Endonezya

Türk vatandaşları Endonezya'ya varışta vize (Visa on Arrival) veya seyahat öncesi online alınan e-VOA ile girer; her ikisi de 30 güne kadar turistik kalış sağlar ve ülke içinde bir kez daha 30 gün uzatılabilir. Ücret yaklaşık 500.000 rupidir (yaklaşık 30-35 dolar) ve havalimanında kart/nakit ya da online ödenir. Pasaportunuzun girişte en az 6 ay geçerli olması ve dönüş ya da ileri uçuş biletiniz gerekir. Bali'ye girişte ayrıca tek seferlik turist katkı payı (yaklaşık 150.000 rupi) alınır; bunu önceden Love Bali sistemi üzerinden online ödeyip QR kod almak sırada beklememenizi sağlar. Kurallar zaman zaman değiştiğinden seyahat öncesi güncel resmî bilgiyi teyit edin.

Endonezya çok büyük olduğu için "her yeri" tek gezide görmek mümkün değil; süreye göre bölge seçmek gerekir. 7-10 gününüz varsa sadece Bali + komşu adalara (Nusa Penida, Gili ya da Lombok) odaklanın: Ubud (2-3 gün), güney Bali plaj ve tapınakları (2 gün), bir ada kaçamağı (2-3 gün). 12-16 gününüz varsa Bali'ye Java'yı ekleyin: Yogyakarta'dan Borobudur ve Prambanan, ardından Bromo ve Ijen yanardağları için 2-3 günlük bir tur klasik ve çok ödüllendiricidir. Doğa ve macera isterseniz Bali yerine ya da yanına Komodo (Labuan Bajo'dan tekne turu) veya dalış için Raja Ampat düşünülebilir, ama bunlar ekstra uçuş ve zaman ister. İlk kez gidiyorsanız Bali + Yogyakarta + yanardağlar rotası, kültür-doğa-plaj dengesiyle en iyi başlangıçtır.

Hayır, Endonezya genel olarak çok uygun fiyatlı bir destinasyondur ve her bütçeye uyar. Yerel lokantalarda (warung) bir öğün birkaç dolar, konaklama hostelden lüks villaya kadar geniş bir yelpazededir ve Bali muhteşem tasarım otel/villalarını görece ucuza sunar. En büyük değişken kalemler adalar arası uçuşlar, tekne turları (Komodo, Gili), dalış ve girişli aktivitelerdir (yanardağ turları, tapınak ve milli park biletleri). Bütçeyi düşürmek için: warunglarda yerel yemek yemek, iç hat uçuşlarını erken almak, Gojek/Grab kullanmak, tur yerine paylaşımlı tekne/gruplu gezi tercih etmek. Pazarlık pazarlarda ve bazı taksilerde normaldir, gülümseyerek yapın. Bahşiş zorunlu değildir ama iyi hizmette bırakmak kibarlıktır; birçok yerde küçük servis ücreti hesaba eklenir.

Bali harika bir başlangıç ama Endonezya'nın en etkileyici manzaraları çoğu kez başka adalardadır. Java'da Borobudur ve Prambanan tapınakları ile Bromo ve Ijen yanardağları, ülkenin kültür ve doğa açısından zirvesidir. Komodo Milli Parkı (Labuan Bajo'dan), dev Komodo ejderleri, Padar Adası'nın manzara tepesi ve pembe kumlu plajıyla eşsizdir. Dalgıçlar için Raja Ampat gezegenin en zengin deniz altı çeşitliliğini sunar; Sulawesi'deki Bunaken ve Wakatobi de olağanüstüdür. Sumatra'da doğal ortamında orangutanlar (Bukit Lawang) ve dev Toba Gölü, Borneo'da (Kalimantan) yağmur ormanı ve orangutan nehir turları vardır. Sakin ada arayanlar için Gili adaları ve Lombok, kalabalıktan uzak bir alternatiftir. Hangisini seçeceğiniz ilginize (kültür, yanardağ, dalış, vahşi yaşam, plaj) ve süreye bağlıdır.

Endonezya gezginler için genel olarak güvenlidir; en yaygın sorunlar şiddet değil, küçük hırsızlık, scooter kazaları ve dolandırıcılıklardır. Kalabalık yerlerde çantanıza dikkat edin, motosikletli kapkaç olabilir; scooter kiralarken aracı önce fotoğraflayın, kask takın, uluslararası ehliyet taşıyın (yoksa sigorta geçersizdir). Sağlık açısından musluk suyu içmeyin, sokak yemeğinde kalabalık ve taze pişen tezgâhları seçin; "Bali belası" denen mide-bağırsak sorunu için yanınızda ilaç bulundurun. Sivrisinek kaynaklı dengue humması ülke genelinde görülür — kovucu kullanın, akşamları kapalı giyinin. Yanardağlar aktiftir; Bromo, Ijen, Merapi ve Agung zaman zaman etkinleşir, yetkili uyarılarına ve tur rehberlerine uyun. Kültürel olarak Endonezya çoğunlukla Müslüman bir ülkedir (Bali istisna, Hindu); tapınak ve camilerde omuz ve dizleri örtün, Bali tapınaklarına girişte genelde sarong (bele bağlanan kumaş) verilir. Sağ eli kullanmak, ayakla işaret etmemek ve başa dokunmamak kibar sayılır. Uyuşturucuda cezalar son derece ağırdır (kaçakçılıkta idam dâhil). Acil numara: 112.

İçmeyin. Musluk suyu içmeye uygun değil. Şişe suyu kullanın, buzdan ve yıkanmış çiğ gıdadan kaçının.

Soldan trafik.

Türk ehliyetinin yanında uluslararası sürücü belgesi gerekli.

Kısıtlı. Alkol yasak değildir ama ağır vergilendirilir, marketlerin çoğunda satılmaz ve fiyatı yüksektir; Bali ile büyük şehirlerin turistik bölgelerinde kolayca bulunur, muhafazakâr bölgelerde neredeyse hiç yoktur. Açe eyaletinde şeriat kuralları gereği alkol tümüyle yasaktır ve sopa cezası uygulanır. Yasal yaş 21'dir. En büyük tehlike kaçak üretilen "arak" ve sahte içkilerdir; metanol zehirlenmesi nedeniyle turist ölümleri yaşanmıştır — yalnızca kapalı, markalı şişeleri ve tanınmış mekânları tercih edin.

Kapalı giyim beklenir. Plaj ve havuz çevresinde mayo serbesttir, ancak plajdan çıkınca sokakta, restoranda ve dükkânda üst giymek beklenir. Tapınaklara girişte (Bali'deki Besakih, Tanah Lot, Uluwatu) sarong ve kuşak takmak zorunludur, girişte kiralanır ya da verilir; camilere girişte kadınların başını örtmesi ve herkesin omuz-diz kapatması gerekir. Açe'de şeriat kuralları uygulanır ve kadınlar için örtünme zorunludur. Bali'de kutsal ağaç, tapınak ve dağlarda yarı çıplak fotoğraf çektirmek son yıllarda sınır dışı edilmeye kadar giden yaptırımlara yol açmıştır.

Kısıtlı. Turistik yerlerde ve doğada fotoğraf serbesttir, ancak askeri tesisler, polis noktaları ve özellikle Papua bölgesi hassastır; bu bölgede gazetecilik amaçlı çekim izne tabidir. Tapınaklarda ayin sırasında rahiplerin önüne geçmek, sunuların üzerine basmak ve kutsal alanlarda uygunsuz poz vermek ciddi saygısızlık sayılır ve cezalandırılır — Bali'de kutsal yerlerde uygunsuz fotoğraf çektiren turistler sınır dışı edilmiştir. Drone kullanımı tapınak ve kutsal alanlarda yasaktır. İnsanların, özellikle çocukların fotoğrafını çekmeden önce izin isteyin.

Yasal ama tanınmıyor. Eşcinsel ilişki ulusal ceza kanununda suç değildir, ancak Açe eyaletinde şeriat hukuku uygulanır ve sopa cezası verilir; Güney Sumatra gibi bazı bölgelerde yerel yasaklar vardır. Eşcinsel evlilik ya da birliktelik tanınmaz, ayrımcılığa karşı koruma yoktur. 2026 başında yürürlüğe giren yeni ceza kanunu evlilik dışı cinsel ilişkiyi suç saymaktadır (yalnızca eş, ebeveyn ya da çocuğun şikâyeti üzerine soruşturulur) ve bu düzenleme eşcinsel çiftleri doğrudan etkiler. Son yıllarda kulüplere baskınlar yapılmıştır; Bali dışında kamusal alanda düşük profil kesinlikle önerilir.

Çok ağır cezalar. Endonezya'da uyuşturucuya sıfır tolerans vardır ve yasa dünyanın en sertlerindendir; esrar dâhil her madde ağır suç kapsamındadır, tıbbi kullanım yoktur. Az miktarda bulundurmak bile yıllarca hapis anlamına gelir; kaçakçılıkta idam cezası verilir ve yabancılar için uygulanmıştır (Bali Nine davası). Bali'de gece kulüplerinde madde teklif edenlerin bir kısmı muhbirdir, teklifleri kesinlikle reddedin. Havalimanlarında köpekli aramalar rutindir; başkasının valizini ya da paketini asla taşımayın.

• Acil çağrı: 112 — Ülke genelinde çalışan tek acil numara; polis, ambulans ve itfaiyeye bu numaradan yönlendirme yapılır, cep telefonundan ücretsizdir.
• Polis: 110 — Ulusal polis acil hattı; suç, kaza ve güvenlik olaylarında doğrudan aranır. Bali gibi turistik bölgelerde ayrıca turist polisi büroları vardır.
• Ambulans: 118 — Acil tıbbi yardım hattı; ambulans bu numaradan istenir (bazı bölgelerde 119 da kullanılır). Nitelikli özel hastaneler peşin ödeme ister, seyahat sağlık sigortası şarttır.
• İtfaiye: 113 — İtfaiye hattı; yangın ve kurtarma çağrıları buraya yapılır.
• Sahil güvenlik: 115 — Basarnas (Ulusal Arama Kurtarma Ajansı) hattı; denizde kaybolma, tekne kazası, boğulma ve dağda arama kurtarma olaylarında aranır — adalar arası feribot ve dalış kazalarında ana numaradır.

Ziyaret için en uygun dönem: Nisan–Haziran, Eylül–Ekim.

Nakit, Kredi kartı, Banka kartı, Temassız (NFC), Mobil cüzdan ve QR ödeme yaygın olarak kabul ediliyor.