Yemen

Evet. Bordo pasaport sahipleri vizeye tabidir, kapıda vize yoktur. Gezginlerin neredeyse tamamı vizeyi ve il izinlerini Aden hükûmetinin tanıdığı lisanslı bir tur şirketine çıkarttırır; Sokotra için yalnızca adada geçerli ayrı bir vize düzenlenir. Sana'ya turist vizesi fiilen verilmez.

Ülke bir bütün olarak "seyahat etmeyin" uyarısı altındadır. Sokotra savaştan uzak kalmıştır ve her kış tur gruplarını ağırlar; anakarada Hadramut, Mukalla ve Aden lisanslı tur şirketiyle gezilebilir. Sana, kuzey yaylası, Hudeyde, Marib ve Taiz cephe hattına gidilmez.

Sokotra için haftalık uçuş rotayı kendiliğinden kurar: salıdan salıya yedi gece adayı kamp çadırıyla dönerek gezmeye yeter. Anakara için Hadramut merkezli beş-altı gün (Şibam, Tarim, Seyun, Mukalla) yeterlidir; Aden eklenirse iki gün daha. İkisini birleştirmek ayrı vize ve en az iki hafta ister.

Yemen tümüyle nakit çalışır; yabancı kartlar geçmez. Seyahatin tamamını yeni tarihli dolar ya da Suudi riyaliyle taşıyın; tur ve otel dolarla, çoğu zaman peşin ödenir, çarşı için sarrafta riyale bozdurun. Kuzey ve güneyin riyali farklıdır ve birbirinde geçmez.

İkisi de zayıftır. Elektrik Aden'de yazın günün büyük bölümünde kesilir, Sokotra'da akşam birkaç saat jeneratörle verilir; güç bankası ve G/D tipi adaptör taşıyın. İnternet ağırlıkla 2G-3G'dir; SIM pasaportla bayiden alınır, güney ve Sokotra'da Sabafon ile Yemen Mobile çeker. Çevrimdışı harita indirin.

İçmeyin. Musluk suyu içmeye uygun değil. Şişe suyu kullanın, buzdan ve yıkanmış çiğ gıdadan kaçının.

Sağdan trafik.

Türk ehliyetinin yanında uluslararası sürücü belgesi gerekli.

Yasak. Alkol üretimi, satışı ve tüketimi yasaktır; ülkede kamuya açık hiçbir yerde alkol bulamazsınız, Aden'in eski otel barları da kapalıdır. Ülkeye alkol sokmayın, bagajda bulunursa el konur ve gözaltıyla sonuçlanabilir; Sokotra uçuşunda da aynı kural geçerlidir. Alkolün yerini gat alır: öğleden sonra Yemenlilerin çiğnediği yeşil yaprak ülkede yasaldır, ikram edilirse kabul etmek nezakettir ama Türkiye'ye sokmak yasaktır.

Kapalı giyim beklenir. Yemen son derece muhafazakârdır. Erkekler uzun pantolon ve kollu gömlek giyer; şort yalnızca Sokotra plajlarında ve kampta kabul edilebilir. Kadınların uzun, bol ve kolları örten giysi ile başörtüsü kullanması Sana, Taiz ve kırsalda fiilen zorunludur; abaya ilgiyi azaltır ve kontrol noktalarında işi kolaylaştırır. Sokotra ve Aden biraz daha rahattır, ama plajda bile uzun giysiyle yüzmek yerel usuldür. Camilere gayrimüslimler genellikle alınmaz.

Kısıtlı. Manzara, mimari, çarşı ve Sokotra doğası serbestçe çekilir; insanlar fotoğrafa genellikle sıcak bakar ama her seferinde izin isteyin. Askerî tesis, kontrol noktası, silahlı görevli, hükûmet binası, havalimanı, liman, köprü ve savaş hasarı gören alanlar çekilmez; telefonu kaldırmak incelemeye ve gözaltına yol açabilir, kontrol noktalarında kamerayı çantada tutun. Kadınları asla habersiz çekmeyin. Drone ülkeye sokmak yasaktır, girişte el konur.

Suç sayılıyor. Yemen ceza yasası eşcinsel ilişkiyi suç sayar; cezalar kırbaçtan hapse, evli kişiler için şeriat hükümleriyle idama kadar uzanır ve yasa her iki yönetim bölgesinde uygulanır. Yasal tanınma ya da ayrımcılık koruması yoktur, toplumsal baskı çok güçlüdür, savaş ortamı keyfî uygulama riskini artırır. LGBT+ gezginler ilişkilerini kamusal alanda görünür kılmamalı, tanışma uygulamalarını kullanmamalı ve dijital izlerine dikkat etmelidir; telefonlar kontrol noktalarında incelenebilir.

Çok ağır cezalar. Uyuşturucu bulundurma ağır hapis, ticaret idama kadar giden cezalarla karşılanır; miktarın azlığı savunma değildir ve yabancı olmak koruma sağlamaz. Ülke kaçakçılık yollarının üstünde olduğu için havalimanı, liman ve kontrol noktalarında arama yoğun, şüphe eşiği düşüktür; başkasının paketini hiçbir koşulda taşımayın. Gat yaprağı Yemen'de yasal ve yaygındır, ancak Türkiye dâhil çoğu ülkede uyuşturucu sayılır; ülkeden çıkarmayın. Reçeteli ilaçları orijinal kutusunda ve raporuyla taşıyın.

• Polis: 194 — Polis için 194 aranır; hat Arapça çalışır ve kırsalda cevap alamayabilirsiniz. Pratikte en hızlı yol tur şirketinizi ya da rehberinizi aramaktır; aşiret ve kontrol noktası ilişkilerini onlar yönetir. Pasaport, vize ve il izin belgenizi her zaman üzerinizde taşıyın.
• Ambulans: 191 — Ambulans için 191 aranır ama ağ büyük şehirlerle sınırlıdır ve gecikme olağandır; ciddi durumda rehberinizin sizi özel hastaneye götürmesi daha hızlıdır. Aden ve Mukalla'daki özel hastaneler peşin dolar ister; Sokotra'da yalnızca Hadibo'da küçük bir hastane vardır.
• İtfaiye: 191 — İtfaiye de 191 üzerinden çağrılır; teşkilat yalnızca büyük şehirlerde çalışır. Jeneratörler, gelişigüzel kablolar ve gaz tüpleri yangın riskini artırır; Sana'nın kule evleri ahşap tavanlı ve dar merdivenlidir. Konakladığınız binanın çıkışını ilk gün öğrenin.
• Türkiye temsilciliği: +966 11 482 0101 — T.C. Sana Büyükelçiliği 2015'ten beri Yemen'de değil, Riyad'daki T.C. Büyükelçiliği bünyesinde çalışır (Diplomatic Quarter, Abdullah Ibn Hudhafah As Sahmi St. No:8604, Riyad); mesai dışı acil hat +966 55 478 7085. Aden ve Hudeyde'de fahri konsolosluk vardır ama acil durumda Riyad'ı arayın. Nerede olursanız olun T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Çağrı Merkezi'ne +90 312 292 29 29 numarasından 7 gün 24 saat ücretsiz ulaşabilirsiniz; pasaport kaybı, gözaltı, kaza ve tahliye gibi durumlarda aranacak numara budur. Yola çıkmadan Konsolosluk Kayıt Sistemi'ne kaydolun.

Ziyaret için en uygun dönem: Ekim–Mart.

Nakit yaygın olarak kabul ediliyor.