Nişancı Mehmed Paşa Camii

Tarihi Yapı Dini Yapı

Fatih · İstanbul

Karagümrük'te, Nişanca Caddesi'nin kenarında duran 1584-1589 tarihli külliyenin camisi. Sekiz ayağa oturan kubbesi, dört yöne açılan sekiz yarım kubbesi ve mermer şebekeli galerileriyle klasik dönemin en özgün planlarından biridir; avluda türbe, sebil ve şadırvan da görülür.

Devamını oku

Nişancı Mehmed Paşa Camii ziyaret bilgileri

Ziyaret süresi: 20–40 dk

Nişancı Mehmed Paşa Camii'ne genel bakış

Nişancı Mehmed Paşa Camii, Karagümrük'te Nişanca Caddesi'nin kenarında duran bir külliyenin ana yapısıdır. Külliyeyi III. Murad döneminin kubbe vezirlerinden, iki kez nişancılık yapmış Mehmed Paşa yaptırdı. Kapının üstündeki kitabeye göre inşaat 1584'te başladı ve 1589'da bitti.

Mimarın kim olduğu tartışmalıdır. Sinan'ın eser listelerinin ikisinde cami geçmez, üçüncüsü ve Evliya Çelebi onu Sinan'a verir. Sinan 1588'de öldüğü için yapının onun başlattığı, ardılı Davud Ağa'nın bitirdiği iş olması en güçlü ihtimal sayılır. Semtin Nişanca adı da camiyle banisinden gelir.

Nişancı Mehmed Paşa Camii'nde ne görülür

Asıl görülecek olan plandır. Merkezî kubbe ortada sekiz ayağa oturur; dört yönde büyük ve derin, dört köşede daha küçük yarım kubbe onu çevreler. Sekizgen şema burada dört yöne açılarak genişletilmiştir ve mekân Sinan'ın önceki camilerinde görülmeyen bir bütünlük kazanır. Yan birimlerin üstünde dolaşan mermer şebekeli galeriler yapıya özgü bir çözümdür.

Pencereler üç sıradır ve kıble duvarındaki üst pencerelerde renkli cam kullanılmıştır. İçeride hiç çini yoktur, İznik'in en parlak döneminde bu şaşırtıcıdır; süsleme kubbelerdeki kalem işi ile zemin kat pencerelerini dolaşan esmâ-i hüsnâ yazılarına bırakılmıştır. Mukarnaslı mermer mihrap, altın yıldızlı külahıyla mermer minber ve somaki mermerden iki vaaz kürsüsü dönemin işidir.

Avluyu üç yönden kubbeli revaklar sarar, ortasında sekizgen şadırvan durur. Kapıdaki dört satırlık kitabenin üstünde III. Murad'ın tuğrası vardır. Caminin kuzeydoğusundaki sekizgen türbede paşa yatar; türbenin önündeki duvarda mermer kaplı bir sebil, avlu kapısının karşısında da 1793-94 tarihli Ebubekir Ağa Çeşmesi bulunur. Külliyenin iki medresesi ile tekkesi günümüze ulaşmamıştır.

Nişancı Mehmed Paşa Camii'ne ne zaman gitmeli?

Cami ibadete açıktır ve girişi ücretsizdir. Sabah ile öğleden sonranın başı en sakin zamandır; cuma namazında avlu da dolar. Namaz vakitlerine on beş dakika kala girmemek ziyareti hem sizin hem cemaat için rahatlatır.

Harimi, avluyu ve türbe çevresini gezmek yarım saat kadar sürer. Kubbeyi çevreleyen pencere dizisi harimi öğle saatlerinde en iyi aydınlatır. Türbenin kapısı her zaman açık olmayabilir; kapalıysa pencerelerinden bakılır.

Nişancı Mehmed Paşa Camii'ne ulaşım

Fatih, Edirnekapı ve Eminönü yönünden gelen otobüsler Yavuz Selim Caddesi'nden geçer; bu hattaki Nişanca durağı camiye iki yüz metre uzaktadır. Fatih Camii'nden yürüyüş on dakika kadardır. Haliç kıyısındaki T5 tramvayının Fener ya da Balat durağından gelenler yokuş yukarı yirmi dakika yürür.

Camiye girerken ayakkabılar çıkarılır, kadınlar başlarını örter; omuz ve dizlerin kapalı olması beklenir. Namaz kılanları çerçeveye almadan fotoğraf çekilebilir. Aynı yürüyüşe Fethiye, Yavuz Sultan Selim ve Fatih camileri kolayca girer.

Nişancı Mehmed Paşa Camii nerede?

Cami, tarihi yarımadanın kuzeybatısında, Fatih Camii ile kara surları arasındaki Karagümrük semtinde, Nişanca Caddesi'nin kenarındadır. Fatih, Yavuz Sultan Selim ve Fethiye camileri çevresinde birer yarım kilometre uzaktadır. Kara surlarının Edirnekapı kesimi batıda bir kilometreden az, Haliç kıyısı kuzeyde yokuş aşağı bir kilometre kadar ötededir.

Haritalar'da aç

Nişancı Mehmed Paşa Camii hakkında sıkça sorulan sorular

Nişancı Mehmed Paşa Camii gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 20–40 dakika sürer.

Nişancı Mehmed Paşa Camii'ni kim yaptı?

Külliyeyi III. Murad döneminin vezirlerinden Nişancı Mehmed Paşa yaptırdı; kitabeye göre inşaat 1584'te başlayıp 1589'da bitti. Mimar tartışmalıdır: Evliya Çelebi yapıyı Sinan'a verir, ama Sinan 1588'de öldüğü için camiyi ardılı Davud Ağa'nın tamamladığı düşünülür.

Camiyi diğer Sinan camilerinden ayıran ne?

Planı. Kubbe sekiz ayağa oturur ve dördü büyük, dördü küçük sekiz yarım kubbeyle çevrilir; sekizgen şema dört yöne açıldığı için iç mekân tek parça okunur. Yan birimlerin üstündeki mermer şebekeli galeriler de bu camiye özgüdür.

Camide çini var mı?

Hayır. Yapı İznik çiniciliğinin en parlak döneminde inşa edildiği hâlde içinde çini kullanılmamıştır. Süsleme kubbelerdeki kalem işi, pencere alınlıklarını dolaşan esmâ-i hüsnâ yazıları, mukarnaslı mermer mihrap ve altın yıldızlı minber külahıyla sağlanır.

Giriş ücretli mi, kıyafet kuralı var mı?

Giriş ücretsizdir, bilet yoktur. Cami ibadete açık olduğu için ayakkabılar kapıda çıkarılır, kadınlar başlarını örter, omuz ve dizlerin kapalı olması beklenir. Namaz vakitlerinde içeride dolaşılmaz, namaz kılanların fotoğrafı çekilmez.

Yakında başka neler görülür?

Cami, Fatih'in kuzeybatı yamacındaki büyük yapıların ortasındadır. Fethiye Camii kuzeyde, Yavuz Sultan Selim Camii kuzeydoğuda, Fatih Camii güneydoğuda birer yarım kilometre uzaktadır; Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii ile Kariye de bir kilometre içindedir.