Karacaahmet Mezarlığı
Üsküdar · İstanbul
Üsküdar'ın Selimiye ile Tunusbağı arasındaki yamaçlarına yayılan, İstanbul'un en eski ve en geniş mezarlıklarından biri. Selviler altındaki taş yolları, Karaca Ahmed Sultan Türbesi, sarıklı ve kavuklu taşlarla aile sofaları ve hattat Şeyh Hamdullah'ın kabriyle bilinir.
Karacaahmet Mezarlığı ziyaret bilgileri
- Ziyaret süresi
- 30 dk – 1 sa 30 dk
Karacaahmet Mezarlığı'na genel bakış
Karacaahmet, Üsküdar'daki Müslüman mezarlığının I. Murad döneminde oluşmaya başlayıp İstanbul'un fethinden sonra giderek genişlemesiyle bugünkü hâlini almıştır. Adını, Anadolu'nun İslamlaşmasında rol oynayan abdallardan menkıbevi bir şahsiyet olan Karaca Ahmed'den alır; 1698'den itibaren resmî olarak Karacaahmet Sultan Mezarlığı diye anılır.
İçindeki yollarla birlikte yaklaşık 75 hektarlık bir alanı kaplar ve Miskinler, Saraçlar Çeşmesi, Şehitlik, Musalla ve Duvardibi adlı beş büyük bölgeye ayrılır. Théophile Gautier burayı Doğu'nun en büyük mezarlığı diye anlatmıştır. Mezarlık bugün de defin yapılan faal bir mezarlıktır.
Karacaahmet Mezarlığı'nda ne görülür
Gezinin başlangıcı, kuzeybatı ucundaki Karaca Ahmed Sultan Türbesi'dir. Türbeden güneye uzanan eski yol, sefere çıkan ordunun ve surre alayının geçtiği güzergâhtır; iki yanında devlet adamlarının kabirleri, sebiller ve kesme taş duvarlarla yükseltilmiş aile sofaları sıralanır. Taşların çoğu 19. yüzyıldandır; sarıklı ve kavuklu başlıklar gömülenin rütbesini gösterir.
En eski taş, 1520 tarihli hattat Şeyh Hamdullah'ın kabridir. Şairler Nabi ve Nedim de burada yatar. Nişancı Hamza Paşa'nın kubbeli açık türbesi halk arasında yanlışlıkla "at mezarı" diye tanıtılır. Türbe ve çevresi yarım saatte, ana yol boyunca sofalar ve kabirler de dolaşılarak bir buçuk saatte görülür.
Karacaahmet Mezarlığı'na ne zaman gitmeli?
Mezarlık gün içinde açıktır; gün ışığında, tercihen sabah ya da öğleden sonra gezilmelidir. Perşembe akşamları ve cuma günleri kabir ziyareti nedeniyle türbe çevresi kalabalıklaşır, cenaze törenleri sırasında saygılı bir mesafe korunmalıdır.
İlkbahar ve sonbahar, selvi ve çınarların gölgesinde yürümek için en rahat mevsimlerdir. Yağmurdan sonra kabirlerin arasındaki toprak yollar çamurlu olur.
Karacaahmet Mezarlığı'na ulaşım
Eminönü, Karaköy, Beşiktaş ve Kabataş'tan kalkan vapurlarla, Marmaray'la ya da M5 metrosuyla Üsküdar'a gelinir. Meydandan Gündoğumu Caddesi'ni izleyerek yaklaşık yirmi dakikada türbeye yürünür; Üsküdar'dan kalkan otobüs ve dolmuşlar da Karacaahmet duraklarından geçer.
Mezarlıkta sessiz olunmalı, kabirlerin üstüne basılmamalıdır. Türbeye girerken omuzları ve dizleri örten kıyafet beklenir, kadınlar başlarını örter.
Karacaahmet Mezarlığı nerede?
Mezarlık, Üsküdar'ın güneyinde, kuzeyde Tunusbağı'ndan güneyde İbrahimağa çayırına doğru alçalan geniş bir yamacı kaplar. Batısında Selimiye ve Harem, doğusunda Nuh Kuyusu Caddesi uzanır; adını veren Karaca Ahmed Türbesi kuzeybatı ucunda, Gündoğumu Caddesi üzerindedir. Üsküdar iskelesi yaklaşık bir buçuk kilometre kuzeydedir.
Karacaahmet Mezarlığı hakkında sıkça sorulan sorular
Karacaahmet Mezarlığı'na giriş ücretli mi?
Hayır, mezarlık ve Karaca Ahmed Sultan Türbesi ücretsizdir, bilet yoktur. Mezarlık faaldir; cenaze törenleri sırasında fotoğraf çekilmemeli ve törene saygılı bir mesafe korunmalıdır.
Karaca Ahmed kimdir?
Anadolu'nun İslamlaşmasında rol oynayan Rum abdalları zümresinden menkıbevi bir şahsiyettir. Hayatı hakkında kesin bilgi yoktur; çeşitli şehirlerde ona ait yedi ayrı türbe bulunur, Üsküdar'daki de bunlardan biridir.
Karacaahmet Mezarlığı ne kadar büyük?
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre içindeki yollarla birlikte yaklaşık 750.000 metrekare, yani 75 hektarlık bir alanı kaplar. İstanbul'un en geniş ve en eski mezarlıklarından biridir ve beş büyük bölgeye ayrılır.
Karacaahmet Mezarlığı'nda kimler yatıyor?
Hattat Şeyh Hamdullah, şairler Nabi, Nedim ve Enderunlu Vasıf, Şeyhülislam Hoca Sadeddin Efendi, Sadrazam Halil Hamid Paşa ve Hafız Ahmed Paşa burada yatanlar arasındadır. Mezarlıkta 20. yüzyılın birçok tanınmış kişisinin kabri de vardır.
Karacaahmet'teki "at mezarı" gerçekten bir at mezarı mı?
Hayır. Halk arasında at mezarı diye anlatılan kubbeli açık türbe, TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Nişancı Hamza Paşa'nın türbesidir ve yanlışlıkla bu adla tanıtılmaktadır.
Karacaahmet Mezarlığı gezisi ne kadar sürer?
Ziyaret genellikle 30 dakika – 1 saat 30 dakika sürer.
Üsküdar'da gezilecek diğer yerler
Üsküdar rehberi
Bu rehber yolculuğunu planlamana yardımcı oldu mu?
Fikrin bizim için çok değerli. Rehberleri senin gibi gezginlerden gelen yanıtlarla her gün biraz daha iyi hale getiriyoruz.
Gözümüzden kaçan bir hata mı var?