Eyüp Mezarlığı
Eyüpsultan · İstanbul
Eyüp Sultan Camii'nin arkasından Pierre Loti Tepesi'ne tırmanan, İstanbul'un en eski ve en büyük Müslüman mezarlıklarından biri. Selviler altındaki oymalı taşlar, vezir türbeleri, Ali Kuşçu'nun ve Fevzi Çakmak'ın kabirleri ve tepeden Haliç manzarası bir arada gezilir.
Eyüp Mezarlığı ziyaret bilgileri
- Ziyaret süresi
- 45 dk – 2 sa
Eyüp Mezarlığı'na genel bakış
Eyüp Mezarlığı, 1453'te İstanbul'un fethi sırasında Akşemseddin'in bulduğu Ebû Eyyûb el-Ensârî'nin kabri çevresinde oluştu. Bizans döneminde koruluk olan yamaçlar, devlet adamlarının ve din âlimlerinin bu kutsal kabre yakın gömülmek istemesiyle kısa sürede büyük bir mezarlığa dönüştü. TDV İslâm Ansiklopedisi burayı Mekke, Medine ve Kudüs'ten sonra İslam dünyasının en büyük nekropolü olarak anar.
Mezarlık caminin yanındaki Camiikebir haziresi ile Kırkmerdiven, İmaret, Gümüşsuyu ve sonradan katılan Bahariye bölümlerinden oluşur. Bugün de defin yapılan faal bir mezarlıktır; yaklaşık 12.000 tarihî taşı yeni definler yüzünden her yıl biraz daha azalır.
Eyüp Mezarlığı'nda ne görülür
Cami çevresindeki hazirelerde vezir türbeleri ve klasik Osmanlı mezar taşlarının hemen her türü görülür. Astronomi bilgini Ali Kuşçu, Kıbrıs'ı fetheden Lala Mustafa Paşa ve Darüssaade Ağası Hacı Beşir Ağa burada yatar. Mimar Sinan'ın yaptığı Sokullu Mehmed Paşa Türbesi'nin haziresinde 136 kabir vardır; Pertev Paşa ve Nakkaş Hasan Paşa türbeleri de yakındadır.
Yokuş boyunca Gümüşsuyu bölümüne çıkılır. Burada Mareşal Fevzi Çakmak'ın açık türbesi, İdrîs-i Bitlisî'nin türbesi, besteci Zekâi Dede'nin aile sofası, şair Ahmed Hâşim, cihan pehlivanı Kara Ahmed ve Necip Fazıl Kısakürek'in kabirleri bulunur. Cami çevresindeki hazireler kırk beş dakikada, yokuş boyunca Pierre Loti'ye kadar iki saatte gezilir.
Eyüp Mezarlığı'na ne zaman gitmeli?
Mezarlık gün içinde açıktır ve gün ışığında gezilmelidir. Cuma günleri, kandiller ve bayramlarda Eyüp Sultan Camii çevresi çok kalabalıklaşır; hafta içi sabahlar sakindir. Cenaze törenleri sırasında saygılı bir mesafe korunmalıdır.
İlkbahar ve sonbahar, selvilerin gölgesinde yokuşu tırmanmak için en rahat mevsimlerdir. Yağmurdan sonra kabirlerin arasındaki toprak yollar kayganlaşır.
Eyüp Mezarlığı'na ulaşım
Eminönü'nden kalkan T5 tramvayıyla ya da Haliç vapurlarıyla Eyüpsultan'a gelinir. Mezarlığa Eyüp Sultan Camii'nin arkasından girilir; yokuşu tırmanmak istemeyenler teleferikle Pierre Loti'ye çıkıp mezarlığın içinden yürüyerek inebilir.
Mezarlıkta sessiz olunmalı, kabirlerin üstüne basılmamalıdır. Türbelere girerken omuzları ve dizleri örten kıyafet beklenir, kadınlar başlarını örter.
Eyüp Mezarlığı nerede?
Mezarlık, Haliç'in kuzeybatı ucunda, Eyüp Sultan Camii'nin arkasından kuzeye ve batıya yükselen yamaçları kaplar. Kıyıdaki cami çevresinden başlayıp Gümüşsuyu sırtına, tepedeki Pierre Loti Kahvesi'ne kadar uzanır; kuzeyde Bahariye'ye doğru uzanır, güneyde Edirnekapı yönüne iner. Teleferik hattı mezarlığın üzerinden geçer.
Eyüp Mezarlığı hakkında sıkça sorulan sorular
Eyüp Mezarlığı'na giriş ücretli mi?
Hayır, mezarlık ve içindeki açık türbeler ücretsizdir, bilet yoktur. Mezarlık faal olduğu için cenaze törenleri sırasında fotoğraf çekilmemeli ve törene saygılı bir mesafe korunmalıdır. Kapalı türbelerin kapıları zaman zaman kilitli olabilir.
Eyüp Mezarlığı'nda kimler yatıyor?
Astronomi bilgini Ali Kuşçu, Lala Mustafa Paşa, Sokullu Mehmed Paşa, Hacı Beşir Ağa, İdrîs-i Bitlisî, Mareşal Fevzi Çakmak, besteci Zekâi Dede, şair Ahmed Hâşim, cihan pehlivanı Kara Ahmed ve Necip Fazıl Kısakürek burada yatanlar arasındadır.
İnsanlar neden Eyüp'e gömülmek istemiş?
Mezarlık, Hz. Muhammed'in sahabesi ve sancaktarı Ebû Eyyûb el-Ensârî'nin kabri çevresinde oluşmuştur. Osmanlı devlet adamları ve din âlimleri bu kabre yakın gömülmeyi istemiş, TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre bu istek halk arasında bugün de sürmektedir.
Eyüp Mezarlığı'ndan Pierre Loti'ye yürünür mü?
Evet, Eyüp Sultan Camii'nin arkasından başlayan ve mezarlığın içinden geçen yokuşla yaklaşık on beş dakikada tepeye çıkılır. Yol dik ve yer yer basamaklıdır. Birçok ziyaretçi teleferikle çıkıp bu yoldan yürüyerek iner.
Cellatlar Mezarlığı nerede?
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Gümüşsuyu bölümündeki İdrisköşkü'nde, yüksek ve yazısız dikdörtgen taşlarla işaretlenmiş bir cellatlar mezarlığı vardı. Bu bölüm günümüzde gecekondular yüzünden büyük ölçüde yok olmuştur.
Eyüp Mezarlığı gezisi ne kadar sürer?
Ziyaret genellikle 45 dakika – 2 saat sürer.
Eyüpsultan'da gezilecek diğer yerler
Eyüpsultan rehberiBu rehber yolculuğunu planlamana yardımcı oldu mu?
Fikrin bizim için çok değerli. Rehberleri senin gibi gezginlerden gelen yanıtlarla her gün biraz daha iyi hale getiriyoruz.
Gözümüzden kaçan bir hata mı var?