Alman Çeşmesi

UNESCO Dünya Mirası

Tarihi Yapı

Sultanahmet Meydanı'nın kuzey ucunda, I. Ahmed Türbesi'nin karşısında duran sekizgen köşk biçimli çeşme. Kayzer II. Wilhelm'in 1898 ziyaretinin anısına Almanya'da hazırlanıp 1900'de kuruldu; yeşil sütunları ve altın mozaikli kubbesiyle meydanın en fotojenik yapısıdır.

Devamını oku

Alman Çeşmesi ziyaret bilgileri

Ziyaret süresi: 10–20 dk
Engelli erişimi: Kısmen; Engelli erişimi

Alman Çeşmesi

Kısmen

Çeşme Sultanahmet Meydanı'nın düz ve taş döşeli yaya alanındadır; dört yanı tekerlekli sandalyeyle basamaksız dolaşılır ve mozaikli kubbe kemerlerin arasından görülür. Kubbenin altındaki platforma ise yalnızca sekiz basamaklı bir merdivenle çıkılır, rampa yoktur.

Alman Çeşmesi'ne genel bakış

Alman Çeşmesi, Sultanahmet Meydanı'nın kuzey ucunda, I. Ahmed Türbesi'nin karşısında duran sekizgen bir meydan çeşmesidir. Alman İmparatoru II. Wilhelm'in Ekim 1898'deki İstanbul ziyaretinin anısına Alman hükümeti tarafından yaptırıldı ve II. Abdülhamid'e hediye edildi. Ziyaret, Bağdat Demiryolu'nun Alman şirketlerine verilmesi vaadiyle sonuçlanmıştı; çeşme bu yakınlaşmanın meydandaki simgesidir.

Planları mimar Max Spitta çizdi, yapımını Schoele üstlendi. Mermer ve taş parçalar Almanya'da işlendi, gemiyle İstanbul'a getirilip yerinde birleştirildi. Açılış II. Abdülhamid'in tahta çıkışının 25. yılına, 1 Eylül 1900'e yetiştirilmek istendi ama iş gecikti; tören 27 Ocak 1901'de, Wilhelm'in doğum gününde yapıldı.

Alman Çeşmesi'nde ne görülür

Çeşme, neo-Bizans üslubunda, yüksek bir kaide üzerine oturan sekizgen bir köşktür. Bakır kaplı kubbeyi koyu yeşil porfirden sekiz sütun taşır. Kubbenin içi altın zeminli mozaikle kaplıdır; kemerlerin üstündeki sekiz madalyondan dördünde yeşil zemin üzerine II. Abdülhamid'in tuğrası, dördünde Prusya mavisi üzerine taçlı "W II" monogramı vardır.

Kaidenin güneybatı yüzünde sekiz basamaklı bir merdiven kubbenin altına çıkar, diğer yedi yüzde pirinç musluklar sıralanır. Tunç levhadaki Almanca kitabe çeşmenin ziyaretin şükran hatırası olarak yapıldığını söyler; Osmanlıca kitabenin beyitleri Ahmed Muhtar Paşa'nındır.

Çeşmenin yerinde bir zamanlar Vakvak Ağacı ya da Kanlı Çınar denen bir çınar dururdu; 1656 isyanında öldürülen devlet adamlarının cesetleri bu ağaca asılmıştı. Yapı 1921 ve 1980'de onarıldı, 2011'deki bir temizlikte zarar gören kitabe ve süslemeleri 2013'te restore edildi.

Alman Çeşmesi'ne ne zaman gitmeli?

Çeşme açık meydanda durur, girişi ücretsizdir ve her saat görülebilir. Sabah erken saatler meydanın en sakin zamanıdır; öğle saatlerinde Ayasofya ile Sultanahmet Camii'nin kalabalığı çevresini doldurur. Akşamları aydınlatılan kubbe gün batımında en güzel görünür.

Çeşmeyi dolaşıp mozaiklere ve kitabelere bakmak on beş dakika kadar sürer. Meydandaki Dikilitaş, Yılanlı Sütun ve Örme Sütun ile birlikte gezmek yarım saati bulur.

Alman Çeşmesi'ne ulaşım

T1 tramvayının Sultanahmet durağından çeşmeye iki yüz metre kadar düz bir yürüyüş vardır. Marmaray ile gelenler Sirkeci'de inip yokuş yukarı on beş dakika yürür. Meydanın tamamı yayadır, çevre sokaklara araçla girmek zordur.

Çeşme; Ayasofya, Sultanahmet Camii, Yerebatan Sarnıcı ve Arasta Çarşısı ile aynı yürüyüşün içindedir. Kubbenin mozaiklerini fotoğraflamak için kemerlerin altından yukarı bakmak yeterlidir; güneşli günlerde altın zemin en parlak hâlini alır.

Alman Çeşmesi nerede?

Çeşme, tarihi yarımadanın sırtında, Bizans Hipodromu'nun üzerindeki Sultanahmet Meydanı'nın kuzey ucunda durur. Doğusunda I. Ahmed Türbesi ile Sultanahmet Camii'nin avlusu, kuzeydoğusunda meydanın karşı yakasında Ayasofya, güneybatısında hipodrom ekseni boyunca dizilen Dikilitaş ile Yılanlı Sütun vardır.

Haritalar'da aç

Alman Çeşmesi hakkında sıkça sorulan sorular

Alman Çeşmesi gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 10–20 dakika sürer.

Alman Çeşmesi engelli erişimine uygun mu?

Kısmen: alanın bir bölümü tekerlekli sandalyeyle gezilebiliyor. Çeşme Sultanahmet Meydanı'nın düz ve taş döşeli yaya alanındadır; dört yanı tekerlekli sandalyeyle basamaksız dolaşılır ve mozaikli kubbe kemerlerin arasından görülür. Kubbenin altındaki platforma ise yalnızca sekiz basamaklı bir merdivenle çıkılır, rampa yoktur.

Alman Çeşmesi'ni kim, neden yaptırdı?

Çeşmeyi Alman hükümeti, İmparator II. Wilhelm'in Ekim 1898'deki İstanbul ziyaretinin anısına yaptırdı ve II. Abdülhamid'e hediye etti. Ziyaret Bağdat Demiryolu'nun Alman şirketlerine verilmesi vaadini getirmişti; çeşme bu yakınlaşmanın simgesi oldu.

Alman Çeşmesi ne zaman açıldı?

Parçalar Almanya'da hazırlanıp 1900'de meydanda birleştirildi. Açılışın II. Abdülhamid'in tahta çıkışının 25. yılına, 1 Eylül 1900'e yetişmesi planlanmıştı; gecikince tören 27 Ocak 1901'de, Wilhelm'in doğum gününde yapıldı.

Kubbedeki mozaikler ve madalyonlar neyi anlatıyor?

Kubbenin içi altın zeminli neo-Bizans mozaikleriyle kaplıdır. Kemerlerin üstündeki sekiz madalyondan dördünde II. Abdülhamid'in tuğrası, dördünde II. Wilhelm'in taçlı "W II" monogramı vardır; iki hükümdarın dostluğunu simgeler.

Çeşmenin yerinde daha önce ne vardı?

Burası Bizans Hipodromu'nun kuzey ucudur. Osmanlı döneminde yerinde Vakvak Ağacı ya da Kanlı Çınar denen bir çınar dururdu; 1656'daki isyanda öldürülen devlet adamlarının cesetleri bu ağaca asıldığı için olay Vak'a-i Vakvakiye diye anılır.

Yakında başka neler görülür?

Çeşme Sultanahmet Meydanı'nın içindedir. Dikilitaş, Yılanlı Sütun ve Örme Sütun güneybatıda, Sultanahmet Camii ile I. Ahmed Türbesi doğuda, Ayasofya ve Yerebatan Sarnıcı kuzeyde birkaç dakikalık yürüyüştedir.