Yeni Valide Camii

Tarihi Yapı Dini Yapı

Üsküdar iskele meydanının hemen güneyinde, III. Ahmed'in annesi Gülnuş Emetullah Sultan'ın 1708-1711'de yaptırdığı külliyenin camisi. Üstü açık kafes kubbeli türbe, Lale Devri süslemeli çeşme ve sebil, geniş revaklı avlu ve kuş evleriyle klasik üslubun son büyük örneklerinden biridir.

Devamını oku

Yeni Valide Camii ziyaret bilgileri

Ziyaret süresi: 20–45 dk

Yeni Valide Camii'ne genel bakış

Yeni Valide Camii, II. Mustafa ile III. Ahmed'in annesi Gülnuş Emetullah Valide Sultan'ın Üsküdar iskelesinin hemen yanında yaptırdığı külliyenin merkezidir. Temeli 7 Kasım 1708'de atıldı, cami 5 Mart 1711'de ibadete açıldı. İnşaat Hassa başmimarı Kayserili Mehmed Ağa dönemine denk gelir; ancak yapının mimarı olup olmadığı kesin değildir. Yakındaki Atik, yani eski, Valide Camii'nden ayırmak için Yeni ya da Valide-i Cedid diye anılır.

Yapı klasik Osmanlı mimarisinin son büyük örneklerinden biri sayılır ve Lale Devri'nin ilk süslemelerini taşır. Külliye cami, türbe, sebil, çeşmeler, sıbyan mektebi, muvakkithane, dükkânlar ve kıyıdaki imaretten oluşur; mermeri Marmara Adası'ndan getirildi. Kapsamlı onarımını 1940'ta gördü.

Yeni Valide Camii'nde ne görülür

Meydandan bakınca ilk göze çarpan, dış avlunun köşesindeki türbedir: Gülnuş Sultan, ölümünden önce yaptırdığı bu türbeye kendi isteğiyle gömüldü. Sivri kemerlerle birbirine bağlanan sütunların üstünde kubbe yerine demir bir kafes durur, açıklıklar bronz şebekelerle kapanır. Hemen yanında beş cepheli sebil ve Lale Devri üslubunda zengin işlenmiş büyük çeşme yer alır.

Taş merdivenlerle çıkılan kare avlu harimden geniştir; revakların ortasında sekizgen şadırvan, duvarlarda ise ilk örneklerden sayılan kuş evleri bulunur. İki minarenin her biri iki şerefelidir. Harimin üç yanını sütunlu mahfiller çevirir; mihrap çevresindeki çiniler Kütahya işidir, mihrabın solunda ise ahşap hünkâr kasrına açılan konsollu hünkâr mahfili durur. Cami ve avlular yirmi dakikada, türbe, çeşme ve sebille birlikte en fazla kırk beş dakikada görülür.

Yeni Valide Camii'ne ne zaman gitmeli?

Cami gün boyu ibadete açıktır; ziyaret için en uygun zaman namaz vakitleri dışıdır. Cuma öğle namazında harim ve avlu dolar, meydanın kalabalığı da camiye taşar. Hafta içi sabah ve öğleden sonra cami sakindir.

İlkbahar ve sonbahar, iskele meydanındaki yapıları yürüyerek gezmek için en rahat mevsimlerdir. Akşamüstü Kız Kulesi'ne doğru sahil boyunca yürümek ziyareti iyi tamamlar.

Yeni Valide Camii'ne ulaşım

Cami Üsküdar iskele meydanının güney kenarındadır. Eminönü, Karaköy, Beşiktaş ve Kabataş'tan kalkan vapurlarla, Marmaray'la ya da M5 metrosuyla Üsküdar'a gelinir; iskeleden camiye yürüyüş üç dört dakika sürer. Meydanın öbür ucundaki Mihrimah Sultan Camii aynı geziye eklenir.

Ziyaretçilerden omuzları ve dizleri örten kıyafet beklenir, kadınlar başlarını örter; girişte ayakkabılar çıkarılır.

Yeni Valide Camii nerede?

Cami, Üsküdar'ın Boğaz kıyısındaki iskele meydanının güney kenarında, Hakimiyet-i Milliye Caddesi ile Uncular Caddesi'nin arasında durur. Vapur iskelesi ve Marmaray girişleri yaklaşık iki yüz metre kuzeydedir; Mihrimah Sultan Camii meydanın öbür ucunda, Şemsi Paşa Camii ve Kız Kulesi ise kıyı boyunca güneybatıdadır.

Haritalar'da aç

Yeni Valide Camii hakkında sıkça sorulan sorular

Yeni Valide Camii'ne giriş ücretli mi?

Hayır, cami ibadete açıktır ve giriş ücretsizdir; avlu, türbe çevresi, çeşme ve sebil de serbestçe gezilir. Namaz vakitlerinde turistik ziyaret yapılmaz, Cuma öğle namazında cami tamamen dolar.

Yeni Valide Camii'ni kim yaptırdı?

Cami, II. Mustafa ile III. Ahmed'in annesi Gülnuş Emetullah Valide Sultan tarafından yaptırıldı. Temeli 1708'de atıldı, 1711'de ibadete açıldı. Hassa başmimarı Kayserili Mehmed Ağa döneminde yapılmıştır, ama mimarının kendisi olduğu kesin değildir.

Yeni Valide Camii'ndeki türbenin üstü neden açık?

Gülnuş Sultan'ın türbesinde kubbe yerine sütunların üstüne oturan demir bir kafes vardır, yan açıklıklar da bronz şebekelerle kapanır. Bu açık biçim türbeyi İstanbul'un en tanınan türbelerinden biri yapar; mezar dışarıdan, şebekelerin arasından görülür.

Neden Yeni Valide Camii deniyor?

Üsküdar'da daha önce Nurbanu Sultan için yapılmış bir valide camisi vardı. 18. yüzyılın başında Gülnuş Sultan bu camiyi yaptırınca ikisini ayırmak için eskisine Atik Valide, bu yapıya Yeni ya da Valide-i Cedid Camii denmeye başlandı.

Yeni Valide Camii'ne Üsküdar iskelesinden nasıl gidilir?

Cami iskele meydanının güney kenarında, vapur iskelesine ve Marmaray girişlerine yaklaşık iki yüz metre uzaklıktadır. Meydandan Hakimiyet-i Milliye Caddesi'ne doğru üç dört dakika yürünür; avluya taş merdivenlerle çıkılır.

Yeni Valide Camii gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 20–45 dakika sürer.