Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii
UNESCO Dünya MirasıFatih · İstanbul
Kara surlarının Edirnekapı geçidinin hemen iç yanında, sur içinin en yüksek tepesinde duran Mimar Sinan yapısı. Yirmi metrelik tek kubbesi dört büyük kemere biner; duvarları üç sıra pencereyle delindiği için harim gün boyu ışıkla dolar.
Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii ziyaret bilgileri
- Ziyaret süresi
- 30–45 dk
Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii'ne genel bakış
Külliyeyi Kanuni Sultan Süleyman ile Hürrem Sultan'ın kızı Mihrimah Sultan yaptırdı, mimarı Mimar Sinan'dır. İnşa tarihini veren bir kitabesi yoktur; arşiv belgeleri caminin 1563'te izin alıp 1566'da tamamlandığını gösterir. Mihrimah Sultan'ın Üsküdar'daki camisi bundan yirmi yıl kadar öncedir; Sinan burayı olgunluk çağında, tek kubbeli camiler tipinde yaptığı en büyük eser olarak kurdu.
Yer seçimi tesadüf değildir. Edirnekapı, sur içinin en yüksek noktasıdır ve padişahların Avrupa seferine çıkarken kullandığı kapıdır; cami bu kapının iç yanına, şehre girenin ilk göreceği yere oturtulmuştur. Tarihî yarımadanın kara tarafından siluetine bugün de bu kubbe hâkimdir.
Yapı depremlerle uğraşarak geldi. 1719'da cami ve medrese zarar gördü, minare kısaltıldı; 1894 depremi çok daha ağır oldu, minare gövdesinin yarısına kadar yıkıldı ve düşen parçalar son cemaat yerinin kubbelerini çökertti. Onarımlar 1912'ye kadar sürdü; 1956'dan sonra Vakıflar cami ile medreseyi elden geçirdi.
Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii'nde ne görülür
Asıl mesele ışıktır. Yirmi metre çapındaki tek kubbe dört büyük kemere biner; kemerlerin arasını dolduran duvarlar üç sıra pencereyle delinmiştir ve kubbe kasnağı da baştan başa pencerelidir. Sonuç, taştan çok ışıkla örülmüş bir kafese benzer. Harimde çini yoktur; Sinan burada renk yerine aydınlığı kullanmıştır. Kıble duvarındaki renkli camlı alçı pencerelerin ilk yapıdan kaldığı kabul edilir. Minber oymalı mermerdir.
Yan kanatlar harimden ikişer sütunla ayrılır; her yanda üçer küçük kubbeli bölüm ve üstlerinde mahfiller vardır. Kubbenin yanlara ittiği yük dışarıda köşelerdeki ağırlık kuleleriyle karşılanır, kıble cephesi payandalarla desteklenmiştir. Tek minare, Üsküdar'daki iki minareli camiden ayırt etmenin en kolay yoludur; bugünkü gövde 1894'ten sonra ince yapıldığı için özgün oranını taşımaz.
Avlunun üç yanını medrese hücrelerinin revakları çevirir; ortada on altı sütunlu şadırvan durur, son cemaat yeri yedi kubbelidir. Medresenin dershanesi yoktur, dersler caminin içinde yapılırdı. Külliyenin türbesinde Mihrimah Sultan değil, kızı Ayşe Sultan'ın kocası Semiz Ahmed Paşa ile ailesi yatar; Mihrimah Sultan Süleymaniye'de babasının türbesinde gömülüdür. Sıbyan mektebi, çeşme ve arkadaki çifte hamam ayaktadır; altmış iki dükkânlık çarşıdan birkaçı kalmıştır.
Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii'ne ne zaman gitmeli?
Cami ibadete açıktır, giriş ücretsizdir ve bilet yoktur. Beş vakit namaz sırasında ve cuma öğlesinde turistik ziyaret durur; en rahat saat sabah ile öğle arasıdır. Girişte ayakkabı çıkarılır, kadın ziyaretçiler başını örter, diz ve omuz kapalı olmalıdır; kapıda örtü bulunur.
Yapıyı görmenin en iyi vakti öğleden sonradır: batıya bakan pencereler ikindiden sonra doğrudan güneş alır ve harimin ortasında ışık sütunları oluşur. Kubbe kasnağının pencereleri bulutlu havada bile mekânı aydınlatır.
Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii'ne ulaşım
En kolay yol T4 tramvayıdır; Edirnekapı durağı caminin hemen yanındadır. Eminönü, Beyazıt ve Aksaray'dan kalkan otobüslerin çoğu Fevzi Paşa Caddesi'ni izleyip Edirnekapı'da durur. Haliç kıyısındaki T5 hattının Ayvansaray durağından bir kilometrelik yokuş çıkılır.
Sultanahmet'ten doğrudan hat yoktur; T1 tramvayıyla Eminönü'ye inip otobüse ya da Aksaray'dan T4'e aktarma yapılır. Cami, Kariye ile Tekfur Sarayı'na yürüme mesafesindedir; üçü tek yarım günde gezilir ve sur hattı boyunca yürüyüş aynı kapıdan başlar.
Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii nerede?
Cami, tarihî yarımadanın altıncı tepesinde, kara surlarının Edirnekapı geçidinin hemen iç yanında durur; sur içinin en yüksek noktası burasıdır ve yapı şehrin kara tarafından siluetine hâkimdir. Kariye Camii üç yüz metre kuzeydoğuda, Tekfur Sarayı bir kilometre kuzeyde kalır. Surun dışında Eyüpsultan, doğuya inen Fevzi Paşa Caddesi boyunca Fatih Camii uzanır.
Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii hakkında sıkça sorulan sorular
Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii gezisi ne kadar sürer?
Ziyaret genellikle 30–45 dakika sürer.
Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii'ne giriş ücretli mi?
Hayır, cami ibadete açıktır ve girişi ücretsizdir; bilet gişesi yoktur. Avlu, medrese revakları ve hazire de ücretsiz gezilir. Girişte ayakkabı çıkarılır, kadın ziyaretçiler başını örter ve diz ile omuzun kapalı olması beklenir; kapıda örtü bulundurulur.
Üsküdar'daki Mihrimah Sultan Camii'nden farkı ne?
İkisini de Mihrimah Sultan için Mimar Sinan yaptı, ama Üsküdar'daki iskele kıyısındadır, çift minarelidir ve yirmi yıl kadar daha eskidir. Edirnekapı'daki tek minarelidir, sur içinin en yüksek tepesinde durur ve tek kubbelidir. Aynı adı taşıdıkları için sık karıştırılır; adres verirken semt adı mutlaka söylenir.
Cami neden bu kadar aydınlık?
Kubbeyi taşıyan dört büyük kemerin arasındaki duvarlar taşıyıcı olmadığı için Sinan bu yüzeyleri üç sıra pencereyle boşaltabilmiştir; kubbe kasnağı da baştan başa pencerelidir. Harimde çini kullanılmamıştır, dolayısıyla ışığı yutan bir yüzey yoktur. Yapının "ışık camisi" diye anılmasının nedeni budur.
Sinan'ın Mihrimah Sultan'a duyduğu aşk ve 21 Mart rivayeti doğru mu?
Bu bir halk rivayetidir, tarihî bir dayanağı yoktur. Rivayete göre 21 Mart'ta güneş Edirnekapı'daki caminin arkasında batarken ay Üsküdar'daki caminin minareleri arasından doğar. İki caminin Sinan'ın olduğu ve Mihrimah Sultan'ın yaptırdığı doğrudur; gerisi on dokuzuncu yüzyıl sonrasında dolaşıma girmiş bir anlatıdır.
Yakınında başka ne gezilir?
Kariye Camii üç yüz metre kuzeydoğudadır, mozaikleri için ayrı bilet alınır. Tekfur Sarayı Müzesi bir kilometre kuzeyde, sur hattının üzerindedir. Kara surlarının en iyi korunmuş bölümü tam kapının iki yanında uzanır; surun dışına geçilirse Eyüpsultan, Haliç'e inilirse Balat sokakları vardır.
Fatih'te gezilecek diğer yerler
Fatih rehberiBu rehber yolculuğunu planlamana yardımcı oldu mu?
Fikrin bizim için çok değerli. Rehberleri senin gibi gezginlerden gelen yanıtlarla her gün biraz daha iyi hale getiriyoruz.
Gözümüzden kaçan bir hata mı var?