Myanmar

Türk vatandaşları Myanmar'a e-vize ile girer. Başvuru Göç ve Nüfus Bakanlığı'nın resmî sitesi evisa.moip.gov.mm üzerinden yapılır, aracı siteye gerek yoktur. Turistik e-vize tek girişlidir, 50 ABD doları tutar, onaydan sonra 90 gün içinde kullanılmalı ve 28 güne kadar kalış hakkı verir; bu süre turistik vizede uzatılmaz. Gereken belgeler biyometrik vesikalık fotoğraf, en az altı ay geçerli pasaport ve dönüş bileti bilgisidir; sonuç genellikle üç iş günü içinde e-postayla gelir, onay belgesinin çıktısını yanınızda taşıyın. E-vize yalnızca Yangon, Mandalay ve Nay Pyi Taw havalimanları ile Tayland sınırındaki birkaç kara kapısında geçerlidir; kara sınırlarının çoğu yabancılara kapalıdır ve durum haber verilmeden değişir.

Kısa cevap: ülkenin tamamı için güvenli değildir ve çoğu ülke vatandaşlarına Myanmar'a seyahat etmemelerini önermektedir. 1 Şubat 2021'deki darbeden bu yana ülkede yaygın bir iç çatışma sürmektedir; Şan, Kaçin, Kayah, Kayin, Çin ve Rakhine eyaletleri ile Sagaing ve Magway bölgelerinin geniş kesimlerinde silahlı çatışma, hava saldırısı, kara mayını ve yol kapanmaları görülür, bu bölgelere kesinlikle gidilmez. Yangon, Bagan, Mandalay ve Inle'yi kapsayan orta koridor görece işler durumdadır ve turizm sınırlı ölçüde sürmektedir; buna karşılık burada da olağanüstü hâl geçerlidir, kontrol noktaları ve kimlik denetimi olağandır, internet kesintileri ve gece sokağa çıkma yasakları uygulanabilir. Konsolosluk yardımı imkânları çok sınırlıdır. Gitmeye karar verirseniz güncel durumu yola çıkmadan önce doğrulayın, siyasi konularda konuşmayın, gösteri ve toplanmalardan uzak durun, asker ile polis fotoğraflamayın ve savaş riskini kapsayan bir sigorta yaptırın.

Kredi kartı pratikte çalışmaz ve bu, Myanmar seyahatinin en kritik hazırlık maddesidir. 2021 sonrasında uluslararası bankacılık bağlantıları büyük ölçüde koptuğu için Visa ve Mastercard kabul edilmez, bankamatikler yabancı kartlara para vermez, otellerin çoğunda bile kart geçmez. Bütün seyahat bütçenizi nakit ABD doları olarak yanınızda getirmeniz gerekir. Banknot kalitesi konusunda ülke çok titizdir: yırtık, kıvrık, üzerine yazılmış ya da lekeli dolar kabul edilmez; 2013 sonrası basım, mümkünse yeni seri 100 dolarlık kullanın, büyük banknot daha iyi kur alır. Bozdurmayı otel, tanınmış acente ya da resmî döviz bürosu üzerinden yapın, sokakta yaklaşanlarla işlem yapmayın. Yerel mobil cüzdanlar (KBZPay, Wave Money) çok yaygındır ama yerel banka hesabı ve numarası ister, turist için pratik değildir.

Klasik rota 10-12 gündür ve dört durağa dayanır. Yangon'da 2 gece: Shwedagon Pagodası akşam saatinde, Sule ve sömürge mahallesi yürüyüşü, Bogyoke Pazarı, dairesel tren hattı. Bagan'da 3 gece: iki tam gün elektrikli bisikletle tapınak ovası, Ananda, Dhammayangyi ve Shwezigon, gün doğumu için bir teras ve bütçe elveriyorsa balon uçuşu. Mandalay'da 2-3 gece: Mandalay Tepesi, Kuthodaw, Mahamuni'nin sabah töreni, U Bein Köprüsü'nde gün batımı ve bir gün Sagaing-Inwa-Mingun turu. Inle Gölü'nde 2-3 gece: motorlu kayıkla göl turu, Intha köyleri, Indein stupaları ve isterseniz Kalaw'dan iki günlük yürüyüş. Bagan-Mandalay arasını Ayeyarwady üzerinde tekneyle geçmek rotaya karakter katar. Vaktiniz varsa Kyaiktiyo Altın Kayası için Yangon'dan 2 gün, Hpa-An için 2-3 gün, Ngapali plajı için 3-4 gün ekleyin.

Ülke Güneydoğu Asya'nın ucuz taraflarındadır; günlük harcama Tayland'ın belirgin biçimde altında kalır. Sokakta bir kâse mohinga 1 dolar, yerel lokantada öğün 3-6 dolar, orta sınıf otel odası 30-60 dolar, hostel yatağı 10-15 dolar, VIP otobüs bileti 15-25 dolar, iç hat uçuşu 80-130 dolar bandındadır. Bagan arkeolojik bölge girişi ve Inle Gölü bölge ücreti gibi alan giriş ücretleri ayrıca ödenir. En büyük iki kalem uçak bileti ile balon uçuşudur; Bagan'da sıcak hava balonu turu kişi başı birkaç yüz dolardır ve yüksek sezonda erken dolar. Bütçeyi düşürmenin yolu otobüs ve tekne kullanmak, sokak yemeği yemek, turları yerinden ayarlamaktır. Her şeyin nakit doları gerektirdiğini unutmayın: hesabı baştan yapın, yeterli banknotu yanınızda getirin ve ayrılırken kalan kyat'ı ülke dışında bozduramayacağınızı hesaba katın.

İçmeyin. Musluk suyu içmeye uygun değil. Şişe suyu kullanın, buzdan ve yıkanmış çiğ gıdadan kaçının.

Sağdan trafik.

Türk ehliyetinin yanında uluslararası sürücü belgesi gerekli.

Kısıtlı. Alkol yasaktır denemez ama toplumsal olarak sınırlıdır ve satışı düzenlenmiştir. Yerel bira Myanmar Beer'dir, palmiye şırasından yapılan "htan ye" kırsalda içilir, ithal içki pahalıdır. Budist toplumda alkol hoş karşılanmaz; birçok kasabada barın karşılığı çayhanedir. Dinî tatillerde ve tam ay günlerinde (uposatha) satış kapanabilir. Pagoda, manastır ve tapınak alanlarında alkol kesinlikle yasaktır, alkollü araç kullanımının cezası ağırdır. Sokakta içmeyin; yabancının görünür biçimde sarhoş olması ciddi bir saygısızlık sayılır.

Kapalı giyim beklenir. Yasal bir kıyafet zorunluluğu yoktur ama dinî mekânlardaki kural katıdır ve istisnasız uygulanır: pagoda, stupa ve manastır alanlarına ayakkabı ve çorap tamamen çıkarılarak girilir — kural yalnızca yapının içi için değil, çevresindeki bütün avlu ve merdivenler için geçerlidir. Omuzların ve dizlerin kapalı olması beklenir; askılı atlet, şort ve kısa etek girişte engellenir. Girişte kiralık longyi bulunur ama kendi ince pantolonunuzu ve kolay çıkan sandaletinizi götürmek daha rahattır. Taş zemin öğlen yakacak kadar ısınır, sabah ya da akşam gidin.

Kısıtlı. Manzara, pagoda ve gündelik hayat fotoğrafı serbesttir, ancak sınırlar burada başka ülkelerden çok daha ciddidir. Asker, polis, kontrol noktası, askerî tesis, hükûmet binası, köprü ve havalimanı çekilmez; bu kural 2021'den sonra sertleşmiştir ve ihlali gözaltıyla sonuçlanır. Protesto ya da güvenlik olayını kaydetmeyin. Buda tasvirine sırtınızı dönerek poz vermek ağır saygısızlık sayılır, bazı pagodalarda video ve tripod ücrete tabidir. İnsan fotoğrafında izin isteyin. Dron kullanımı fiilen yasaktır ve ekipmana el konur.

Suç sayılıyor. Sömürge döneminden kalan Ceza Kanunu'nun 377. maddesi "doğaya aykırı ilişki"yi suç sayar ve yürürlüktedir; öngörülen ceza hapse kadar uzanır. Madde son yıllarda yabancılar hakkında nadiren işletilmiştir ama caydırıcılığı ve şantaj aracı olarak kullanımı sürer; ayrımcılığa karşı yasal koruma, birliktelik ya da evlilik tanınması yoktur. Toplumsal tutum muhafazakârdır; buna karşılık Yangon'da ve turizm çevresinde sessiz bir hoşgörü alanı vardır, oteller çift olarak kalmayı sorun etmez. Kamusal alanda yakınlıktan kaçının.

Çok ağır cezalar. Myanmar'da uyuşturucu suçlarının cezaları bölgenin en ağırları arasındadır ve yasa kâğıt üstünde ölüm cezasına kadar gider; ticaret suçlamasında müebbet hapis olağandır, yabancı olmak koruma sağlamaz. Ülke Altın Üçgen'in merkezindedir ve dünyanın en büyük afyon ile metamfetamin üreticilerinden biridir, bu yüzden denetim serttir: havalimanında, kontrol noktalarında ve otel baskınlarında arama olağandır. Esrar dâhil hiçbir madde için hoşgörü yoktur. Reçeteli ilaçlarınızı orijinal kutusunda ve İngilizce reçetesiyle taşıyın.

• MPT — Myanma Posts and Telecommunications, devlet işletmesi ve ülkenin en eski operatörüdür; Japon KDDI ortaklığıyla çalışır. Kapsaması açık ara en geniş olanıdır ve kırsalda, dağ kasabalarında, nehir boylarında çeken tek şebeke çoğu zaman budur. Hız rakiplerinin gerisinde kalabilir ama erişimi hiçbiri yakalayamaz.
• ATOM — 2014'te Telenor Myanmar olarak kurulmuş, 2022'de el değiştirerek ATOM adını almıştır. Kentlerde ve turistik güzergâhta kapsaması iyidir, veri paketleri uygundur. Telenor döneminde kurulmuş altyapısı sayesinde Yangon-Mandalay-Bagan hattında hız açısından güçlü kalır; ücra bölgelerde MPT'nin gerisindedir.
• Ooredoo — Katar merkezli operatördür; Katar, Umman, Maldivler ve Tunus'ta şebeke işletir. Körfez'de kapsaması geniştir, Maldivler'de resort atollerinin çoğunda çeker. Turist paketleri havalimanı standlarında pasaportla açılır.
• Mytel — Vietnam ordusuna bağlı Viettel ile Myanmar ordusuna yakın şirketlerin ortak girişimidir; 2018'de kurulmuştur. Fiber altyapısı ve fiyatları rekabetçidir, kapsaması kentlerde iyidir. Sahiplik yapısı nedeniyle 2021 sonrasında yaygın bir boykotun hedefi olmuştur; gezginin tercih etmesi için bir neden yoktur.

• Polis: 199 — Myanmar Polis Gücü'nün ülke genelindeki hattıdır. Operatörler yalnızca Birmanca konuşur, bu yüzden acil bir durumda otel resepsiyonu ya da rehberiniz aracılığıyla aramak çok daha hızlı sonuç verir. Yankesicilik ve motosikletli kapkaç dışında gezgine dönük suç azdır; asıl risk siyasi ortamdır. Kontrol noktalarında pasaportunuzu gösterin, tartışmayın, telefonunuzun kilidini açmanız istenebilir.
• Ambulans: 192 — Kamu ambulans hattıdır ancak kapsama ve süre güvenilmezdir; kentlerde bile geç gelir, kırsalda pratikte yoktur. Yangon'da hastaneye ulaşmanın en hızlı yolu çoğu zaman özel araçtır. Ciddi vakalarda tercih edilen adres Yangon'daki özel hastanelerdir ve peşin ödeme istenir. Ağır durumlarda standart çözüm Bangkok'a tıbbi tahliyedir; tahliyeyi kapsayan sigorta olmadan yola çıkmayın.
• İtfaiye: 191 — Myanmar İtfaiye Teşkilatı'nın hattıdır. Yangon'un sömürge dönemi binaları ile kırsaldaki ahşap ve bambu yapılar yangına açıktır, kaldığınız yerde çıkışı bir kez kontrol edin. Kuru mevsimin sonunda, mart-mayıs arasında tarım amaçlı anız yangınları yaygındır ve duman iç kesimde havayı günlerce ağırlaştırır; elektrik kesintilerinde yaygın kullanılan jeneratör ve mum da risk kaynağıdır.
• Türkiye temsilciliği: +95 9 8911 99169 — T.C. Yangon Büyükelçiliği ülkede yerleşiktir: No. 19 (AB), Kan Yeik Thar Street, Mayangone Township, Yangon. Mesai dışı acil hat: +95 9 4050 56552, e-posta [email protected]. Nerede olursanız olun T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Çağrı Merkezi'ne +90 312 292 29 29 numarasından 7 gün 24 saat ücretsiz ulaşabilirsiniz; pasaport kaybı, gözaltı, kaza ve hastaneye kaldırılma gibi durumlarda ilk aranacak numaralardan biridir.

Ziyaret için en uygun dönem: Kasım–Şubat.

Nakit, Mobil cüzdan ve QR ödeme yaygın olarak kabul ediliyor.