Rum Mehmed Paşa Camii

Tarihi Yapı Dini Yapı

Üsküdar'da Şemsi Paşa Camii'nin üstündeki sırtta, Fatih'in sadrazamı Rum Mehmed Paşa'nın 1471-72'de yaptırdığı cami. Taş-tuğla almaşık duvarları, mihrap yönünde yarım kubbeyle genişleyen kubbesi, tabhane odaları ve sekizgen türbesiyle şehrin fetih sonrası ilk dinî yapılarındandır.

Devamını oku

Rum Mehmed Paşa Camii ziyaret bilgileri

Ziyaret süresi: 15–30 dk

Rum Mehmed Paşa Camii'ne genel bakış

Rum Mehmed Paşa Camii, Fatih Sultan Mehmed döneminde kısa bir süre sadrazamlık yapan Rum Mehmed Paşa'nın Üsküdar'da kurduğu külliyenin merkezidir. Kapısındaki kitabeye göre 1471-72'de tamamlandı. Paşanın lakabı, kaynaklara göre İstanbul'un fethinde esir düşen Rumlardan olup saray hizmetine alınmasından gelir.

Külliye cami, türbe, medrese, hamam ve imaretten oluşuyordu; bugün yalnızca cami ile türbe ayaktadır. Yapı, fetihten sonra şehirde inşa edilen ilk dinî binalardandır ve 1950 ile 1953 onarımlarında görünümü önemli ölçüde değişmiştir.

Rum Mehmed Paşa Camii'nde ne görülür

Cami tabhaneli camiler grubuna girer ama merkezî kubbesi mihrap yönünde bir yarım kubbeyle desteklenir; bu, yapıyı çağdaşlarından ayırır. Duvarlar kemerlere kadar kesme taş, oradan yukarısı taş-tuğla almaşık örgüdür. Tuğla kemerler ve 1953'te dalgalı hâle gelen kasnak saçağı, caminin Bizans kiliselerini andırdığı yorumlarına yol açmıştır. Son cemaat yeri altı sütuna oturan beş kubbeli bir revaktır.

İçeride yarım kubbeye geçişi iri mukarnas dilimli tromplar sağlar. Alçı mihrap mukarnaslı bir kavsarayla biter, minber ve vaaz kürsüsü yenidir. Harimin iki yanındaki kubbeli tabhane odaları bugün depo olarak kullanılır. Caminin güneybatısında, önünde küçük bir hazire olan sekizgen planlı türbede paşanın yattığı kabul edilir. Cami ve avlu on beş dakikada, türbe ve hazire de dolaşılarak yarım saatte görülür.

Rum Mehmed Paşa Camii'ne ne zaman gitmeli?

Cami gün boyu ibadete açıktır; ziyaret için en uygun zaman namaz vakitleri dışıdır, özellikle cuma öğle namazından kaçınılmalıdır. Taş-tuğla cepheler öğleden sonra batıdan gelen ışıkta en sıcak rengini alır.

İlkbahar ve sonbahar, aşağıdaki Şemsi Paşa Camii ve Üsküdar sahiliyle birlikte semti yürüyerek gezmek için en rahat mevsimlerdir. Avludaki ağaçlar ilkbaharda çiçek açar.

Rum Mehmed Paşa Camii'ne ulaşım

Eminönü, Karaköy, Beşiktaş ve Kabataş'tan kalkan vapurlarla, Marmaray'la ya da M5 metrosuyla Üsküdar'a gelinir. İskele meydanından sahil boyunca Şemsi Paşa Camii'ne yürünür, oradan arkadaki yokuşu çıkınca cami beş altı dakikada bulunur.

Ziyaretçilerden omuzları ve dizleri örten kıyafet beklenir, kadınlar başlarını örter; girişte ayakkabılar çıkarılır.

Rum Mehmed Paşa Camii nerede?

Cami, Üsküdar'ın merkezinde, Şemsi Paşa Camii'nin hemen arkasında yükselen sırtta, Şemsi Paşa Bostanı Sokağı üzerinde durur. Kıyıdaki Şemsi Paşa Camii yaklaşık 150 metre kuzeyde, Üsküdar iskele meydanı yaklaşık 500 metre kuzeydoğudadır; yamaçtan Boğaz'ın ağzı ve karşı kıyıda tarihi yarımada görünür.

Haritalar'da aç

Rum Mehmed Paşa Camii hakkında sıkça sorulan sorular

Rum Mehmed Paşa Camii'ne giriş ücretli mi?

Hayır, cami ibadete açıktır ve giriş ücretsizdir; avlu, türbenin önü ve hazire de serbestçe gezilir. Namaz vakitlerinde, özellikle cuma öğle namazında turistik ziyaret yapılmaz.

Rum Mehmed Paşa kimdir?

Fatih Sultan Mehmed döneminin vezirlerindendir; 1466'da ikinci vezir, 1471'de sadrazam oldu ve 1472'de makamını yitirdi. Kaynaklara göre İstanbul'un fethinde esir düşen Rumlardandır, "Rum" lakabı buradan gelir. Tire'de de cami ve türbe yaptırmıştır.

Rum Mehmed Paşa Camii neden Bizans yapısına benzer?

Duvarlardaki taş-tuğla almaşık örgü, geniş tuğla kemerler ve dalgalı kasnak saçağı caminin Bizans kiliselerini andırdığı yorumlarına yol açmıştır. Dalgalı saçağın bir kısmı ise 1953 onarımında yapılan kemerlerden gelir.

Rum Mehmed Paşa'nın türbesi nerede?

Sekizgen planlı, kubbeli türbe caminin güneybatısında, önündeki küçük hazireyle birlikte durur. Bir rivayete göre paşanın burada yalnızca başı, Tire'deki türbede ise bedeni gömülüdür.

Rum Mehmed Paşa Camii, Şemsi Paşa Camii'ne yakın mı?

Evet, cami Şemsi Paşa Camii'nin hemen arkasındaki sırtta, yaklaşık 150 metre güneydedir. İkisi Üsküdar iskelesinden başlayan kısa bir yürüyüşte, Mihrimah Sultan ve Yeni Valide camileriyle birlikte görülebilir.

Rum Mehmed Paşa Camii gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 15–30 dakika sürer.