Afganistan

Bamyan'ın Buda nişleri ve vadisi, Band-e Emir Millî Parkı'nın turkuaz gölleri, Mezar-ı Şerif'teki Mavi Cami, Herat Kalesi ile Cuma Camii, Pencşir Vadisi ve Kabil'de Babür Bahçeleri en çok ziyaret edilen yerlerdir. Çoğu gezgin Kabil-Bamyan-Band-e Emir üçgeniyle başlar, Mezar-ı Şerif ve Herat'ı uçakla ekler.

Hayır; bordo pasaport sahipleri vizeye tabidir ve kapıda vize verilmez. Turist vizesi Ankara'daki Afganistan Büyükelçiliği ya da İstanbul Başkonsolosluğu'ndan önceden alınır, genellikle tek girişli ve 30 günlüktür. Güncel uygulama için Dışişleri Bakanlığı ve Kabil Büyükelçiliği duyurularına bakın.

T.C. Dışişleri Bakanlığı Afganistan'a seyahat edilmemesini tavsiye etmektedir. Gidenler lisanslı tur şirketi ve rehberle hareket eder, Konsolosluk Kayıt Sistemi'ne kaydolur ve kalabalık, dini tören ile hükûmet binalarından uzak durur; kadın gezginler için kıyafet kuralları katıdır.

Yabancı banka ve kredi kartları yaptırımlar nedeniyle çalışmaz, ATM'ler yabancı kart kabul etmez. Dolar ya da euro nakit götürün, şehirlerdeki döviz bürolarında afganiye çevirin; oteller ve tur şirketleri genellikle dolar kabul eder. Küçük banknot bulundurun.

Nisan-haziran ve eylül-ekim idealdir; dağ yolları açık, Bamyan ve Band-e Emir ılıktır. Yaz ortası güney ve batıda çok sıcak, kasım-mart arası ise karlı geçer ve Salang ile Bamyan yolları kapanabilir.

İçmeyin. Musluk suyu içmeye uygun değil. Şişe suyu kullanın, buzdan ve yıkanmış çiğ gıdadan kaçının.

Sağdan trafik.

Türk ehliyetinin yanında uluslararası sürücü belgesi gerekli.

Yasak. Alkol üretimi, satışı, ithali ve tüketimi tamamen yasaktır; yabancılar için istisna yoktur ve 2021 öncesinde otellerde göz yumulan uygulama bitmiştir. Bagajda alkolle yakalanmak gözaltı, el koyma ve sınır dışı edilmeyle sonuçlanabilir; havalimanında aranırsınız. Yeşil çay, dut şerbeti ve ayran sosyal hayatın içeceğidir. Trafikte sıfır tolerans vardır. Tütün ve nargile serbesttir ancak kamuya açık yerde kadınların sigara içmesi hoş karşılanmaz.

Örtünme zorunlu. 2024 tarihli ahlak yasası kadınların kamusal alanda vücut ve yüzü örtmesini zorunlu kılar ve yabancılara da uygulanır: bol uzun giysi, uzun kol ve başörtüsü şarttır, yüz örtüsü beklentisi şehirden şehre değişir, Kandahar ve Herat en katıdır. Erkekler için uzun pantolon ve uzun kol gerekir; şort ve kolsuz giyilmez, yerel şalvar kamız dikkati azaltır. Türbelere ve camilere girerken ayakkabılar çıkarılır; kadınlar için ayrı giriş ve avlu vardır.

Kısıtlı. Kontrol noktaları, askeri tesisler, hükûmet binaları, havalimanı ve köprülerde çekim yasaktır; Taliban görevlilerinin fotoğrafını izinsiz çekmeyin. Kadınların fotoğrafını çekmek istenmez ve ciddi tepki doğurur; erkek esnaf ve çocuklar için sözlü izin alın. 2024 ahlak yasası canlı varlıkların görüntüsünü kısıtlar, uygulama ilden ile değişir, özellikle Kandahar ve Helmand'da turist de uyarılır. Drone yasaktır ve havalimanında el konur. Band-e Emir, Bamyan ve Mavi Cami'de turist çekimi sorunsuzdur.

Suç sayılıyor. Eşcinsel ilişki şeriat yorumuyla suçtur; Taliban yönetimi altında hapis, bedensel ceza ve ölüm cezası gündemdedir, koruyucu hiçbir yasa yoktur ve yerel LGBT+ bireyler saklanarak yaşar. Yabancılar için de herhangi bir istisna bulunmaz; aynı cinsiyetten çiftler hiçbir biçimde yakınlık göstermemeli, otelde tek oda talebinde bile dikkatli olmalıdır. Sosyal medya hesaplarındaki içerik kontrol noktalarında telefon incelenirken sorun yaratabilir.

Çok ağır cezalar. Afganistan dünyanın en büyük afyon üreticisiydi; Taliban 2022'de haşhaş ekimini ve her tür uyuşturucuyu yasakladı, kullanıcılar zorla tedavi merkezlerine alınır, satıcılar ağır hapis ve bedensel cezayla yargılanır. Turistler için hiçbir hoşgörü yoktur: esrar dâhil en küçük miktar bile gözaltı ve uzun tutukluluk demektir, havalimanı ve kontrol noktalarında aranırsınız. Başkasının bagajını taşımayın, reçeteli ilaçlarınızı kutusunda ve reçetesiyle birlikte bulundurun.

• Polis: 119 — Polis için 119 aranır; hat Darice ve Peştuca çalışır, İngilizce cevap almak zordur. Pratikte en hızlı yol rehberinizi ya da otelinizi aramaktır; kontrol noktalarında pasaport, vize ve varsa il izin belgenizi her zaman üzerinizde taşıyın.
• Ambulans: 102 — Ambulans için 102 aranır ama ağ Kabil ve birkaç büyük şehirle sınırlıdır, gecikme olağandır; ciddi durumda rehberinizin sizi özel hastaneye götürmesi daha hızlıdır. Özel hastaneler peşin ödeme ister; ağır vakalar İstanbul ya da Dubai'ye sevk edilir, tahliye sigortası şarttır.
• İtfaiye: 119 — İtfaiye de 119 üzerinden çağrılır; teşkilat yalnızca büyük şehirlerde çalışır. Jeneratörler, soba ve gaz tüpleri kışın yangın riskini artırır; konakladığınız binanın çıkışını ilk gün öğrenin.
• Türkiye temsilciliği: +93 20 210 15 81 — T.C. Kabil Büyükelçiliği: Shah Mahmoud Ghazi Khan Caddesi No:134, Kabil; mesai dışı acil hat +93 797 828 283. Mezar-ı Şerif'te T.C. Başkonsolosluğu da vardır. Nerede olursanız olun T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Çağrı Merkezi'ne +90 312 292 29 29 numarasından 7 gün 24 saat ücretsiz ulaşabilirsiniz; pasaport kaybı, gözaltı, kaza ve tahliye gibi durumlarda aranacak numara budur. Yola çıkmadan Konsolosluk Kayıt Sistemi'ne kaydolun.

Ziyaret için en uygun dönem: Nisan–Haziran, Eylül–Ekim.

Nakit yaygın olarak kabul ediliyor.