Santralistanbul

Tarihi Yapı Müze

Haliç'in kuzey ucunda, Osmanlı'nın şehre elektrik veren ilk santrali Silahtarağa'nın yerleşkesi. Türbin salonları ve kumanda odasıyla ücretsiz Enerji Müzesi, tuğla bacalı makine daireleri ve kazan dairelerinden dönüştürülen sanat binaları İstanbul Bilgi Üniversitesi kampüsünde gezilir.

Devamını oku

Santralistanbul ziyaret bilgileri

Ziyaret saatleri: 08:30 – 17:00; Şu an açık
Ziyaret süresi: 1–2 sa

Santralistanbul'a genel bakış

Santralistanbul, Osmanlı İmparatorluğu'nun şehir şebekesine elektrik veren ilk santrali olan Silahtarağa Elektrik Santrali'nin yerleşkesidir. Santrali 1913'te Macar Ganz firması kurdu, 1914'ten itibaren kentin elektriğini üretti. 1938'de devletleştirildi ve 1968'de bile İstanbul'un tükettiği elektriğin büyük kısmını karşılıyordu. 1983'te kapandı.

Alan 2004'te İstanbul Bilgi Üniversitesi'ne verildi, eski makine ve kazan daireleri korunarak dönüştürüldü ve yerleşke 2007'de Santralistanbul adıyla açıldı. Bugün burası hem üniversite kampüsü hem de Türkiye'nin korunarak dönüştürülmüş ilk enerji müzesinin evidir.

Santralistanbul'da ne görülür

Asıl durak Enerji Müzesi'dir. Tuğla duvarlı, çelik makaslı iki makine dairesinde santralin türbin-jeneratör grupları yerinde durur: 1923 tarihli AEG turbo-alternatör, 1956 tarihli Siemens grubu, Thomson-Houston ve Brown Boveri makineleri. Göstergeleri, şalterleri ve yarım daire biçimli kumanda masasıyla eski kumanda odası müzenin en etkileyici bölümüdür. Müze 2012'de Avrupa'nın DASA kapsamındaki Micheletti Ödülü'nü aldı.

Dışarıda yüksek tuğla bacalar, eski kazan dairelerinden dönüştürülen metal kaplı büyük sanat binası, kazan dairelerine yerleştirilen kütüphane ve geniş çimenler gezilir. Müze bir saatte, yerleşkenin dış binalarıyla birlikte iki saatte gezilir.

Santralistanbul'a ne zaman gitmeli?

Enerji Müzesi haftanın her günü 08.30-17.00 arası açıktır, resmî tatillerde ve 1 Ocak'ta kapalıdır. Hafta içi sabahları okul gruplarının turları olduğu için salonlar öğleden sonra daha sakindir.

Yerleşke bir üniversite kampüsü olduğundan dönem içinde öğrencilerle canlıdır, yaz aylarında daha sessizdir. Bahar ve sonbahar, çimenlerde ve bacaların çevresinde dolaşmak için en güzel mevsimlerdir.

Santralistanbul'a ulaşım

Eminönü'nden kalkan T5 tramvayıyla Üniversite durağına inilir, yerleşkenin kapısı durağın yanındadır. M7 metrosuyla Alibeyköy'e gelip T5'e aktarma yapmak da mümkündür; Bilgi Üniversitesi durağından geçen otobüsler de vardır.

Müzeye giriş ücretsizdir ve bilet alınmaz. Rehberli tur isteyenler için ücretli turlar düzenlenir, gruplar önceden kayıt yaptırmalıdır.

Santralistanbul nerede?

Santralistanbul, Haliç'in kuzey ucunda, Alibeyköy ve Kağıthane derelerinin denize kavuştuğu Silahtarağa'da, Eyüpsultan'ın Emniyettepe Mahallesi'ndedir. Eyüp Sultan Camii ve Feshane yaklaşık 2,5-3 kilometre güneyde kalır, yerleşkenin doğusunda dere boyunca Kağıthane ilçesi başlar.

Haritalar'da aç

Santralistanbul hakkında sıkça sorulan sorular

Santralistanbul Enerji Müzesi'ne giriş ücretli mi?

Hayır, Enerji Müzesi'ne giriş tüm ziyaretçiler için ücretsizdir. Yalnızca rehberli turlar ücretlidir; yetişkinler için 200 TL, üniversite öğrencileri ve on kişiden kalabalık gruplar için kişi başı 150 TL'dir. Fiyatlar değişebileceği için gitmeden önce müzeye sorulmalıdır.

Silahtarağa Elektrik Santrali ne zaman kuruldu?

Santral 1913'te Macar Ganz firması tarafından kuruldu ve Osmanlı İmparatorluğu'nun şehir şebekesine elektrik veren ilk santrali oldu. 1914'ten 1983'e kadar çalıştı; 1938'de devletleştirilerek İstanbul Belediyesi'ne devredildi.

Enerji Müzesi'nde neler var?

Müze santralin elektrik üretim biriminde, iki makine dairesindedir. AEG, Siemens, Thomson-Houston ve Brown Boveri türbin-jeneratör grupları ile göstergeleri ve kumanda masası korunmuş eski kumanda odası yakından görülür. Çocuklar için enerji konulu bir oyun alanı da vardır.

Santralistanbul'a nasıl gidilir?

En kolay yol Eminönü'nden kalkan T5 tramvayıdır; Üniversite durağında inilince yerleşkenin kapısı hemen yandadır. M7 metrosuyla Alibeyköy'e gelip T5'e aktarma yapılabilir, Bilgi Üniversitesi durağından geçen otobüsler de kullanılabilir.

Santralistanbul neden üniversite kampüsü?

Santral 1983'te kapandıktan sonra alan 2004'te İstanbul Bilgi Üniversitesi'ne verildi. Üniversite eski binaları korunarak dönüştürdü; makine daireleri Enerji Müzesi, kazan daireleri sanat binası ve kütüphane oldu, yerleşke de 2007'de açılarak kampüs olarak kullanılmaya başladı.

Santralistanbul gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 1–2 saat sürer.