa Camii
-
Fener Rum Erkek Lisesi
-
Fethiye Camii
-
Kanlı Kilise
-
Panayia Balino Kilisesi
-
Sveti Stefan Kilisesi
-
Tekfur Sarayı
-
Vlaherna Meryem Ana Kilisesi
Diğer gezilecek yerler
Balat'a genel bakış
Balat, tarihi yarımadanın Haliç kıyısında, Fener ile Ayvansaray arasında kurulmuş eski bir semttir. Adı büyük olasılıkla Rumca "saray" anlamındaki palation'dan gelir ve yakındaki Bizans'ın Vlaherna Sarayı'nı anar. Bu girişte semt, Balat ve Ayvansaray mahallelerini birlikte kapsar.
15. yüzyıl sonunda II. Bayezid'in daveti üzerine İspanya'dan gelen Sefarad Yahudileri buraya yerleşti ve Balat yüzyıllarca İstanbul'un başlıca Yahudi mahallesi oldu; Rumlar ve Ermeniler de aynı sokaklarda yaşadı. 20. yüzyılda bu cemaatlerin çoğu semti terk etti. 2020'lerde evlerin bir bölümü renkli boyanıp kafe, galeri ve pansiyona dönüştü; Balat bugün şehrin en çok fotoğraflanan semtlerindendir.
Balat'ta ne görülür
Semtin kalbi Kiremit ve Vodina caddeleri ile Merdivenli Yokuş çevresidir: dar ön yüzlü, cumbalı, rengârenk boyanmış üç katlı evler, antikacılar ve kafeler burada toplanır. Yamacın üstünde kırmızı tuğlalı Fener Rum Erkek Lisesi ile Kanlı Kilise, Haliç kıyısında ise dökme demirden yapılmış Bulgar kilisesi Sveti Stefan durur. Fethiye ve Yavuz Selim camileri de semtin sırtlarındadır.
Eski Balat kapısının iç tarafında Yanbol ve Ahrida sinagogları bulunur; Ahrida, Ohri'den gelen Yahudilerin kurduğu, şehrin en eski cemaatlerinden birinin sinagogudur. Fatih döneminden kalan Tahta Minare Camii, 1629'da Ermenilere geçen Surp Hreşdagabet Kilisesi ve Or-Ahayim Hastanesi de yürüme mesafesindedir. Batıda Ayvansaray'da Tekfur Sarayı, Vlaherna Ayazması ve Haliç surları görülür.
Balat'a ne zaman gitmeli?
Nisan ile haziran, eylül ile ekim arası en keyifli dönemdir; yokuşlu sokaklarda yürümek için hava ılıktır ve renkli cepheler güneşte en iyi görünür. Yazın öğle saatleri sıcak geçer, sabah erken ya da akşamüstü gelmek daha rahattır. Kışın kafeler açıktır ama dik ve taş döşeli sokaklar yağmurda kayganlaşır.
Hafta sonları Kiremit Caddesi ve Merdivenli Yokuş fotoğraf çekenlerle çok kalabalık olur. Sakin bir yürüyüş ve boş sokak kareleri için hafta içi sabahını seçin.
Balat'a ulaşım
Eminönü'nden Eyüp yönüne giden T5 tramvayı Haliç kıyısındaki Balat durağında durur; buradan Kiremit Caddesi birkaç dakikalık yürüyüştür. Şehir Hatları'nın Haliç vapurları da Balat İskelesi'ne uğrar ve semti Karaköy, Hasköy ve Eyüp'e bağlar.
Semtin sokakları dar, dik ve çoğunlukla arnavut kaldırımıdır; rahat ayakkabı giyin ve araçla içeri girmeyin. Sokaklar konut alanıdır: fotoğraf çekerken kapı önlerini kapatmayın, sakinlerin izni olmadan evlerin içini çekmeyin. Sinagogları gezmek için önceden cemaatten izin almak gerekir.
Balat nerede?
Balat, tarihi yarımadanın kuzeybatısında, Haliç'in güney kıyısında, kıyıdan kara surlarına doğru yükselen yamaçta kurulu bir semttir. Doğusunda Fener, batısında kara surlarının Haliç'e indiği Ayvansaray ucu bulunur. Haliç'in karşı kıyısında Hasköy, kuzeybatısında Eyüp durur.
Balat hakkında sıkça sorulan sorular
Balat'a nasıl gidilir?
En kolay yol Eminönü'nden Eyüp yönüne giden T5 tramvayına binip Balat durağında inmektir; Kiremit Caddesi buradan birkaç dakika yürüme mesafesindedir. Şehir Hatları'nın Haliç vapurları da Balat İskelesi'ne uğrar ve semti Karaköy, Hasköy ve Eyüp'e bağlar.
Balat'ın renkli evleri nerede?
En çok fotoğraflanan renkli evler Kiremit Caddesi, Vodina Caddesi ve Merdivenli Yokuş çevresinde toplanır. Dar ön yüzlü, cumbalı üç katlı evlerin bir bölümü son yıllarda canlı renklere boyandı. Bu sokaklar birbirine birkaç dakikalık yürüyüşle bağlıdır ve hafta sonu kalabalık olur.
Balat'taki sinagoglar gezilebilir mi?
Ahrida ve Yanbol sinagogları hâlâ cemaate ait ibadet yerleridir ve kapıları her zaman açık değildir. Ziyaret için önceden cemaatle iletişime geçip izin almak gerekir. Dışarıdan bakıldığında yüksek bahçe duvarları ve kapıları görülür.
Balat ile Fener arasındaki fark nedir?
İki semt Haliç kıyısında yan yana durur ve gezginler çoğu zaman ikisini Fener-Balat diye birlikte anar. Fener Rum Patrikhanesi'nin çevresi Fener, batıda Ahrida Sinagogu ve Ayvansaray'a uzanan kesim Balat'tır. Resmî Balat Mahallesi, Fener Rum Lisesi ile Kanlı Kilise'yi de kapsar.
Balat'ta ne kadar zaman geçirmeli?
Kiremit Caddesi, Merdivenli Yokuş, kiliseler ve sinagogların dışından geçen bir yürüyüş için yarım gün yeterlidir. Fener Rum Patrikhanesi, Tekfur Sarayı ve Ayvansaray'daki Haliç surlarını da eklemek, bir kafede mola vermek isterseniz bütün bir gün ayırın.
Fatih semtlerini keşfet
Fatih rehberi
Bu rehber yolculuğunu planlamana yardımcı oldu mu?
Fikrin bizim için çok değerli. Rehberleri senin gibi gezginlerden gelen yanıtlarla her gün biraz daha iyi hale getiriyoruz.
Gözümüzden kaçan bir hata mı var?