Ekvador

Hayır. Türk vatandaşları turistik amaçla 90 güne kadar vizesiz girer; muafiyet umuma mahsus (bordo) pasaportu kapsar ve 90 gün, 12 aylık dönem içindeki toplam süredir. Girişte pasaportun dönüş tarihinden itibaren en az 6 ay geçerli olması, gidiş-dönüş bileti ve konaklama bilgisi beklenir, damga vurulur. Süreyi aşarsanız çıkışta para cezası kesilir ve yeniden giriş yasağı uygulanabilir; daha uzun kalacaksanız göçmenlik idaresine başvurun. Amazon bölgesine geçecekseniz sarı humma aşısı önerilir, komşu ülkelere kara sınırından geçerken aşı kartı istenebilir, aşıyı en az on gün önceden yaptırın. Galápagos ayrı ücretlere tabidir. Kurallar değişebildiği için seyahatten önce resmî kaynaktan teyit edin.

Galápagos'a yalnızca uçakla, Quito ya da Guayaquil üzerinden gidilir; uçuş Baltra ya da San Cristóbal adasına iner ve gidiş-dönüş bilet genelde 350-500 dolar bandındadır. Uçuştan önce havalimanında 20 dolarlık transit kontrol kartı (TCT) alınır, adaya inişte yabancı yetişkinler için 200 dolarlık milli park ücreti nakit ödenir, çocuklarda bu tutar yarıdır. İki gezme biçimi vardır: tekne turları (cruise) dört, beş ya da sekiz gecelik programlarla uzak adalara ulaşır ve kişi başı birkaç bin dolardan başlar; adada konaklamalı (island hopping) seçenek Santa Cruz, San Cristóbal ve Isabela'da otelde kalıp günlük turlara çıkmaktır ve belirgin biçimde hesaplıdır. Puerto Ayora'daki Charles Darwin İstasyonu, Tortuga Bay ve Isabela'daki Sierra Negra yanardağı ücretsiz ya da düşük maliyetle gezilebilir. Milli park kuralları katıdır: rehbersiz girilemeyen alanlar vardır, hayvanlara iki metreden fazla yaklaşılmaz ve dron izne tabidir.

Ülke 2024'ten bu yana organize suç örgütleriyle mücadele kapsamında dönem dönem olağanüstü hal ve sokağa çıkma yasağı uygulamaktadır; şiddet belirli bölgelerde yoğunlaşır. Riskin en yüksek olduğu yerler Guayaquil'in kuzeyi, Durán kantonu, Esmeraldas ili ve Kolombiya sınırındaki Sucumbíos ile Carchi'nin sınır şeridi olarak öne çıkar; bu bölgelerde gereksiz bulunmayın. Buna karşılık klasik turistik rota, yani Quito'nun tarihî merkezi, Otavalo, Cotopaxi, Baños, Quilotoa, Cuenca, Mindo ve Galápagos belirgin biçimde daha sakindir. Her yerde geçerli kurallar şunlardır: gece yürümeyin, taksiyi sokaktan çevirmek yerine uygulama kullanın, telefonu ve fotoğraf makinesini sokakta açıkta tutmayın, pasaportun aslını otel kasasında bırakın, gösterilerden uzak durun ve yola çıkmadan önce güncel resmî seyahat tavsiyelerine bakın. Acil çağrı numarası 911'dir.

Yalnızca kara rotası için on gün iyi bir başlangıçtır: Quito'da iki gün (tarihî merkez, TelefériQo, Mitad del Mundo), Otavalo pazarı için bir gün, Cotopaxi'de bir gün, Quilotoa çevresinde bir-iki gün, Baños'ta iki gün ve Cuenca ile Ingapirca için iki gün rahat bir tempo sunar. Galápagos ekleyecekseniz en az dört-beş gün daha ayırın; adaları iki gecede görmek mümkün değildir. Amazon lodge'ları da en az üç gece ister, çünkü Coca ya da Lago Agrio'ya uçmak ve ardından saatlerce kano ile ilerlemek gerekir. Yani Quito, yayla, Galápagos ve Amazon'un tamamını kapsayan bir program iki-üç haftalıktır. Zamanınız kısıtlıysa yaylayı ve Galápagos'u seçin, Amazon'u sonraki sefere bırakın.

Ekvador Güney Amerika'nın orta bütçeli ülkelerindendir; konaklama, otobüs ve yerel lokantalar hesaplıdır, öğle menüsü (almuerzo) birkaç dolara çorba, ana yemek ve içecek sunar. Bütçeyi yükselten tek kalem Galápagos'tur: uçuş, park ücretleri ve tekne turlarıyla seyahatin toplam maliyetini kolayca ikiye katlar. Ülkenin resmî para birimi ABD dolarıdır, bu yüzden bozdurma derdi yoktur ve kur riski taşımazsınız. Buna karşılık küçük banknot meselesi gerçektir: taksiciler, pazar esnafı ve küçük lokantalar elli ve yüz dolarlık banknotları kabul etmez, hatta yirmilik bile sorun çıkarabilir. Kart şehirlerde otel, market ve restoranlarda geçer, temassız ödeme yaygınlaşmıştır, ancak kırsalda ve pazarlarda nakit şarttır. ATM'ler işlem başına ücret alır, çekimi büyük tutarlarda yapın. Bahşiş zorunlu değildir, restoranda yüzde on yeterlidir.

İçmeyin. Musluk suyu içmeye uygun değil. Şişe suyu kullanın, buzdan ve yıkanmış çiğ gıdadan kaçının.

Sağdan trafik.

Türk ehliyetinin yanında uluslararası sürücü belgesi gerekli.

Serbest. Alkol serbesttir; market, restoran ve barlarda kolayca bulunur, yasal yaş 18'dir. Ülkenin kendi içkisi şeker kamışından damıtılan aguardiente'dir ve sıcak meyve suyuyla karıştırılıp canelazo adıyla içilir, yaylanın soğuk gecelerinde klasik seçimdir; mısırdan yapılan chicha ise And ve Amazon topluluklarında geleneksel içecektir. İki noktaya dikkat edin: seçim günlerinden önce ülke genelinde alkol satış yasağı (ley seca) uygulanır ve otellerde de geçerlidir; ayrıca 2.850 metredeki Quito'da alkolün etkisi belirgin biçimde artar, varışın ilk günü içmemek en iyisidir.

Serbest. Kıyafet konusunda bir kısıtlama yoktur; şehirlerde günlük Batı giyimi olağandır ve kimseden örtünme beklenmez. Asıl mesele görgü değil coğrafyadır: aynı gün içinde 2.800 metredeki Quito'dan kıyı sıcağına ya da Amazon nemine geçebilirsiniz, bu yüzden kat kat giyinmek tek doğru yöntemdir. Ekvator üzerinde güneş çok diktir, gölge ise serindir; şapka, güneş gözlüğü, yüksek faktörlü koruyucu şarttır. Kiliselere girerken omuz ve dizleri örtün. Yayla turları için yağmurluk ve mont, Amazon için uzun kollu ince giysi ve çizme, Galápagos için mayo ve su ayakkabısı alın.

Kısıtlı. Manzara, volkan, sömürge mimarisi ve pazar fotoğrafı serbesttir. Sınır insanlardadır: Otavalo ve And köylerinde geleneksel giyimli kişilerin izinsiz çekilmesi rahatsızlık yaratır, önce sormak gerekir; Amazon topluluklarında izin ve çoğu zaman küçük bir katkı beklenir. Askerî tesisler, polis noktaları, hapishaneler ve gösteriler çekilmemelidir, olağanüstü hal dönemlerinde bu konuda hassasiyet artar. Kiliselerin içinde flaş genelde yasaktır. Dron kuralı nettir: Galápagos Milli Parkı'nda ve korunan alanlarda dron uçurmak izne tabidir, izinsiz kullanım el koymayla sonuçlanır.

Yasal. Ekvador bölgenin en ileri yasal çerçevelerinden birine sahiptir. Hemcins ilişki 1997'den beri suç değildir; 2008 anayasası cinsel yönelim ve cinsel kimlik temelli ayrımcılığı açıkça yasaklar, 2015'te medeni birliktelik tanınmış, 2019'da Anayasa Mahkemesi kararıyla eşcinsel evlilik yasallaşmıştır. Uygulamada Quito, Guayaquil ve Cuenca'da görünür bir topluluk ile onur yürüyüşleri vardır, oteller sorun çıkarmaz; küçük kasabalarda ve kırsalda tutum belirgin biçimde muhafazakârdır, kamusal alanda yakınlıktan kaçınmak rahat ettirir.

Katı. Ekvador, Kolombiya ile Peru arasındaki konumu yüzünden önemli bir transit ülkedir ve devlet bu konuda çok serttir. Yasa kişisel kullanım için çok küçük miktarlarda idari bir eşik tanır, ancak bu eşik yabancılar için güvence değildir: gözaltı, uzun tutukluluk ve sınır dışı riski gerçektir. Ticaret ve kaçakçılıkta on yılı aşan hapis cezaları verilir ve Ekvador cezaevleri son yıllarda çete şiddetinin merkezi hâline gelmiştir. Havalimanlarında ve otobüs terminallerinde köpekli arama rutindir; bavulunuzu kimseye emanet etmeyin.

• Acil çağrı: 911 — ECU 911, ülkenin tek ve birleşik acil çağrı numarasıdır; polis, ambulans, itfaiye ve arama-kurtarma bu hat üzerinden yönlendirilir. Ekvador'da ilk aranacak numara budur. Operatörler ağırlıkla İspanyolca konuşur, sınırlı da olsa İngilizce destek bulunabilir; adresi il, şehir ve cadde adıyla verecek biçimde hazırlanın.
• Polis: 101 — Ulusal polisin doğrudan hattıdır; hırsızlık, kayıp eşya, kaza ve güvenlik olaylarında aranır. 911 daha hızlı yönlendirir, ancak karakolla doğrudan görüşmek gerektiğinde bu numara kullanılır. Sigorta için gereken resmî tutanağı (denuncia) karakolda ya da savcılık bürosunda düzenletmeniz gerekir.
• Ambulans: 131 — Ekvador Kızılhaçı'nın acil sağlık hattıdır ve kaza, kalp krizi ile ciddi yükseklik hastalığı vakalarında aranır. Şehir dışında ambulansın ulaşması uzun sürebilir. Yüksek irtifada bilinç bulanıklığı ya da dinlenirken geçmeyen nefes darlığı varsa beklemeden alçak rakıma inmek en doğru ilk müdahaledir.
• İtfaiye: 102 — Bomberos hattıdır; yangın, trafik kazasında sıkışma ve kurtarma çağrıları bu numaraya düşer. Ekvador'da itfaiye aynı zamanda volkanik faaliyet, heyelan ve sel gibi doğal afetlerde ilk müdahale ekibidir; dağ ve şelale rotalarında arama-kurtarmayı da bu birim yürütür.
• Türkiye temsilciliği: +593 2 333 17 42 — T.C. Quito Büyükelçiliği (Avenida Portugal E12-33 y Francisco Casanova, Quito). Mesai dışı acil hat: +593 98 612 1734; e-posta [email protected]. Nerede olursanız olun T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Çağrı Merkezi'ne +90 312 292 29 29 numarasından 7 gün 24 saat ücretsiz ulaşabilirsiniz; pasaport kaybı, gözaltı, trafik kazası, hastaneye kaldırılma ve ölüm gibi durumlarda ilk aranacak numaralardan biridir ve sizi ülkedeki temsilciliğe yönlendirir.

Ziyaret için en uygun dönem: Haziran–Eylül.

Nakit, Kredi kartı, Banka kartı ve Temassız (NFC) yaygın olarak kabul ediliyor.