Fener
Fatih · İstanbul · 2 gezilecek yer
Haliç'in tarihi yarımada kıyısında, Balat ile Cibali arasında eski bir Rum semti. Fener Rum Patrikhanesi'nin Aya Yorgi Kilisesi, Bizans kilisesinden çevrilen Gül Camii, Mimar Sinan'a atfedilen harap Ayakapı Hamamı ve yokuşlu sokaklarıyla Haliç'in sessiz bir köşesi.
Fener'de gezilecek yerler
Semtin görülmeye değer yerleri.
Fener'e genel bakış
Fener, tarihi yarımadanın Haliç kıyısında, Balat ile Cibali arasında kurulmuş eski bir semttir. Adı Bizans dönemindeki Fanarion semtinden gelir; surlardaki Fener Kapısı ve kıyıdaki bir deniz feneriyle ilişkilendirilir. Fetihten sonra Rum ailelerin yerleştiği semt, yaklaşık 1600'den beri Fener Rum Patrikhanesi'nin merkezidir.
Bu giriş resmî Yavuz Sultan Selim Mahallesi'ni kapsar: Patrikhane'nin çevresi ile doğudaki Ayakapı ve Küçükmustafapaşa kesimleri. Gezginlerin Fener diye andığı Fener İskelesi, Fener Rum Lisesi ve Vodina Caddesi resmî olarak komşu Balat'ın sınırındadır; iki semt yan yana gezilir.
Fener'de ne görülür
Semtin merkezi Fener Rum Patrikhanesi'dir. Dıştan sade görünen yerleşkenin içindeki Aya Yorgi Kilisesi, yaldızlı ahşap ikonostasisi ve mozaik ikonalarıyla Ortodoks dünyasının en önemli kiliselerinden biridir. Ana kapı 1821'den beri kapalıdır; yerleşkeye yan kapıdan girilir.
Doğuda, Ayakapı'da yüksek bir bodrumun üstünde yükselen Gül Camii durur; aslen bir Bizans kilisesidir ve 1490'da camiye çevrilmiştir. Yakınındaki Ayakapı Hamamı, 1582'de Nurbanu Sultan için yapılan ve Mimar Sinan'a atfedilen bir çifte hamamdır; bugün harap ve kapalıdır. Abdülezelpaşa Caddesi boyunca Haliç surlarının kalıntıları, Ceneviz Evi diye anılan taş yapı ve Cumhuriyet Çeşmesi görülür.
Fener'e ne zaman gitmeli?
Nisan ile haziran, eylül ile ekim arası en keyifli dönemdir; yokuşlu sokaklarda yürümek ve Haliç kıyısında oturmak için hava ılıktır. Yazın öğle saatleri sıcak geçer. Kışın kıyı rüzgârlı, taş döşeli yokuşlar yağmurda kaygan olur.
Patrikhane pazar sabahları ayin nedeniyle kalabalıktır ve ziyaret öğleden sonraya kalır. Sakin bir ziyaret için hafta içi sabahını seçin.
Fener'e ulaşım
Eminönü'nden Eyüp yönüne giden T5 tramvayı Haliç kıyısındaki Fener durağında durur; Patrikhane buradan birkaç dakikalık yürüyüştür. Şehir Hatları'nın Haliç vapurları da komşu Balat'taki Fener İskelesi'ne uğrar.
Semtin iç sokakları dar ve diktir, rahat ayakkabı giyin. Patrikhaneye girişte güvenlik kontrolü yapılır; kilisede omuzları ve dizleri örten kıyafet beklenir, başörtüsü zorunlu değildir. Balat'ın renkli sokakları batıda, birkaç dakikalık yürüyüş mesafesindedir.
Fener nerede?
Fener, tarihi yarımadanın kuzeyinde, Haliç'in güney kıyısından Yavuz Selim sırtına doğru yükselen yamaçta kurulu bir semttir. Batısında Balat, doğusunda Cibali ve Unkapanı yönü bulunur; kıyı boyunca Haliç surlarının kalıntıları uzanır. Karşı kıyıda Hasköy ile Kasımpaşa durur.
Fener hakkında sıkça sorulan sorular
Fener'e nasıl gidilir?
En kolay yol Eminönü'nden Eyüp yönüne giden T5 tramvayına binip Fener durağında inmektir; Patrikhane buradan birkaç dakika yürüme mesafesindedir. Şehir Hatları'nın Haliç vapurları da komşu Balat'taki Fener İskelesi'ne uğrar ve semti Karaköy ile Eyüp'e bağlar.
Fener Rum Patrikhanesi ziyarete açık mı?
Evet, yerleşke ve Aya Yorgi Kilisesi genellikle her gün 08.30 ile 16.00 arasında ziyaret edilebilir; giriş ücretsizdir. Pazar sabahları İlahi Litürji nedeniyle ziyaret öğleden sonraya kalır. Girişte güvenlik kontrolü yapılır ve kilisede örtülü kıyafet beklenir.
Fener ile Balat arasındaki fark nedir?
İki semt Haliç kıyısında yan yana durur ve çoğu zaman Fener-Balat diye birlikte anılır. Patrikhane ile Gül Camii'nin bulunduğu doğu kesim Fener, batıda renkli evlerin, sinagogların ve Ayvansaray'ın bulunduğu kesim Balat'tır. Fener Rum Lisesi resmî olarak Balat sınırındadır.
Gül Camii neden ilginç?
Gül Camii aslen bir Bizans kilisesidir ve 1490'da camiye çevrilmiştir. Yüksek tonozlu bir bodrumun üstünde yükselen yapı, dışa taşkın üç apsisi ve kat kat tuğla nişleriyle tanınır. Payelerinden birinin içinde bir havari mezarı bulunduğu rivayet edilir.
Ayakapı Hamamı gezilebilir mi?
Hayır. 1582'de Nurbanu Sultan için yapılan ve Mimar Sinan'a atfedilen hamam uzun yıllar depo ve tamirhane olarak kullanıldı; kubbesinin ve duvarlarının bir bölümü çökmüş durumdadır. Özel mülktür ve içi ziyarete kapalıdır, yalnızca Abdülezelpaşa Caddesi'nden görülebilir.
Fatih semtlerini keşfet
Fatih rehberi
Bu rehber yolculuğunu planlamana yardımcı oldu mu?
Fikrin bizim için çok değerli. Rehberleri senin gibi gezginlerden gelen yanıtlarla her gün biraz daha iyi hale getiriyoruz.
Gözümüzden kaçan bir hata mı var?