Brunei
Güneydoğu Asya · 460 bin nüfus · 5.765 km²
Brunei; Borneo'nun kuzey kıyısında petrol geliriyle sessizce yaşayan küçük bir sultanlıktır. Bandar Seri Begawan'ın altın kubbeli camileri, altı yüz yıllık su köyü Kampong Ayer, Ulu Temburong'un kanopi yürüyüşü ve nehir kıyısındaki uzunburunlu maymunlar rotanın ana durakları.
Brunei hakkında bilinmesi gerekenler
-
Vize — T.C. pasaportu
Vize almadan giriş yapılabiliyor. Pasaportun genelde dönüş tarihinden sonra en az 6 ay geçerli olması isteniyor; kalış süresi aşılacaksa vize ya da oturma izni gerekiyor.
-
Vizesiz
30 güne kadar
- Para birimi
-
-
BND
BND
-
SGD (1 SGD = ₺38,33)
Singapur Doları
-
-
Musluk suyu
Şebeke suyu içme suyu standardında; musluktan içmek, dişleri fırçalamak ve buz kullanmak sorun çıkarmıyor.
-
İçilebilir
Şişe suyu almanız gerekmiyor
Brunei'ye ne zaman gidilir?
Havanın, kalabalığın ve fiyatların en dengeli olduğu, ülkeyi gezmek için en uygun aylar.
En uygun dönem Şubat–Nisan · Temmuz–Ağustos
Brunei yerel kuralları
Ülkenin kendi mevzuatı; ihlali para cezasından sınır dışı edilmeye kadar sonuç doğurabiliyor.
-
Alkol Yasak
Alkol satışı 1991'den beri yasaktır; ülkede bar yoktur, otellerde ve restoranlarda içki servisi yapılmaz, markette satılmaz. Gayrimüslim ziyaretçiler kişisel kullanım için sınırlı miktarda içki getirebilir (uygulamada iki şişe sert içki ve on iki kutu bira), ancak girişte mutlaka beyan etmek zorundadır ve içkiyi yalnızca özel alanda tüketebilir. Kamusal alanda içmek, alkollü görünmek ve Müslümanlara ikram etmek suçtur. Ülkenin kendi içecek kültürü tatlı çay, meyve suyu ve kahvedir. -
Kıyafet Kapalı giyim beklenir
Başörtüsü zorunluluğu yoktur ama mütevazı giyim beklenir: omuzların ve dizlerin kapalı olması istenir, dar ve şeffaf kıyafetten kaçınılır. Camiye girişte kadınlara siyah cübbe ve başörtüsü verilir, erkekler uzun pantolon giyer; ibadet saatlerinde gayrimüslimler içeri alınmaz, cami dışarıdan gezilir. Devlet dairelerinde ve alışveriş merkezlerinde askılı atlet ve kısa şort hoş karşılanmaz. Plajda mayo serbesttir, kasabaya dönerken üstüne bir şey alın. Ramazan'da dikkat bir kat artar. -
Fotoğraf çekmek Kısıtlı
Cami, su köyü, çarşı ve doğa fotoğrafı serbesttir; cami içinde izin istenir ve ibadet edenler kadraja alınmaz. İnsan fotoğrafında, özellikle kadınların ve çocukların, önceden izin sormak yerleşik kuraldır. Saray dışarıdan çekilebilir; askerî tesisler, polis noktaları, saray girişleri ve Seria çevresindeki petrol tesisleri çekilmez. Dron uçurmak izne bağlıdır, izinsiz getirilen cihaza gümrükte el konabilir. Dine, Sultan'a ve devlete yönelik eleştirel paylaşımlar kovuşturulur. -
LGBT+ yasal durumu Suç sayılıyor
Brunei bu konuda dünyanın en katı yasalarına sahip ülkelerdendir. Aynı cinsiyetten kişiler arasındaki ilişki hem ceza kanununda hem de 2014'ten itibaren aşamalı yürürlüğe giren şeriat ceza kanununda suçtur; 2019'da tamamlanan düzenleme recm dâhil ağır cezalar öngörür. Sultan idam cezasında fiilî moratoryumun süreceğini açıklamıştır, ancak yasa yürürlüktedir. Hiçbir yasal tanınma ya da ayrımcılık koruması yoktur. Turistlerin özel hayatına müdahale bildirilmemiştir, ama kamusal alanda ilişkinin ifadesi ciddi risk taşır. -
Uyuşturucu yasaları Çok ağır cezalar
Uyuşturucu suçlarında Brunei bölgenin en sert ülkelerindendir: belirli miktarın üzerindeki kaçakçılıkta yasa zorunlu idam cezası öngörür, daha küçük miktarlarda uzun hapis ve kırbaç uygulanır. Esrar dâhil hiçbir madde için hoşgörü yoktur, transit yolcular da kapsam içindedir ve köpekli arama rutindir. Reçeteli ilaçlarınızı kutusunda ve raporuyla taşıyın; kodein ve güçlü ağrı kesiciler kontrollü madde sayılır. Elektronik sigara ve nargile ürünleri de yasaktır.
Brunei nerede?
Brunei, Borneo Adası'nın kuzey kıyısında, Güney Çin Denizi'ne bakan küçük bir ülkedir; kara yönünden tamamen Malezya'nın Sarawak eyaletiyle çevrilidir ve Sarawak toprağı ülkeyi iki ayrı parçaya böler. Kıyıda dar bir ova, iç kesimde yağmur ormanıyla kaplı tepeler yer alır. Başkent Bandar Seri Begawan, Brunei Nehri'nin ağzındadır.
Brunei'ye genel bakış
Brunei, Borneo adasının kuzey kıyısında, Malezya'nın Sarawak eyaletiyle tümüyle çevrili küçük bir sultanlıktır; yüzölçümü 5.765 kilometrekaredir, yani Türkiye'nin bir orta boy ilinden küçüktür, nüfusu ise yarım milyona ulaşmaz. Ülke ilginç bir biçimde ikiye bölünmüştür: Sarawak'a ait Limbang koridoru araya girdiği için doğudaki Temburong bölgesi ana kara parçasından ayrıdır ve uzun yıllar oraya ancak tekneyle ya da Malezya'dan geçerek gidilebilmiştir; 2020'de açılan 30 kilometrelik Sultan Haji Omar Ali Saifuddien Köprüsü bu ayrılığı bitirdi. Tarih, bugünkü boyutuyla ters orantılıdır: 15. ve 16. yüzyıllarda Brunei Sultanlığı Borneo'nun kuzeyine ve Filipinler'in bir bölümüne hükmeden bir deniz gücüydü, Magellan'ın gemisindeki Antonio Pigafetta 1521'de başkenti gördüğünde su üstünde kurulu evleriyle onu Venedik'e benzetmişti. Sonraki yüzyıllarda topraklar İngiliz maceracılara ve Sarawak'ın "beyaz racaları"na kaptırıldı, 1888'de ülke İngiliz himayesine girdi ve 1929'da Seria'da petrol bulunmasıyla kaderi yeniden değişti. Bağımsızlık 1 Ocak 1984'te geldi. Bugün ekonominin bel kemiği petrol ve doğal gazdır; vatandaşlar gelir vergisi ödemez, sağlık ve eğitim ücretsizdir, yakıt sübvansiyonludur ve ülke Güneydoğu Asya'nın en yüksek kişi başı gelirlerinden birine sahiptir. Devletin resmî felsefesi Melayu Islam Beraja, yani Malay kültürü, İslam ve monarşi üçlüsüdür ve bu üçlü gündelik hayatın her yerinde hissedilir.
Gezinin merkezi başkent Bandar Seri Begawan'dır ve şehir küçüktür, iki gün rahatça yeter. Silueti iki cami belirler. 1958'de tamamlanan Sultan Omar Ali Saifuddien Camii, İtalyan mermeri ve altın kaplı kubbesiyle yapay bir lagünün kenarında durur; suyun içinde, 16. yüzyıl kraliyet kayığının betondan yapılmış bir kopyası (Mahligai) yer alır ve caminin sudaki yansıması ülkenin en bilinen görüntüsüdür. 1994'te Sultan'ın tahta çıkışının 25. yılı için yapılan Jame' Asr Hassanil Bolkiah Camii daha büyüktür, yirmi dokuz altın kubbesi bu ülkenin yirmi dokuzuncu sultanına gönderme yapar. İkinci durak Kampong Ayer'dir: nehrin üzerinde ahşap direkler üzerine kurulmuş, altı yüz yıldan uzun süredir yaşanan ve bugün de binlerce kişiyi barındıran su köyü. Camileri, okulu, itfaiyesi ve kilometrelerce tahta yürüme yolu vardır; köye nehir kıyısından kalkan renkli su taksileriyle birkaç dakikada geçilir ve kültür merkezinden köyün tarihi izlenir. Kıyıda ayrıca Sultan'ın taç giyme arabasını ve devlet armağanlarını sergileyen Royal Regalia Müzesi, Tamu Kianggeh semt pazarı ve Çin topluluğunun Teng Yun Tapınağı bulunur. Sultan'ın 1.788 odalı sarayı Istana Nurul Iman dünyanın en büyük konut sarayı sayılır ve yalnızca Ramazan Bayramı'nın üç gününde halka açılır; o günlerde ziyaretçiler Sultan'la tokalaşabilir. Akşamları hayat Gadong gece pazarına taşınır: mangalda tavuk şiş, sate, pirinç paketleri ve tatlılar burada satılır. Şehrin dışında Jerudong Park lunaparkı, Empire otelinin uzun kumsalı ve Muara plajları vardır.
Ülkenin ikinci yüzü ormandır. Kara yüzeyinin yaklaşık yüzde 70'i ormanla kaplıdır ve bunun büyük bölümü hiç kesilmemiş birincil yağmur ormanıdır; petrol geliri sayesinde Brunei, komşularındaki gibi yoğun kereste ve palmiye yağı tarımına yönelmediği için Borneo'nun en iyi korunmuş orman örtüsü buradadır. Bunun simgesi, Temburong bölgesindeki Ulu Temburong Milli Parkı'dır: Batang Duri'den kalkan uzun ve dar nehir tekneleriyle (temuai) sığ suları aşarak ulaşılır, ardından ahşap merdivenlerle çıkılan çelik kuleler ormanın tepesine, kanopi yürüme yoluna çıkarır; sabahın erken saatinde bulutların üzerinden yükselen orman ve kuş sesleri buranın asıl deneyimidir. Nehir kıyısındaki mangrovlarda Borneo'ya özgü uzunburunlu maymunlar, timsahlar ve nadiren yaban domuzları görülür; Brunei Nehri'nde akşamüstü düzenlenen kısa turlar bunun için en kolay yoldur. Batıda Belait bölgesinde petrolün başladığı Seria kasabası ve milyarıncı varili anan anıt, Tutong'da Tasek Merimbun gölü, iç kesimlerde ise şelalelere çıkan orman patikaları bulunur. Mutfak Malay geleneğine yakındır; ülkeye özgü yemek, sagu nişastasından yapılan ve çubuklarla sarılıp ekşi soslara batırılarak yenen ambuyattır, sokakta ise ucuz ve doyurucu nasi katok paketleri her yerde satılır.
Ne zaman gitmeli?
Brunei'de sıcaklık yıl boyunca aynıdır, o yüzden mevsim seçimi yağmura göre yapılır. Gündüzler her ay 31-33 derece, geceler 23-24 derecedir; nem yüzde 80'in üzerindedir ve bu, açık havada geçirilen zamanın gerçek sınırıdır. Görece kurak dönemler şubat-nisan ile haziran-ağustos arasıdır: gökyüzü daha açık kalır, nehirlerin seviyesi düşer, Temburong'daki kanopi yürüyüşü ve orman patikaları daha rahat yapılır. Kasım-ocak arası kuzeydoğu musonunun etkisiyle yılın en yağışlı dönemidir; yağmur genellikle öğleden sonra bir-iki saatlik şiddetli sağanaklar hâlinde düşer ve günü tamamen kapatmaz, ama nehir turları ve tekne yolculukları daha sık iptal olur. Ülke tayfun kuşağının dışındadır, dolayısıyla Filipinler'i vuran tropikal fırtınalardan etkilenmez. Ağustos-ekim arasında bölgedeki orman yangınlarından gelen duman havayı puslandırabilir; bu dönemde hava kalitesi ölçümlerine bakmakta yarar var. Takvimde iki şey belirleyicidir. Birincisi Ramazan: gündüz kafe ve lokantalar kapalıdır, açıkta yiyip içmek yabancılar için de yasaktır ve para cezası vardır, buna karşılık iftar sonrası pazarlar canlanır; Ramazan Bayramı'nda ise sarayın üç gün halka açılması ülkenin en özgün deneyimlerinden biridir. İkincisi hafta düzenidir: hafta sonu cuma ve pazardır, cuma öğlen namazı saatlerinde her şey kapanır, cumartesi ise normal iş günüdür. Ulusal Gün 23 Şubat'ta, Sultan'ın doğum günü kutlamaları 15 Temmuz'da yapılır ve ikisi de sokak törenleriyle geçer.
Ulaşım
Türkiye'den Brunei'ye doğrudan uçuş yoktur ve yolculuk tek ya da iki aktarmayla 14-18 saat sürer. En pratik seçenek Dubai üzerinden gitmektir: ülkenin bayrak taşıyıcısı Royal Brunei Airlines, Dubai'den Bandar Seri Begawan'a doğrudan uçar ve İstanbul-Dubai bağlantısı çok sıktır. Diğer yaygın rotalar Singapur, Kuala Lumpur, Bangkok ve Hong Kong aktarmalarıdır; bu şehirlerin hepsinden başkente günlük seferler vardır. Varış noktası Brunei Uluslararası Havalimanı'dır (BWN), şehir merkezine yalnızca 10 kilometre uzaklıktadır ve terminal küçük olduğu için pasaport kontrolü hızlı geçer. Ülke içindeki asıl mesele toplu taşımanın zayıflığıdır. Otobüs ağı vardır ama seferler seyrek, güzergâhlar sınırlıdır ve akşam üzeri biter; taksi sayısı çok azdır, sokakta taksi durdurmak neredeyse imkânsızdır. Yerel çağrı uygulaması Dart, Bandar Seri Begawan ve çevresinde çalışır ve turistlerin en çok kullandığı çözümdür; Uber ya da Grab yoktur. Bu yüzden ülkeyi gerçekten gezmek isteyen çoğu ziyaretçi araç kiralar: yollar geniş ve çok iyi durumdadır, benzin dünyanın en ucuzları arasındadır, trafik sakindir. İki nokta önemlidir: trafik soldan akar ve kiralama firmaları Türkiye'den alınan ehliyetin yanında uluslararası sürücü belgesini ister. Kampong Ayer'e geçiş nehir kıyısındaki iskelelerden kalkan su taksileriyle yapılır, ücret pazarlıkla belirlenir ve birkaç dolar tutar; nehir turları da aynı iskelelerden kalkar. Temburong'a 2020'de açılan 30 kilometrelik köprü sayesinde başkentten yaklaşık 45 dakikada araçla ulaşılır, köprü öncesindeki uzun tekne yolculuğu artık tarihe karıştı. Ülkeler arası ulaşımda Malezya'nın Miri kentine ve Sabah'taki Kota Kinabalu'ya otobüs seferleri vardır, kara sınırında pasaport kontrolü yapılır. Musluk suyu şehirlerde arıtılır ve içilebilir kabul edilir, ancak eski binalarda ve kırsalda şişe su tercih edilir.
Brunei hakkında sıkça sorulan sorular
Brunei'ye vize gerekir mi, nasıl gidilir?
Türk vatandaşları pasaport türü fark etmeksizin Brunei'ye 30 güne kadar vizesiz girebilir; pasaportun en az altı ay geçerli olması, dönüş bileti ve konaklama bilgisi istenir. Türkiye'den doğrudan uçuş yoktur. En pratik rota Dubai üzerinden Royal Brunei Airlines ile gitmektir; Singapur, Kuala Lumpur, Bangkok ve Hong Kong aktarmaları da yaygındır ve toplam yolculuk 14-18 saat sürer. Havalimanı şehir merkezine 10 kilometre uzaklıktadır. Girişte asıl dikkat edilecek konu vize değil gümrüktür: yanınızda içki varsa (gayrimüslimler için sınırlı miktarda izin vardır) mutlaka beyan edin, sigara için vergi ödemeniz gerekir, elektronik sigara ise tümüyle yasaktır.
Kaç gün yeter, neler görülür?
Üç tam gün ülkeyi rahatça görmenizi sağlar, dört gün ise acele ettirmez. Yaygın kurgu şudur: birinci gün Bandar Seri Begawan'da Sultan Omar Ali Saifuddien Camii, Royal Regalia Müzesi, Tamu Kianggeh pazarı ve akşam Gadong gece pazarı; ikinci gün su taksisiyle Kampong Ayer'de yürüyüş, kültür merkezi ve öğleden sonra nehirde uzunburunlu maymun turu, dönüşte Jame' Asr Hassanil Bolkiah Camii; üçüncü gün köprüyle Temburong'a geçip Ulu Temburong Milli Parkı'nda kanopi yürüyüşü ve nehir teknesi. Zamanınız varsa dördüncü güne Empire otelinin kumsalını, Jerudong Park'ı ya da batıdaki Seria'nın petrol tarihini ekleyebilirsiniz. Brunei çoğu zaman Borneo turunun (Sabah, Sarawak) içine yerleştirilir.
Brunei'de alkol bulunur mu?
Hayır. Alkol satışı 1991'den beri yasaktır; ülkede bar yoktur, otellerde ve restoranlarda içki servisi yapılmaz, markette satılmaz. Gayrimüslim ziyaretçiler kişisel kullanım için sınırlı miktarda içki getirebilir (uygulamada iki şişe sert içki ve on iki kutu bira) ama bunu girişte beyan etmek zorundadır ve yalnızca özel alanda tüketebilir; beyan edilmemiş içki suçtur. Kamusal alanda içmek, alkollü görünmek ve Müslümanlara ikram etmek cezalandırılır. Aynı katılık tütünde de vardır: sigara ülkede satılmaz, getirdiğinizi beyan edip yüksek vergisini ödemeniz gerekir, elektronik sigara ve nargile ürünleri tümüyle yasaktır.
Brunei güvenli mi, nelere dikkat etmeliyim?
Suç oranı çok düşüktür ve ülke bölgenin en sakin destinasyonlarından biri sayılır; gece yürümek, tek başına gezmek ve kadın yolcular için ortam sorunsuzdur. Asıl dikkat edilecek şey suç değil hukuktur, çünkü Brunei İslam hukukuna dayanan bir ceza kanunu uygular: alkol ve tütün kuralları katıdır, uyuşturucu suçlarında ceza idama kadar gider, aynı cinsiyetten ilişkiler suçtur, Ramazan'da gündüz açıkta yiyip içmek yabancılar için de yasaktır, dine ve devlete yönelik eleştirel paylaşımlar kovuşturulur. Kıyafette omuz ve dizlerin kapalı olması beklenir. Doğal riskler sınırlıdır; ülke tayfun kuşağının dışındadır, sıtma görülmez. Sağlık hizmeti iyidir ama yabancılar için pahalıdır, sigorta yaptırın.
Brunei pahalı mı, bütçe nasıl kurulur?
Orta bütçeli bir ülkedir; Singapur'dan ucuz, Malezya'dan pahalıdır ve en büyük kalem uçak biletidir. Ülke içinde iki şey belirgin biçimde ucuzdur: akaryakıt (dünyanın en düşük fiyatları arasındadır, bu yüzden araç kiralamak mantıklıdır) ve yemek; gece pazarlarında ya da nasi katok satan büfelerde bir öğün birkaç dolara gelir. Konaklama seçeneği azdır, bu yüzden orta segment otellerde fiyat beklenenden yüksek olabilir; Kampong Ayer'de aile pansiyonlarında kalmak hem ucuz hem farklı bir deneyimdir. Alkol olmadığı için gece harcaması fiilen sıfırdır. Temburong turu, nehir turları ve rehberli orman gezileri bütçenin en büyük ikinci kalemidir. Katma değer vergisi yoktur, restoran hesabına genellikle yüzde 10 servis eklenir.
Brunei'de musluk suyu içilir mi?
İçilebilir. Şebeke suyu içme suyu standardında; musluktan içmek, dişleri fırçalamak ve buz kullanmak sorun çıkarmıyor.
Brunei'de trafik hangi yönden akar?
Soldan trafik.
Brunei'de Türk ehliyeti geçerli mi?
Türk ehliyetinin yanında uluslararası sürücü belgesi gerekli.
Brunei'de alkol serbest mi?
Yasak. Alkol satışı 1991'den beri yasaktır; ülkede bar yoktur, otellerde ve restoranlarda içki servisi yapılmaz, markette satılmaz. Gayrimüslim ziyaretçiler kişisel kullanım için sınırlı miktarda içki getirebilir (uygulamada iki şişe sert içki ve on iki kutu bira), ancak girişte mutlaka beyan etmek zorundadır ve içkiyi yalnızca özel alanda tüketebilir. Kamusal alanda içmek, alkollü görünmek ve Müslümanlara ikram etmek suçtur. Ülkenin kendi içecek kültürü tatlı çay, meyve suyu ve kahvedir.
Brunei'de nasıl giyinmek gerekir?
Kapalı giyim beklenir. Başörtüsü zorunluluğu yoktur ama mütevazı giyim beklenir: omuzların ve dizlerin kapalı olması istenir, dar ve şeffaf kıyafetten kaçınılır. Camiye girişte kadınlara siyah cübbe ve başörtüsü verilir, erkekler uzun pantolon giyer; ibadet saatlerinde gayrimüslimler içeri alınmaz, cami dışarıdan gezilir. Devlet dairelerinde ve alışveriş merkezlerinde askılı atlet ve kısa şort hoş karşılanmaz. Plajda mayo serbesttir, kasabaya dönerken üstüne bir şey alın. Ramazan'da dikkat bir kat artar.
Brunei'de fotoğraf çekmek serbest mi?
Kısıtlı. Cami, su köyü, çarşı ve doğa fotoğrafı serbesttir; cami içinde izin istenir ve ibadet edenler kadraja alınmaz. İnsan fotoğrafında, özellikle kadınların ve çocukların, önceden izin sormak yerleşik kuraldır. Saray dışarıdan çekilebilir; askerî tesisler, polis noktaları, saray girişleri ve Seria çevresindeki petrol tesisleri çekilmez. Dron uçurmak izne bağlıdır, izinsiz getirilen cihaza gümrükte el konabilir. Dine, Sultan'a ve devlete yönelik eleştirel paylaşımlar kovuşturulur.
Brunei'de LGBT+ bireylerin yasal durumu nedir?
Suç sayılıyor. Brunei bu konuda dünyanın en katı yasalarına sahip ülkelerdendir. Aynı cinsiyetten kişiler arasındaki ilişki hem ceza kanununda hem de 2014'ten itibaren aşamalı yürürlüğe giren şeriat ceza kanununda suçtur; 2019'da tamamlanan düzenleme recm dâhil ağır cezalar öngörür. Sultan idam cezasında fiilî moratoryumun süreceğini açıklamıştır, ancak yasa yürürlüktedir. Hiçbir yasal tanınma ya da ayrımcılık koruması yoktur. Turistlerin özel hayatına müdahale bildirilmemiştir, ama kamusal alanda ilişkinin ifadesi ciddi risk taşır.
Brunei'de uyuşturucu yasaları ne kadar katı?
Çok ağır cezalar. Uyuşturucu suçlarında Brunei bölgenin en sert ülkelerindendir: belirli miktarın üzerindeki kaçakçılıkta yasa zorunlu idam cezası öngörür, daha küçük miktarlarda uzun hapis ve kırbaç uygulanır. Esrar dâhil hiçbir madde için hoşgörü yoktur, transit yolcular da kapsam içindedir ve köpekli arama rutindir. Reçeteli ilaçlarınızı kutusunda ve raporuyla taşıyın; kodein ve güçlü ağrı kesiciler kontrollü madde sayılır. Elektronik sigara ve nargile ürünleri de yasaktır.
Brunei'de acil durumda hangi numara aranır?
- Polis: 993 — Kraliyet Brunei Polisi'nin acil hattıdır ve ülke genelinde çalışır; İngilizce hizmet verilir. Suç oranı çok düşüktür, gezginlerin başı derde girdiğinde sebep genellikle suç değil kurallardır: alkolle ilgili ihlaller, kamusal alanda uygunsuz davranış ve gümrük beyanı atlanan ürünler. Kaza, kayıp ve hırsızlık bildirimini aynı gün karakolda tutanağa bağlatın.
- Ambulans: 991 — Ulusal ambulans hattıdır. Sağlık altyapısı bölgesel ölçekte iyidir; Bandar Seri Begawan'daki RIPAS Hastanesi ülkenin ana merkezidir, özel klinikler de vardır. Yabancılar için tedavi ücretlidir ve fatura yüksektir. Karmaşık vakalarda Singapur'a ya da Malezya'ya sevk gerekebilir, bu yüzden tahliyeyi kapsayan seyahat sağlık sigortası şarttır.
- İtfaiye: 995 — İtfaiye ve kurtarma hizmetinin numarasıdır. Ahşap direkler üzerine kurulu su köyü Kampong Ayer'de yangın en ciddi risktir ve itfaiyenin bölgeye özel botları vardır; su üstündeki misafirhanelerde kalıyorsanız çıkış yolunu bir kez kontrol edin. Kurak dönemde orman ve turba yangınları görülür.
- Sahil güvenlik: 998 — Arama kurtarma hattıdır; denizde ve nehirde yaşanan olaylarda bu numara aranır. Ülkenin ulaşımı büyük ölçüde nehir teknelerine dayandığı için hat pratikte deniz kurtarma görevi görür. Temburong'a giden longboat yolculuklarında ve mangrov turlarında can yeleği isteyin, yağmur sonrası nehir debisi hızla yükselir.
- Türkiye temsilciliği: +673 233 9743 — T.C. Bandar Seri Begavan Büyükelçiliği (No: 27, Simpang 52, Kampong Manggis Satu, Jalan Muara Berakas, Bandar Seri Begawan). Mesai dışı acil hat: +673 737 19 19. Nerede olursanız olun T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Çağrı Merkezi'ne +90 312 292 29 29 numarasından 7 gün 24 saat ücretsiz ulaşabilirsiniz; pasaport kaybı, gözaltı, trafik kazası ve hastaneye kaldırılma gibi durumlarda ilk aranacak numaralardan biridir.
Brunei'ye ne zaman gidilir?
Ziyaret için en uygun dönem: Şubat–Nisan, Temmuz–Ağustos.
Brunei'de hangi ödeme yöntemleri geçerli?
Nakit, Kredi kartı, Banka kartı, Temassız (NFC) ve QR ödeme yaygın olarak kabul ediliyor.
