Bangladeş

Türk vatandaşları Bangladeş'e kapıda vize ile girebilir; Türkiye, kapıda vize verilen ülkeler arasındadır. Ücret 51 ABD doları ya da 51 eurodur ve yalnızca nakit ödenir, kart geçmez ve para üstü verilmez, tam tutarı temiz banknotla hazırlayın. Vize tek girişlidir, 30 gün kalış hakkı verir ve ülke içinde Göçmenlik ve Pasaport Dairesi'ne başvurularak 30 gün daha uzatılabilir. Kapıda vize için pasaportun varıştan sonra en az altı ay geçerli olması, dönüş ya da devam bileti ve otel rezervasyonu veya ülkedeki bağlantı bilgisi istenir. Giriş hava, deniz ya da kara yoluyla yapılabilir, trenle giriş bu kapsamda değildir. Karar giriş memurunun takdirinde olduğu için garanti isteyenler Ankara'daki Bangladeş Büyükelçiliği'nden önceden vize alabilir.

Gezgine dönük şiddet suçu düşüktür ve insanlar misafirperverdir; asıl riskler suç değil, kalabalık, trafik ve siyasi ortamdır. Ülke Ağustos 2024'teki ayaklanma ve Şubat 2026'daki seçimin ardından yeni bir siyasi döneme girmiştir; gösteri, miting ve genel grev ("hartal") çağrıları hâlâ görülebilir ve bunlar hızla kalabalıklaşıp yolları kapatabilir. Pratik kural şudur: toplanmalardan uzak durun, siyasi tartışmaya girmeyin, yerel haberleri takip edin ve grev günlerinde şehirlerarası yolculuk planlamayın. Bunun dışında kalabalıkta yankesiciliğe karşı dikkatli olun, gece tek başına yürümeyin, sokaktan araç çevirmek yerine uygulama kullanın ve ulaşım ücretini binmeden konuşun. Çittagong Tepeleri'nin bazı kesimleri yabancılar için izne tabidir ve zaman zaman kapatılır; Cox's Bazar çevresindeki Rohingya mülteci kamplarına izinsiz yaklaşmayın.

10-12 gün ülkenin ana hatlarına yeter. Klasik rota şudur: Dakka'da 2 gece (Lalbagh Kalesi, Ahsan Manzil, Yıldızlı Cami, Sadarghat limanı, meclis binası ve eski şehir yürüyüşü), ardından Khulna üzerinden Sundarbans'ta 3 gece tekne turu (kanallar, kuş gözlemi, Karamjal ve Kotka), dönüşte Bagerhat'ta Altmış Kubbeli Cami için yarım gün. Sonra Sylhet'e geçip 3 gece kalın: Srimangal'da çay bahçeleri ve Lawachara ormanı, Jaflong ile Bisnakandi, muson mevsimindeyseniz Ratargul. Son olarak Cox's Bazar'da 2-3 gece: kumsal, Himchari, Inani ve isterseniz Saint Martin Adası'na günübirlik geçiş. Vaktiniz varsa Bandarban'a 2-3 gün ekleyin; Paharpur ve Kuzey Bengal'i görmek isteyenler için 2 gün daha gerekir. Mesafeler kısa görünür ama trafik ve nehir geçişleri süreyi uzatır, iç hat uçuşu ciddi zaman kazandırır.

Sundarbans'a bireysel giriş yoktur; ziyaret izinli operatörlerle, orman idaresinden alınan izin ve zorunlu silahlı orman görevlisi eşliğinde yapılır. Standart program Khulna ya da Mongla'dan kalkan iki-üç gecelik tekne turudur: yaşam teknede geçer, gündüzleri küçük motorlu kayıklarla dar kanallara girilir, Karamjal, Kotka, Kochikhali ve Jamtala gibi noktalarda gözlem kuleleri ile patikalara çıkılır. En iyi dönem kasım-şubat arasıdır; hava serin, sivrisinek az ve görüş nettir. Bengal kaplanı ormanın en bilinen sakinidir ama görülme ihtimali çok düşüktür — çoğu ziyaretçi yalnızca ayak izi görür. Gerçek kazanç manzaranın kendisidir: benekli geyik, yaban domuzu, makak, timsah, yılanbalığı avlayan kuşlar, yaldızlı çamur düzlükleri ve mangrov kökleri. Bol su, kovucu, kapalı ayakkabı ve nakit götürün; kanalda telefon çekmez.

Dünyanın en ucuz ülkelerinden biridir; günlük harcama Güney Asya ortalamasının bile altında kalır. Yerel bir lokantada öğün 1-3 dolar, çay 10-20 sent, rickshaw yolculuğu 30-70 sent, klimalı şehirlerarası otobüs bileti 6-15 dolar, tren bileti daha ucuz, orta sınıf otel odası 25-50 dolar, Dakka'da uluslararası zincir otel 90-150 dolar bandındadır. En büyük iki kalem uçak bileti ile Sundarbans turudur; iki-üç gecelik tekne programı kişi başı 150-300 dolar arasında değişir ve fiyat tekne kalitesine göre ciddi biçimde ayrışır. İç hat uçuşları 40-80 dolar civarındadır ve trafikte kaybedilen zamanı düşününce çoğu zaman değer. Bütçeyi düşürmenin yolu tren ve nehir vapuru kullanmak, yerel lokantalarda yemek ve turları Dakka yerine Khulna gibi çıkış kentlerinden ayarlamaktır. Fiyatların çoğu pazarlığa açıktır; rickshaw ve taksi ücretini binmeden konuşun.

İçmeyin. Musluk suyu içmeye uygun değil. Şişe suyu kullanın, buzdan ve yıkanmış çiğ gıdadan kaçının.

Soldan trafik.

Türk ehliyetinin yanında uluslararası sürücü belgesi gerekli.

Kısıtlı. Alkol Müslüman vatandaşlar için yasaktır, yabancılar içinse ruhsatlı yerlerle sınırlıdır. Marketlerde satılmaz; içki yalnızca büyük otellerin barlarında, birkaç diplomatik kulüpte ve ruhsatlı dükkânlarda bulunur, fiyatı yüksektir. Pratikte birçok kentte alkole hiç rastlamazsınız, ülkenin sosyal hayatı çayhane üzerine kuruludur. Ramazan ayında ve dinî bayramlarda satış tamamen durur. Yanınızda içki getirmeyin; gümrükte el konur ve sorun çıkar. Kaçak üretilen "bangla mod" ölümlü zehirlenmelere yol açar, kesinlikle uzak durun. Sokakta ya da halka açık yerde içmek kabul edilmez.

Kapalı giyim beklenir. Yasal bir örtünme zorunluluğu yoktur ama toplum muhafazakârdır ve kapalı giyim beklenir. Kadınlar için diz altı etek ya da uzun pantolon, omuzları örten üst ve yanında bir şal pratik çözümdür; şal camide ve kırsalda başı örtmek için de kullanılır. Erkeklerin şortla dolaşması kentte bile yadırganır. Camiye ve tapınağa girerken ayakkabı çıkarılır, kadınlardan başörtüsü istenir. Cox's Bazar ve Saint Martin plajlarında bikini giyilmez; yerel kadınlar denize giysileriyle girer, siz de şort ve tişörtle girin.

Kısıtlı. Manzara, kasaba, nehir ve gündelik hayat fotoğrafı serbesttir; ülke renk ve hareket açısından fotoğrafa olağanüstü elverişlidir. Üç sınır vardır. Birincisi resmî yapılardır: askerî tesis, havalimanı, köprü, liman ve hükûmet binası çekilmez, kontrol noktalarında telefonu kaldırın. İkincisi insanlardır; kırsalda ve özellikle kadınlara doğrultulan kamera rahatsızlık yaratır, önce izin isteyin. Üçüncüsü hassas alanlardır: Cox's Bazar çevresindeki Rohingya mülteci kamplarında izinsiz çekim yasaktır ve gözaltıyla sonuçlanır. Dron kullanımı izne tabidir ve pratikte ekipmana el konur, getirmeyin.

Suç sayılıyor. Sömürge döneminden kalan Ceza Kanunu'nun 377. maddesi aynı cinsiyetten kişiler arasındaki ilişkiyi suç sayar ve yürürlüktedir; öngörülen ceza müebbet hapse kadar uzanır. Madde nadiren işletilse de caydırıcılığı, şantaj aracı olarak kullanımı ve toplumsal baskı gerçektir; ayrımcılığa karşı yasal koruma ya da birliktelik tanınması yoktur. Buna karşılık "hijra" topluluğu 2013'ten bu yana üçüncü cinsiyet olarak resmen tanınmaktadır. Kimliğinizi kamusal alanda görünür kılmayın, tanışma uygulamalarını kullanmayın; oteller çift olarak kalmayı sorgulayabilir.

Çok ağır cezalar. Bangladeş'te uyuşturucu suçlarının cezaları çok ağırdır ve yasa kâğıt üstünde ölüm cezasına kadar gider; ticaret suçlamasında müebbet hapis olağandır, yabancı olmak koruma sağlamaz. Ülke Myanmar sınırı üzerinden gelen "yaba" adlı metamfetamin tabletlerinin ana geçiş rotalarından biridir, bu yüzden denetim serttir: havalimanında, Cox's Bazar-Teknaf yolundaki kontrol noktalarında ve otel baskınlarında arama olağandır. Esrar dâhil hiçbir madde için hoşgörü yoktur. Reçeteli ilaçlarınızı orijinal kutusunda ve İngilizce reçetesiyle taşıyın.

• Grameenphone — Norveçli Telenor ortaklığıyla 1997'de kurulan Grameenphone, ülkenin en büyük operatörüdür ve abonelerin yaklaşık yarısını taşır. Kapsaması en geniş olanıdır; kırsalda, delta köylerinde ve tepelik bölgelerde çeken ilk şebeke çoğu zaman budur. Bayi ağı her kasabada bulunur, paketleri rakiplerine göre biraz pahalıdır.
• Robi — Malezyalı Axiata grubunun markasıdır ve 2016'da Airtel Bangladesh ile birleşerek ikinci büyük operatör olmuştur. Kentlerde ve ana karayolları boyunca kapsaması Grameenphone ile eşit sayılır, veri paketleri sık sık daha ucuzdur. Ücra köylerde ve tepelik bölgelerde geride kalabilir.
• Banglalink — Hollanda merkezli VEON grubunun markasıdır. Fiyat odaklı paketleriyle bilinir ve genç kullanıcı tabanı geniştir; Dakka, Chattogram ve Sylhet'te hız açısından rekabetçidir. Kırsal kapsaması ilk iki operatörün gerisindedir, tek hat alacaksanız Grameenphone daha güvenlidir.
• Teletalk — Devlete ait tek operatördür, 2004'te kurulmuştur ve pazar payı küçüktür. Fiyatları en düşük olanıdır ama şebeke kalitesi ile müşteri hizmetleri zayıf sayılır, kapsaması kentlerle sınırlıdır. Turistik bir ziyaret için tercih edilecek seçenek değildir.

• Acil çağrı: 999 — Ülke genelinde çalışan tek acil numaradır; polis, ambulans ve itfaiyeyi tek merkezden yönlendirir ve her telefondan ücretsiz aranır. Operatörler Bengalce konuşur, İngilizce destek sınırlıdır; otel resepsiyonu ya da rehberiniz aracılığıyla aramak çok daha hızlı sonuç verir. Suç bildirimini aynı gün karakolda tutanağa bağlatın, sigorta ve pasaport işlemleri için gerekir.
• Polis: 999 — Bangladeş Polisi 999 üzerinden ulaşılır. Gezgine dönük şiddet suçu düşüktür; karşılaşılan olaylar ağırlıkla yankesicilik, kalabalıkta çanta hırsızlığı ve ulaşımda fahiş fiyattır. Turistik bölgelerde ayrı bir turizm polisi birimi görev yapar, Cox's Bazar ve Sundarbans girişlerinde bulunur. Siyasi gösteri ve genel grev günlerinde kalabalıktan uzak durun.
• Ambulans: 999 — Ambulans çağrısı 999 üzerinden yönlendirilir. Kamu ambulans ağı sınırlıdır ve trafik nedeniyle Dakka'da ulaşım süresi öngörülemez; hastaneye özel araçla gitmek çoğu zaman daha hızlıdır. Ciddi vakalarda tercih edilen adres Dakka'daki özel hastanelerdir ve peşin ödeme istenir. Ağır durumlarda standart çözüm Bangkok ya da Singapur'a tıbbi tahliyedir.
• İtfaiye: 102 — İtfaiye ve Sivil Savunma teşkilatının hattıdır, 999 üzerinden de yönlendirilir. Dakka'nın yoğun yapılaşmış eski mahallelerinde ve hazır giyim fabrikalarında yangın riski yüksektir; kaldığınız yerde yangın çıkışını bir kez kontrol edin. Kırsalda bambu ve teneke yapılar hızlı tutuşur, kuru mevsimde risk artar.
• Türkiye temsilciliği: +880 960 480 0100 — T.C. Dakka Büyükelçiliği ülkede yerleşiktir: 6 Madani Avenue, Baridhara Diplomatik Bölgesi, Dakka 1212. Konsolosluk acil hattı +880 170 496 7948, büyükelçilik acil hattı +880 173 339 1686, e-posta [email protected]. Nerede olursanız olun T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Çağrı Merkezi'ne +90 312 292 29 29 numarasından 7 gün 24 saat ücretsiz ulaşabilirsiniz; pasaport kaybı, gözaltı, kaza ve hastaneye kaldırılma gibi durumlarda ilk aranacak numaralardan biridir.

Ziyaret için en uygun dönem: Kasım–Şubat.

Nakit, Kredi kartı, Banka kartı ve Mobil cüzdan yaygın olarak kabul ediliyor.