Yeniköy
Sarıyer · İstanbul
Boğaz'ın Avrupa kıyısında, İstinye ile Tarabya arasında eski bir Rum köyü. Kuleli beyaz Afif Paşa Yalısı başta olmak üzere kıyı boyunca dizilen tarihî yalılar, çınarlı Köybaşı Caddesi, yan yana duran kilise, sinagog ve camisiyle Boğaz'ın en zarif semtlerinden biri.
Yeniköy'e genel bakış
Yeniköy, Boğaz'ın Avrupa kıyısında, İstinye ile Tarabya arasında kurulmuş eski bir köydür. Bizans'tan kalan yerleşim fetih sırasında harap durumdaydı; Osmanlılar köyü Ulah ve Rum ailelerle yeniden iskân etti. Rumlar buraya "yeni köy" anlamında Neohorion dedi, Türkçe ad da bunun çevirisidir.
18. ve 19. yüzyıllarda kıyı, zengin Rum, Ermeni ve Levanten ailelerin ve Osmanlı paşalarının yalılarıyla doldu. Semt 1950'lerin ortasına kadar kalabalık bir Rum nüfusu, Ermeni ve Yahudi cemaatleri barındırdı. Bugün Boğaz'ın en varlıklı semtlerinden biridir; kıyıdaki yalılar İstanbul'un en değerli konutları arasında sayılır.
Yeniköy'de ne görülür
Semtin asıl hazinesi kıyı boyunca dizilen yalılardır. Güney ucundaki Afif Paşa Yalısı, 1900-1910 yılları arasında Alexandre Vallaury'nin tasarladığı, cihannüma kuleleriyle tanınan dört katlı beyaz bir yapıdır; Agatha Christie bir dönem konuk olarak burada kalmış, TRT'nin ilk yerli dizisi Aşk-ı Memnu burada çekilmiştir. Said Halim Paşa, Şehzade Burhaneddin, Beyazciyan ve Kara Todori yalıları da aynı kıyıdadır.
İskelenin arkasından başlayan Köybaşı Caddesi, çınarların gölgesinde kafeler, fırınlar ve dükkânlarla semtin çarşısıdır. Caddenin üzerindeki, 1837'de yeniden yapılan Panayia Kumariotisa Kilisesi ile arka sokaklardaki Yeniköy Sinagogu ve camiler birbirine birkaç adım mesafededir. Şair Konstantinos Kavafis gençliğinde burada yaşamış, büstü kilisenin bahçesine konmuştur.
Yeniköy'e ne zaman gitmeli?
Nisan ile haziran, eylül ile ekim arası en keyifli dönemdir; kıyı yolunda yürümek için hava ılıktır ve Boğaz'da tekne turu rahattır. Yazın semt şehir merkezinden serindir, akşamları kıyıdaki lokantalar dolar. Kışın poyraz sert eser ve kıyı yolu rüzgârlı olur.
Hafta sonları Köybaşı Caddesi'ndeki kahvaltıcılar ve kıyı lokantaları çok kalabalıktır, trafik de yavaşlar. Sakin bir yürüyüş için hafta içi sabahını ya da akşamüstünü seçin.
Yeniköy'e ulaşım
Taksim'den Sarıyer yönüne giden 40, Beşiktaş'tan kalkan 40B ve sahil yolunu izleyen 25E otobüsleri Yeniköy İskelesi'nin önündeki durakta durur; hafta sonu sahil yolunda trafik yolculuğu uzatabilir. Hacıosman'a M2 metrosuyla gelip Tarabya'dan kıyı boyunca yürümek de mümkündür.
Yalıların çoğu özel mülktür ve içleri gezilemez; en iyi kıyı yolundan ya da Boğaz turu yapan teknelerden görülür. Hafta sonu kıyı yolunda park yeri bulmak çok zordur, toplu taşıma daha rahattır.
Yeniköy nerede?
Yeniköy, Boğaz'ın Avrupa yakasında, Sarıyer merkezinin yaklaşık beş kilometre güneyinde, kıyıdan iç kesimdeki ağaçlık sırtlara uzanan bir semttir. Güneyinde İstinye Koyu, kuzeyinde Tarabya bulunur; Boğaz'ın karşı kıyısında Beykoz'un Paşabahçe kesimi durur.
Yeniköy hakkında sıkça sorulan sorular
Yeniköy'e nasıl gidilir?
En kolay yol Taksim'den 40 ya da Beşiktaş'tan 40B otobüsüne binip Yeniköy İskelesi durağında inmektir; sahil yolunu izleyen 25E de aynı durağa uğrar. Hafta sonu sahil yolundaki trafik yolculuğu uzatabilir. M2 metrosuyla Hacıosman'a gelip Tarabya üzerinden kıyıya inmek de mümkündür.
Yeniköy'deki yalılar gezilebilir mi?
Yalıların neredeyse tamamı özel mülktür ve içleri ziyarete açık değildir. En iyi görünümleri kıyı yolundan ya da Boğaz turu yapan tekne ve vapurlardan elde edilir. Said Halim Paşa Yalısı gibi birkaçı bugün düğün ve davet mekânı olarak kiralanır, yalnızca etkinliklerde açılır.
Afif Paşa Yalısı neden ünlü?
Kuleli beyaz cephesiyle Boğaz'ın en çok fotoğraflanan yalılarındandır. 1900-1910 arasında Alexandre Vallaury'nin tasarımıyla yapıldı ve adını sahibi Ahmet Afif Paşa'dan aldı. Agatha Christie bir dönem burada konuk oldu; TRT'nin ilk yerli dizisi Aşk-ı Memnu da bu yalıda çekildi.
Yeniköy'de hangi ibadet yerleri var?
Semtin çok kültürlü geçmişi ibadet yerlerinde görülür. Köybaşı Caddesi'ndeki Panayia Kumariotisa Rum Ortodoks Kilisesi 1837'de yeniden yapıldı ve bahçesinde Kavafis'in büstü durur. Yakınında Yeniköy Sinagogu, Surp Asdvadzadzin Ermeni Kilisesi ve mahalle camileri bulunur.
Yeniköy'de nerede yemek yenir?
Kafeler, fırınlar ve kahvaltıcılar Köybaşı Caddesi boyunca, iskele çevresinde toplanır. Kıyı yolundaki balık lokantaları Boğaz'a bakar ve akşamları kalabalık olur. Hafta sonu kahvaltı ve akşam yemeği için yer ayırtmak iyi olur.
Sarıyer semtlerini keşfet
Sarıyer rehberi
Bu rehber yolculuğunu planlamana yardımcı oldu mu?
Fikrin bizim için çok değerli. Rehberleri senin gibi gezginlerden gelen yanıtlarla her gün biraz daha iyi hale getiriyoruz.
Gözümüzden kaçan bir hata mı var?