İçeriğe atla

Kıta, ülke, bölge, il, şehir ya da gezilecek yer adı yaz; en az iki harf yeter.

İstanbul Kara Surları

UNESCO Dünya Mirası

Sorun bildir

İstanbul Kara Surları sayfasındaki sorunu bize anlat, kontrol edip düzeltelim.

Yalnızca sana dönmemiz gerekirse kullanırız.
Tarihi Yapı Kale ve Sur

Fatih · İstanbul

Marmara kıyısındaki Mermerkule'den Haliç'teki Blakhernai'ye uzanan, beşinci yüzyıldan kalma üç katmanlı savunma hattı. Hendeği, dış suru, iç suru ve doksan altı kulesiyle bin yıl boyunca kenti ayakta tuttu; Yaldızlı Kapı'dan Edirnekapı'ya kadar kapıları hâlâ kullanılır.

İstanbul Kara Surları ziyaret bilgileri

Ziyaret süresi
1 sa 30 dk – 3 sa

İstanbul Kara Surları'na genel bakış


Bugün ayakta duran hat, İmparator II. Theodosius döneminde yapıldı. İlk aşamanın yönetimi Doğu prefektüsü Anthemius'taydı ve surlar 413'te tamamlandı; bir yazıt inşaatın dokuz yıl sürdüğünü, yani 404-405'te başladığını gösterir. Hat, Konstantin'in bir yüzyıl önceki surunun üç kilometre batısına çekilerek kenti büyüttü.

Kasım 447'deki büyük deprem elli yedi kuleyle birlikte surun büyük bölümünü yıktı. Onarım, hipodrom takımlarının seferber edilmesiyle altmış günde bitirildi. Araştırmacıların çoğu hendek ile dış surun bu onarımda eklendiğini düşünür, ama baştan beri tasarımın parçası olduğunu savunanlar da vardır.

Hat bin yıl boyunca kentin kara tarafını korudu: 626'daki Avar-Sasani kuşatmasını, 674-678 ile 717-718'deki Arap kuşatmalarını ve sonraki akınları durdurdu. 1204'te Latinler kenti kara surlarından değil, Haliç'teki deniz surlarından girerek aldı. 1453'te Osmanlı topları haftalarca dövdüğü halde surları hiçbir noktada yaramadı; kesin gedik Beşinci Askerî Kapı çevresinde açıldı. Açık bırakıldığı söylenen Kerkoporta kapısının hikâyesi kazılarla doğrulanmamıştır.

İstanbul Kara Surları'nda ne görülür


Asıl görülecek şey kesitin kendisidir. Dışarıdan içeriye doğru önce yirmi metreyi aşan genişlikte hendek, sonra sekiz buçuk metrelik dış sur, ardından peribolos denen teras, en içte de on iki metre yüksekliğindeki ana sur gelir. Dördünün toplam genişliği yetmiş metreyi bulur. İç surda doksan altı kule vardır, dış sur kulelerinden altmış ikisi günümüze ulaşmıştır; kuleler kırk ile altmış metre arayla dizilir.

Kapılar hattın en canlı noktalarıdır. Güneyde, imparatorların zafer alaylarıyla girdiği Yaldızlı Kapı Yedikule Hisarı'nın içinde kalmıştır. Kuzeye doğru Belgradkapı, Silivrikapı, en iyi korunmuş kapı sayılan Mevlanakapı, Aziz Romanos Kapısı olarak bilinen Topkapı ve Fatih Sultan Mehmed'in 1453'te kente girdiği Edirnekapı sıralanır.

Kuzey ucu farklıdır. Blakhernai bölümünde çift sur yerine tek sıra duvar vardır; daha kalın, daha yüksek ve kuleleri daha sık dizilmiştir. Tekfur Sarayı çift surun bittiği yerde durur, hat buradan Anemas Zindanı'na kadar iner. Güney uçta, surun dibindeki Yedikule bostanları Bizans'tan bu yana aynı yerde ekilir.

İstanbul Kara Surları'na ne zaman gitmeli?


Surları gezmek ücretsizdir, bilet yoktur. İBB'nin restorasyon programı hattı bölüm bölüm ziyarete hazırlıyor: Mevlanakapı ile Silivrikapı 2022'de, Belgradkapı 2024'te açıldı; Edirnekapı ile Sulukulekapı bölümleri sırada. Bu bölümler yürüyüş için en düzenli ve en güvenli kesimlerdir.

Hattın tamamı bakımlı değildir. Onarım görmemiş yerlerde taşlar gevşek, zemin molozludur; 2023'te Silivrikapı'da yağış sonrası bir bölüm çökmüştür. Gündüz gidin ve tenha kesimlerde yalnız yürümeyin. Bahar ile sonbahar en iyi mevsimdir: hat boyunca gölge yoktur, yaz öğlenleri yürünmez.

İstanbul Kara Surları'na ulaşım


Hattın ortasına en kolay erişim T4 tramvayının Topkapı durağı ile M1 metrosunun Topkapı-Ulubatlı istasyonudur; ikisi de surun hemen dibindedir. Kuzey ucu için T4'ün Edirnekapı durağı kullanılır. Güney ucunda Sirkeci-Kazlıçeşme hattının 2024'te yeniden açılan Yedikule istasyonu doğrudan hisarın yanına iner.

Yürüyüş için en yaygın rota Yedikule'den başlayıp Belgradkapı, Silivrikapı ve Mevlanakapı üzerinden Topkapı'ya çıkmaktır; bu kesim yaklaşık üç kilometredir ve iki saat sürer. Devam edilirse Edirnekapı ve Ayvansaray'a varılır. Hattın iki yanında da yol vardır, ama içeriden yürümek daha kolaydır.

İstanbul Kara Surları nerede?

Surlar, tarihî yarımadayı kara tarafından baştan başa keser: güney ucu Marmara kıyısındaki Mermerkule, kuzey ucu Haliç'e inen Blakhernai yamacıdır. Hat Yedikule, Belgradkapı, Silivrikapı, Mevlanakapı, Topkapı ve Edirnekapı'dan geçerek Ayvansaray'a varır; güneybatıda Fatih ile Zeytinburnu sınırını çizer. Doğusunda kalan her şey tarihî yarımadadır.

Haritalar'da aç

İstanbul Kara Surları hakkında sıkça sorulan sorular

İstanbul Kara Surları gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 1 saat 30 dakika – 3 saat sürer.

Kara Surları'nı gezmek ücretli mi?

Hayır, sur hattı açık alandır ve gezilmesi ücretsizdir; bilet ya da gişe yoktur. İBB'nin restore edip ziyarete açtığı Mevlanakapı, Silivrikapı ve Belgradkapı bölümleri de ücretsizdir. Hattın güney ucundaki Yedikule Hisarı ise müzedir ve ayrı biletle gezilir.

Surların hangi bölümü en iyi korunmuş?

Restorasyonu tamamlanan Belgradkapı, Silivrikapı ve Mevlanakapı kesimleri en düzenli bölümlerdir; Mevlanakapı kapıların en iyi korunmuşu sayılır. Edirnekapı çevresinde de üç katmanın tamamı okunabilir. Aradaki uzun kesimler ise onarım görmemiştir ve büyük ölçüde harap durumdadır.

Surlara çıkılabiliyor mu, güvenli mi?

Bazı burçlara fiilen çıkılabiliyor, ancak bu düzenlenmiş ve güvenliği sağlanmış bir etkinlik değildir. Onarım görmemiş kesimlerde taşlar gevşektir; 2023'te Silivrikapı'da şiddetli yağış sonrası bir bölüm çökmüştü. Gündüz gidin, tenha kesimlerde yalnız yürümeyin.

Surlar UNESCO listesinde mi?

Evet. "İstanbul'un Tarihî Alanları" dört bileşenden oluşur ve bunlardan biri doğrudan Kara Surları Koruma Alanı'dır; diğerleri Sultanahmet Arkeolojik Parkı, Süleymaniye ve Zeyrek koruma alanlarıdır. Alan 1985'te listeye girdi.

Sur dibindeki bostanlar hâlâ ekiliyor mu?

Evet, Yedikule bostanlarında üretim sürüyor. 2013'te alanın bir bölümü rekreasyon projesi için molozla doldurulunca büyük tepki toplandı ve plan geri çekildi; bölge sonradan kentsel tarım parkı olarak planlandı. Bostanlar Bizans'tan bu yana aynı yerde ekilen ender tarım alanlarındandır.

Fatih'te gezilecek diğer yerler

Fatih rehberi

Bu rehber yolculuğunu planlamana yardımcı oldu mu?

Fikrin bizim için çok değerli. Rehberleri senin gibi gezginlerden gelen yanıtlarla her gün biraz daha iyi hale getiriyoruz.

Gözümüzden kaçan bir hata mı var?

1 / 24

Beşinci yüzyıldan kalan hat, Marmara kıyısındaki Mermerkule'den Haliç'teki Blakhernai'ye kadar tarihî yarımadayı kara tarafından baştan başa keser.