Şah Sultan Külliyesi

Tarihi Yapı Türbe

Eyüp'ün girişinde, Zal Mahmud Paşa Camii'nin yanında III. Selim'in ablası Şah Sultan'ın 1800'de yaptırdığı küçük barok külliye. Caddeye taşan yuvarlak türbe, üstünde mektep taşıyan sebil, kalem işli revak ve güllü avlu tek bakışta gezilir.

Devamını oku

Şah Sultan Külliyesi ziyaret bilgileri

Ziyaret süresi: 15–30 dk

Şah Sultan Külliyesi'ne genel bakış

Şah Sultan Külliyesi, III. Mustafa'nın kızı ve III. Selim'in ablası Şah Sultan'ın Eyüp'te yaptırdığı, 1800'de tamamlanan küçük bir külliyedir. Mimarı İbrâhim Kâmil Ağa'dır. Şah Sultan, yerindeki harap İskender Bey Mektebi'ni ve yanındaki konağı yıktırarak türbe, sıbyan mektebi, sebil, çeşmeler ve hazireden oluşan yapı grubunu kurdurdu.

Külliye Osmanlı barokunun Eyüp'teki en zarif örneklerinden biridir. Cadde cephesinin tamamı mermerdir ve soldan sağa türbe, avlu kapısı ve üstünde mektep taşıyan sebil sıralanır. Yakındaki Zal Mahmud Paşa Camii'nin türbesinde yatan Şah Sultan, II. Selim'in kızı olan başka bir prensestir.

Şah Sultan Külliyesi'nde ne görülür

Türbe dışta köşeleri vurgulanmış kare bir gövde, içte 8 m çapında yuvarlak bir mekândır. İçeride Şah Sultan, annesi Mihrişah Kadın ve eşi Nişancı Seyyid Mustafa Paşa yatar. Duvarlar ve kubbe çiçek demetleri, şamdanlar ve vazodan çıkan hurma ağaçlarıyla kalem işi süslüdür; kuşaktaki âyetler İsmâil Zühdü Efendi'nin hattıdır.

Türbeye avludaki kubbeli revaktan girilir. Kapının üstünde Ankebût suresinin 57. âyeti, onun üstünde III. Selim'in tuğrası vardır. Caddeye bakan oval sebilin kitabesi şair Sünbülzâde Vehbî'nindir; üstündeki mektebin cephesinde küçük bir kuşevi görülür. Avludaki mermer çeşme de tuğralıdır. Külliye on beş, yarım saatte gezilir.

Şah Sultan Külliyesi'ne ne zaman gitmeli?

Cadde cephesi, sebil ve çeşmeler her saat sokaktan görülür. Avlunun ve türbenin kapısı her zaman açık olmayabilir; türbenin içi avludaki ve caddedeki pencerelerden de görülür. Mermer cephe en iyi öğleden önce, gün ışığı caddeye düştüğünde fotoğraflanır.

İlkbahar sonunda avludaki ve hazirendeki güller açar. Külliye, Zal Mahmud Paşa Camii, Feshane ve Eyüp Sultan Camii ile aynı yürüyüşte gezilebilir.

Şah Sultan Külliyesi'ne ulaşım

Eminönü'nden kalkan T5 tramvayının Feshane durağı külliyeye birkaç dakikalık yürüyüştür; Haliç vapurlarının Eyüp iskelesi de yaklaşık 350 m uzaktadır. Külliye, Eyüp Sultan Camii'ne giden caddenin üzerindedir.

Türbe kutsal bir mekân olarak ziyaret edilir. İçeri girilirse ayakkabı çıkarılır, omuzları ve dizleri örten kıyafet beklenir ve sessiz olunur.

Şah Sultan Külliyesi nerede?

Külliye, Haliç'in kuzeybatı kıyısında, Eyüp'e giren caddenin doğu tarafında durur. Hemen yanında Zal Mahmud Paşa Camii, karşısında kıyıdaki Feshane yer alır; Eyüp Sultan Camii yaklaşık 400 m kuzeydedir. Cephesi caddeye, arkasındaki hazire yamaca bakar.

Haritalar'da aç

Şah Sultan Külliyesi hakkında sıkça sorulan sorular

Şah Sultan Külliyesi'ni kim yaptırdı?

Külliyeyi III. Mustafa'nın kızı ve III. Selim'in ablası Şah Sultan yaptırdı; yapı 1800'de tamamlandı ve mimarı İbrâhim Kâmil Ağa'dır. Aynı adı taşıyan ve Zal Mahmud Paşa Camii'nin türbesinde yatan Şah Sultan ise II. Selim'in kızıdır.

Şah Sultan Türbesi'nde kimler yatıyor?

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre türbede Şah Sultan, annesi Mihrişah Kadın ve eşi Nişancı Seyyid Mustafa Paşa yatmaktadır. Mihrişah Kadın'ın kimliği, Hakkı Önkal'ın kitabe incelemesinde ayrıca tartışılır.

Şah Sultan Külliyesi'ne giriş ücretli mi?

Cadde cephesi, sebil ve çeşmeler sokaktan ücretsiz görülür. Avlu ve türbe için bilinen bir bilet uygulaması yoktur, ancak kapılar her zaman açık olmayabilir; türbenin içi pencerelerden de görülebilir.

Külliyede neler var?

Külliye türbe, sebil, sebilin üstündeki sıbyan mektebi, türbenin iki yanındaki küçük çeşmeler, avludaki tuğralı çeşme ve hazireden oluşur. Caddeye bakan cephenin tamamı mermerdir ve Osmanlı barokunun Eyüp'teki seçkin örneklerindendir.

Şah Sultan Külliyesi'nin yakınında ne görülür?

Külliyenin hemen yanında Mimar Sinan'ın Zal Mahmud Paşa Camii, karşısında kıyıdaki Feshane bulunur. Biraz ileride Mihrişah Valide Sultan Külliyesi ve Eyüp Sultan Camii yer alır; hepsi aynı yürüyüşte gezilir.

Şah Sultan Külliyesi gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 15–30 dakika sürer.