Ayazma Camii

Tarihi Yapı Dini Yapı

Üsküdar'da, Salacak sırtında III. Mustafa'nın 1760'ta annesi ve ağabeyi adına yaptırdığı yüksek kubbeli sultan camisi. Barok süslemeli renkli taş mihrap ve minberi, altın yaldızlı hünkâr mahfili, duvarlarındaki minyatür kuş evleri ve Boğaz'a bakan yamaçtaki heybetli silueti öne çıkar.

Devamını oku

Ayazma Camii ziyaret bilgileri

Ziyaret süresi: 15–30 dk

Ayazma Camii'ne genel bakış

Ayazma Camii, Sultan III. Mustafa'nın annesi Mihrişah Emine Sultan ile ağabeyi Şehzade Süleyman adına Üsküdar'da yaptırdığı sultan camisidir. Saray arşivindeki inşaat defterine göre yapıma Mart 1758'de başlandı, cami Ocak 1761'de bir cuma günü düzenlenen törenle ibadete açıldı. Adını, yerinde önceden bulunan Ayazma Sarayı ve bahçesinden alır.

Avrupa sanat üsluplarının İstanbul'a yayıldığı dönemin yapısıdır ve Osmanlı barokunun erken örneklerinden sayılır. Olağandışı yüksekliği ve Salacak sırtındaki konumu sayesinde Boğaz'ın girişinden bakıldığında Anadolu yakasının en göze çarpan siluetlerinden biridir. Minaresi yıkılarak iki kez yeniden yapıldı, cami de birkaç kez onarıldı.

Ayazma Camii'nde ne görülür

Duvarla çevrili geniş avlunun ortasındaki camiye yarım yuvarlak, on basamaklı bir merdivenle çıkılır. Dikdörtgen planlı harim, dört kemere oturan tek kubbeyle örtülüdür; büyük kemerlerin içindeki pencere sıraları yapının dikliğini vurgular. İçeride mermer ve renkli taşların birleştirilmesiyle yapılmış mihrap, minber ve vaaz kürsüsü en gösterişli parçalardır. Sütunlara oturan hünkâr mahfili altın yaldızla süslenmiştir ve sol yandaki hünkâr köşküne iki katlı bir galeriyle bağlanır.

Dış duvarlarda küçük köşk biçiminde kuş evleri görülür. Avlu duvarının köşesinde, cami ile birlikte 1761'de yapılan ve kitabesini şair Zihnî'nin yazdığı dört köşe mermer çeşme durur. Hazirede saraya mensup pek çok kişinin mezarı vardır. Cami ve avlu on beş dakikada, mihrap ve mahfile yakından bakarak yarım saatte görülür.

Ayazma Camii'ne ne zaman gitmeli?

Cami gün boyu ibadete açıktır; ziyaret için en uygun zaman namaz vakitleri dışıdır. Yüksek pencerelerden giren ışık harimi öğleden sonra en iyi aydınlatır. Cuma öğle namazında cami kalabalıklaşır.

Yapının Boğaz'a bakan siluetini görmek için gün batımı saatlerinde aşağıdaki Salacak sahiline inmek iyi bir eklemedir. İlkbahar ve sonbahar, yokuşlu sokaklarda yürümek için en rahat mevsimlerdir.

Ayazma Camii'ne ulaşım

Cami, Üsküdar iskele meydanının yaklaşık 700 metre güneybatısındadır. Vapur, Marmaray ya da M5 metrosuyla Üsküdar'a gelinir; meydandan Şemsi Paşa Camii'nin önünden sahil boyunca yürüyüp yamaca tırmanmak on beş dakika kadar sürer. Kız Kulesi teknelerinin kalktığı kıyı yamacın hemen altındadır, iki ziyaret kolayca birleştirilir.

Ziyaretçilerden omuzları ve dizleri örten kıyafet beklenir, kadınlar başlarını örter; girişte ayakkabılar çıkarılır.

Ayazma Camii nerede?

Cami, Üsküdar'ın güneybatısında, Salacak sahiline inen yamacın üstünde, Aziz Mahmut Hüdayi Mahallesi'nde geniş bir avlunun içinde durur. Üsküdar iskele meydanı yaklaşık 700 metre kuzeydoğuda, Şemsi Paşa Camii ise kıyıda yaklaşık 450 metre kuzeydoğudadır; Kız Kulesi yamacın hemen altında, denizdedir.

Haritalar'da aç

Ayazma Camii hakkında sıkça sorulan sorular

Ayazma Camii'ne giriş ücretli mi?

Hayır, cami ibadete açıktır ve giriş ücretsizdir; avlu, köşe çeşmesi ve hazire de serbestçe gezilir. Namaz vakitlerinde turistik ziyaret yapılmaz, girişte ayakkabılar çıkarılır ve örtülü kıyafet beklenir.

Ayazma Camii'ni kim yaptırdı?

Cami, Sultan III. Mustafa tarafından annesi Mihrişah Emine Sultan ile ağabeyi Şehzade Süleyman adına yaptırıldı. İnşaat Mart 1758'de başladı ve Ocak 1761'de tamamlandı; bina emini Beykoz'daki ünlü çeşmeyi de yaptıran İshak Ağa'ydı.

Ayazma Camii adını nereden alıyor?

Caminin yerinde daha önce Ayazma Sarayı ve bahçesi bulunuyordu; yapı adını bu saraydan alır. Saray 1740'ta hâlâ iyi durumdaydı ve onarılarak Osmanlı'ya gelen İran elçisinin ikametine ayrılmıştı.

Ayazma Camii'nin duvarlarındaki küçük köşkler nedir?

Dış duvarlarda taş konsollara oturan bu minyatür yapılar kuş evleridir. Küçük bir Osmanlı köşkünün modeli biçiminde yontulmuşlardır ve kuşların barınması için yapılmışlardır; 18. yüzyıl Osmanlı camilerinde sık görülen bir süslemedir.

Ayazma Camii'nin mimari üslubu nedir?

Cami, Avrupa sanat üsluplarının hâkim olduğu dönemde yapılmış bir Osmanlı barok yapısıdır. Renkli taşlı mihrap ve minber bu üslubu taşır, büyük kemerlerin içindeki pencerelerde ise geleneksel Türk mimarisi kemerleri kullanılmıştır.

Ayazma Camii gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 15–30 dakika sürer.