Rusya

Türk vatandaşları Rusya'ya Türkiye-Rusya vize muafiyeti anlaşması sayesinde vizesiz girer: her girişte 30 güne kadar, 180 günlük dönemde toplam 90 günü aşmamak koşuluyla. Pasaportun en az 6 ay geçerli olması gerekir. Girişte size bir "göç kartı" (migration card) verilir; bunu kaybetmeyin, çıkışta istenir. 7 iş gününden uzun kalacaksanız ikamet kaydı (registration) yaptırmanız gerekir — otelde kalıyorsanız bunu genelde otel hallederse de, kaldığınız yerin bu kaydı yaptığından emin olun. Ukrayna ile sınır bölgeleri ve Kuzey Kafkasya gibi bölgeler için giriş serbest olsa da güvenlik uyarıları geçerlidir; seyahat öncesi güncel resmî bilgileri kontrol edin.

Bu, Rusya seyahatinin en önemli pratik konusudur. 2022'den bu yana yurt dışında (Türkiye dâhil) verilmiş Visa ve Mastercard kartları Rusya'da ÇALIŞMAZ: ATM'lerden nakit çekemez, mağaza, restoran ve otellerde kartla ödeyemezsiniz. Bu yüzden bütün seyahatinizi nakitle planlamanız gerekir: yanınıza yeterli avro ya da dolar nakit alın ve ülkeye girişte/şehirdeki döviz bürolarında rubleye çevirin (pasaportunuz istenebilir). Nakdinizi güvenli taşıyın ve otel kasasını kullanın. Bazı gezginler ülke içinde geçerli yerel bir ödeme çözümü ayarlayabilse de, en garantili yöntem yeterli nakit taşımaktır. Harcamanızı baştan hesaplayıp biraz da yedek bulundurun, çünkü kart takviyesi yapamazsınız.

İlk Rusya gezisi için 6-8 gün, iki büyük şehri rahatça görmeye yeter. Klasik rota: Moskova (3 gün: Kızıl Meydan, Kremlin, Aziz Vasil Katedrali, metro turu, Kurtarıcı İsa Katedrali, Arbat) → Sapsan hızlı treniyle Saint Petersburg (3-4 gün: Ermitaj, Kanlı Kan Kilisesi, kanallarda tekne, Nevski Bulvarı, ve şehir dışındaki Peterhof ile Katerina Sarayı için birer yarım gün). Yazın giderseniz Saint Petersburg'da "beyaz geceler"i ve köprü açılışlarını yaşayın. Daha uzun kalırsanız Moskova'dan Altın Halka'ya (Sergiyev Posad, Suzdal) günübirlik/iki günlük geziler ya da Kazan'a hızlı tren/uçak eklenebilir. Baykal, Kamçatka ve Trans-Sibirya gibi hedefler ayrı ve uzun birer seyahattir; onları ilk gezinize sıkıştırmaya çalışmayın.

Rusya, son yıllarda ruble değerindeki dalgalanmalar nedeniyle yabancılar için genellikle uygun fiyatlı bir ülkedir; yeme-içme, toplu taşıma (özellikle metro çok ucuzdur) ve müze girişleri Batı Avrupa'nın belirgin biçimde altındadır. En büyük kalemler uçak bileti, şehirlerarası hızlı tren ve konaklamadır. Fakat bütçenizi etkileyen asıl faktör kart sorunudur: kartlarınız çalışmadığı için tüm harcamanızı önceden nakit olarak planlamanız ve yedekli taşımanız gerekir — bu yüzden gezi maliyetini baştan iyi hesaplayın. Tasarruf için yerel lokantalarda (stolovaya denen self-servis kantinler çok ucuzdur) yemek, metroyu kullanmak ve müzelerin indirimli/ücretsiz günlerini kontrol etmek işe yarar. Borş, pelmeni ve blini gibi yerel lezzetler hem ucuz hem doyurucudur.

Moskova ve Saint Petersburg gibi büyük şehir merkezleri genel olarak gezginler için güvenlidir; en yaygın sorun şiddet değil, kalabalıkta yankesicilik ve turistik yerlerdeki fahiş fiyatlardır — çantanızı önde taşıyın, taksilerde uygulama kullanın ya da fiyatı önceden konuşun. Ancak önemli bir bölgesel istisna vardır: Ukrayna ile sınır bölgeleri (Belgorod, Bryansk, Kursk, Rostov, Krasnodar ve Kırım gibi) ile Kuzey Kafkasya'nın bazı bölgeleri (Çeçenya, Dağıstan, İnguşetya) güvenlik riski taşır ve bu bölgelere seyahat önerilmez — planınızı büyük turistik şehirlerle sınırlı tutun ve güncel resmî uyarıları izleyin. Kış soğuğu ciddiye alınmalı: donma riskine karşı gerçek kışlık ekipman şarttır. Dil engeli (Kiril alfabesi) için çeviri uygulaması bulundurun, göç kartınızı ve pasaport kopyanızı ayrı saklayın. Acil numara 112'dir.

Temkinli olun. Su arıtılıyor ama şebekenin durumu şehirden şehre değişiyor. Kısa seyahatlerde şişe suyu daha güvenli; küçük çocuklarda ve hassas mideler için önerilir.

Sağdan trafik.

Türk ehliyeti yeterli; ayrıca uluslararası sürücü belgesi gerekmiyor.

Kısıtlı. Alkol yasaldır ve satış yaşı 18'dir, ancak ciddi kısıtlamalar vardır: mağazalarda alkollü içki satışı federal düzeyde gece 23.00 ile sabah 08.00 arasında yasaktır ve birçok bölge bu saatleri daha da daraltır. Sokakta, parkta, toplu taşımada ve genel olarak açık kamusal alanda alkol içmek yasaktır, para cezası kesilir — bar ve restoran dışında içmeyin. Trafikte sınır fiilen sıfıra yakındır (0,16 mg/l soluk) ve ceza ehliyet iptaliyle birlikte uygulanır.

Serbest. Günlük yaşamda kıyafet kısıtlaması yoktur. Ortodoks kiliselerinde ve manastırlarda ise gelenek nettir: kadınların başını bir eşarpla örtmesi ve pantolon yerine etek giymesi, erkeklerin şapkasını çıkarması beklenir — çoğu kilise girişte ödünç eşarp ve etek verir. Kuzey Kafkasya'nın Müslüman cumhuriyetlerinde (Çeçenistan, Dağıstan) çok daha muhafazakâr giyim beklenir; kadınların başörtüsü takması pratik bir gerekliliktir. Kışın sıcaklık -20 dereceye inebilir; termal katman, kalın mont, bere ve eldiven zorunludur.

Kısıtlı. Turistik yerlerde fotoğraf çekmek serbesttir, ancak askeri tesisler, havalimanlarının operasyon alanları, sınır bölgeleri, demiryolu ve köprü gibi stratejik altyapı ile bazı devlet binalarının fotoğraflanması yasaktır ve bu kural ciddiye alınır. Son yıllarda yabancıların bu tür yerlerde fotoğraf çekmesi soruşturma konusu olabilmektedir — levhalara ve görevli uyarılarına harfiyen uyun, üniformalı kişileri izinsiz çekmeyin. Müzelerde çoğu zaman ayrı bir fotoğraf bileti alınır; drone kullanımı büyük şehirlerde fiilen yasaktır.

Yasal ama tanınmıyor. Eşcinsel ilişki 1993'te suç olmaktan çıkarılmıştır ve teknik olarak yasaldır, ancak yasal koruma yoktur: 2020 anayasa değişikliğiyle evlilik yalnızca kadın ile erkek arasında tanımlanmış, 2013'te çıkarılıp 2022'de tüm yaş gruplarını kapsayacak biçimde genişletilen "propaganda" yasası eşcinselliğe ilişkin her türlü olumlu kamusal ifadeyi para cezasına bağlamış, 2023'te Yüksek Mahkeme "uluslararası LGBT hareketi"ni aşırıcı örgüt ilan etmiştir. Bu ortamda görünür olmak yabancılar için de risklidir; kamusal alanda dikkat çekici davranışlardan kaçınmak gerekir.

Çok ağır cezalar. Rusya'nın uyuşturucu yasaları dünyanın en sertleri arasındadır ve yabancılara istisna tanınmaz. Çok küçük miktarda madde bulundurmak bile yıllarca hapis cezasıyla sonuçlanabilir; satış ve kaçakçılıkta ceza 20 yıla kadar çıkar. Çok önemli bir ayrıntı: başka ülkelerde yasal olan tıbbi kenevir, CBD içeren ürünler ve bazı reçeteli ilaçlar (kodein içerenler, güçlü ağrı kesiciler, bazı psikiyatri ilaçları) Rusya'da yasaklı madde sayılır — düzenli kullandığınız ilaçlar için İngilizce reçete ve doktor raporu taşıyın, şüphedeyseniz gitmeden önce Rusya konsolosluğuna sorun. Havalimanı ve tren istasyonlarında kontroller sıkıdır.

• Acil çağrı: 112 — Tüm acil durumlar için geçerli ortak numaradır; cep telefonundan ücretsiz aranır ve çağrı ilgili birime yönlendirilir. İngilizce bilen operatöre ulaşma şansı büyük şehirlerde daha yüksektir, taşrada Rusça konuşan birinden yardım isteyin.
• Polis: 102 — Polis doğrudan hattıdır; suç, kayıp belge ve güvenlik olaylarında aranır.
• Ambulans: 103 — Skoraya pomoşç acil sağlık hattıdır; ambulans ve acil tıbbi yardım bu numaradan istenir.
• İtfaiye: 101 — Yangın ve kurtarma hizmetlerinin (MÇS) doğrudan hattıdır.

Ziyaret için en uygun dönem: Haziran–Eylül.

Nakit, Kredi kartı, Banka kartı, Temassız (NFC) ve Mobil cüzdan yaygın olarak kabul ediliyor.