Şemsi Paşa Camii

Tarihi Yapı Dini Yapı

Üsküdar kıyısında, denizin hemen kenarında Mimar Sinan'ın 1580'de Şemsi Ahmed Paşa için yaptığı küçük külliye. Tek kubbeli cami, harime şebekeyle açılan türbe, Boğaz'a bakan medrese avlusu ve Kuşkonmaz efsanesiyle Sinan'ın en zarif eserlerinden biridir.

Devamını oku

Şemsi Paşa Camii ziyaret bilgileri

Ziyaret süresi: 15–30 dk

Şemsi Paşa Camii'ne genel bakış

Şemsi Paşa Camii, Üsküdar kıyısında Mimar Sinan'ın eski Şam beylerbeyi Vezir Şemsi Ahmed Paşa için yaptığı küçük külliyenin merkezidir. Kapı kitabesi 1580 tarihini verir; paşa aynı yıl, inşaat sürerken öldü. Külliye cami, türbe ve medreseden oluşur ve denize bu kadar yakın kurulmuş az sayıdaki Sinan yapısından biridir. Halk arasında Kuşkonmaz Camii diye anılır.

1894 depreminde ağır hasar gören yapı Cumhuriyet'e harabe hâlinde ulaştı: minare kaidesine kadar yıkılmış, kubbelerin kurşunu çalınmış, medrese ahıra dönmüştü. Atatürk'ün emriyle 1940-1943'te Vakıflar tarafından onarıldı; denize doğru eğilen minare 2007-2008'de yeniden sağlamlaştırıldı.

Şemsi Paşa Camii'nde ne görülür

Cami 8 × 8 metrelik kare planlı, tamamen kesme taştan bir yapıdır ve 8,20 metre çapında tek bir kubbeyle örtülür. Kuzey ve batı cephelerini ince sütunlu bir son cemaat revakı dolanır, köşede tek şerefeli zarif minare yükselir. İçeride mukarnas yaşmaklı mermer mihrap, renkli camlı pencereler ve kubbedeki kalem işleri dikkat çeker.

Külliyenin en özgün yanı türbedir: Şemsi Ahmed Paşa'nın türbesi camiye bitişiktir ve harime geniş bir kemerle açılır, arada yalnızca bronz bir şebeke vardır. L biçimli medrese avluyu iki yandan çevirir, deniz duvarındaki şebekeli pencereler Boğaz'ı çerçeve gibi gösterir. Medrese bugün halk kütüphanesidir. Cami ve türbe on beş dakikada, medrese avlusu ve hazireyle birlikte yarım saatte görülür.

Şemsi Paşa Camii'ne ne zaman gitmeli?

Cami gün boyu ibadete açıktır; ziyaret için en uygun zaman namaz vakitleri dışıdır. Küçük olduğu için Cuma öğle namazında harim çabuk dolar.

Yapının en güzel göründüğü an gün batımıdır: güneş tarihi yarımadanın arkasına inerken sahil yolu kalabalıklaşır, kıyıdaki banklar dolar. İlkbahar ve sonbaharda Kız Kulesi'ne uzanan kıyı yürüyüşüyle birleştirmek en rahatıdır.

Şemsi Paşa Camii'ne ulaşım

Eminönü, Karaköy, Beşiktaş ve Kabataş'tan kalkan vapurlarla, Marmaray'la ya da M5 metrosuyla Üsküdar'a gelinir. İskeleden sahil boyunca güneybatıya dört beş dakika yürünür. Yeni Valide ve Mihrimah Sultan camileri aynı geziye eklenir.

Ziyaretçilerden omuzları ve dizleri örten kıyafet beklenir, kadınlar başlarını örter; girişte ayakkabılar çıkarılır.

Şemsi Paşa Camii nerede?

Cami, Üsküdar'ın Boğaz kıyısında, Harem Sahil Yolu'nun deniz tarafında suyun hemen kenarında durur. Üsküdar vapur iskelesi yaklaşık üç yüz metre doğusunda, Kız Kulesi ise kıyı boyunca sekiz yüz metre güneybatısındadır; karşı kıyıda Sarayburnu ve tarihi yarımada görünür.

Haritalar'da aç

Şemsi Paşa Camii hakkında sıkça sorulan sorular

Şemsi Paşa Camii'ne giriş ücretli mi?

Hayır, cami ibadete açıktır ve giriş ücretsizdir; avlu, türbe ve medrese avlusu da serbestçe gezilir. Namaz vakitlerinde turistik ziyaret yapılmaz; cami küçük olduğu için Cuma öğle namazında harim çabuk dolar.

Şemsi Paşa Camii'ne neden Kuşkonmaz Camii deniyor?

Anlatılan efsaneye göre Şemsi Ahmed Paşa, Sinan'dan kuşların konmayacağı bir cami istedi; Sinan da yapıyı rüzgârların kesiştiği noktaya kurdu. Halk arasında yaygın bir hikâyedir, belgelerle doğrulanmış bir bilgi değildir.

Şemsi Paşa Camii'ni kim yaptı?

Külliyeyi Mimar Sinan, eski Şam beylerbeyi Vezir Şemsi Ahmed Paşa için yaptı. Kapı kitabesindeki şiir şair Ulvî'nindir ve 1580 tarihini verir. Paşa inşaat sürerken öldü ve camiye bitişik türbesine gömüldü.

Şemsi Paşa Camii'nin türbesi neden camiyle birleşik?

Türbe caminin denize bakan kuzeydoğu cephesine bitişiktir ve harime geniş bir kemerle açılır; iki mekânı yalnızca bronz bir şebeke ayırır. Türbenin camiyle böyle bütünleşmesi Sinan yapılarında çok nadir görülür.

Şemsi Paşa Camii'ne Üsküdar iskelesinden nasıl gidilir?

Cami vapur iskelesinin yaklaşık üç yüz metre batısında, deniz kenarındadır. İskeleden sahil yolunu izleyerek güneybatıya dört beş dakika yürünür; aynı yol Kız Kulesi'ne kadar devam eder.

Şemsi Paşa Camii gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 15–30 dakika sürer.