Tarabya
Sarıyer · İstanbul
Boğaz'ın Avrupa kıyısında, Yeniköy ile Kireçburnu arasında aynı adlı koyun çevresine kurulmuş semt. Yatlarla dolu marinası, kıyıdaki balık lokantaları, Huber Köşkü, Alman Büyükelçiliği'nin tarihî yazlığı ve eski Rum köyünden kalan kilise ve ayazmalarıyla Boğaz'ın en tanınmış koylarından biri.
Tarabya'ya genel bakış
Tarabya, Boğaz'ın Avrupa kıyısında, Yeniköy ile Kireçburnu arasında aynı adı taşıyan bir koyun çevresine kurulmuş semttir. Antik çağdaki adı Farmakeia'dır; rivayete göre "zehir" çağrışımından rahatsız olan Patrik Attikos adı Terapeia, yani "şifa" olarak değiştirmiştir. Türkçe ad Tarabya bu Rumca adın söylenişinden gelir.
1655'te Terkos Metropolitliği'nin merkezi olan köy, temiz havası ve salgınlardan korunaklı oluşu yüzünden Fenerli ailelerin, sonra da yabancı elçilerin yazlık adresi oldu. Fransız, İngiliz ve Alman büyükelçilikleri burada yazlık saraylar tuttu. 20. yüzyılın ortasına kadar nüfusu ağırlıkla Rum olan Tarabya, bugün marinası ve balık lokantalarıyla tanınır.
Tarabya'da ne görülür
Gezinin merkezi koy ile marinadır. Kıyı yolu boyunca balık lokantaları sıralanır; koyun kuzey ucunda, 1954'te yanan Tokatlıyan Oteli'nin yerine 1966'da açılan Büyük Tarabya Oteli durur. Meydandaki yaşlı çınar ve küçük Tarabya Parkı semtin buluşma yeridir.
Koyun güneyinde, korusu Boğaz'a inen Huber Köşkü 1985'ten beri Cumhurbaşkanlığı köşküdür; hemen yanında Alman Büyükelçiliği'nin tarihî yazlığı bulunur. İkisi de ziyarete kapalıdır, en iyi kıyı yolundan ve Boğaz'dan görülür. Arka sokaklarda 1871 tarihli Surp Andon Ermeni Katolik Kilisesi, Rum mezarlığındaki Ayios Konstantinos ve Ayia Eleni Kilisesi, Aya Marina ve Aya İoannis ayazmaları ile II. Mahmud adına yapılmış çeşmeler eski köyün izini taşır.
Tarabya'ya ne zaman gitmeli?
Nisan ile haziran, eylül ile ekim arası kıyı yürüyüşü için en rahat dönemdir. Tarabya, Boğaz'ın Karadeniz'e yakın kesiminde olduğu için kuzey rüzgârı alır ve yazın şehir merkezinden daha serindir; akşamüstü koy en canlı saatlerini yaşar.
Hafta sonları öğle ve akşam yemeği saatlerinde kıyı yolu hem araç hem yaya trafiğiyle dolar, lokantalarda yer bulmak zorlaşır. Sakin bir gezi için hafta içi sabah gelin; kış aylarında da koyun ve marinanın sessiz hâli görülmeye değer.
Tarabya'ya ulaşım
Beşiktaş'tan Sarıyer'e giden 40B ve sahil yolunu izleyen 25E otobüsleri Tarabya İskelesi durağında durur. M2 metrosunun son durağı Hacıosman, Tarabya Mahallesi'nin sırtlarındadır; buradan 25A ve 25Y otobüsleriyle kıyıya yaklaşık üç kilometre inilir.
Yeniköy'den sahil boyunca yürüyüş yarım saat kadar sürer ve Huber Köşkü ile Alman yazlığının önünden geçer. Hafta sonları kıyı yolunda park yeri bulmak çok zor olduğu için özel araçla gelmek önerilmez.
Tarabya nerede?
Tarabya, Boğaz'ın Avrupa yakasında, Sarıyer merkezinin yaklaşık üç kilometre güneyinde, aynı adı taşıyan derin bir koyun çevresinde durur. Güneyinde Yeniköy, kuzeyinde Kireçburnu ve Büyükdere bulunur; koyun arkasındaki ağaçlık sırtlar Hacıosman'a doğru yükselir, karşı kıyıda Beykoz ve Paşabahçe görülür.
Tarabya hakkında sıkça sorulan sorular
Tarabya'ya nasıl gidilir?
En kolay yol Beşiktaş'tan Sarıyer yönüne giden 40B ya da sahil yolunu izleyen 25E otobüsüne binip Tarabya İskelesi durağında inmektir. M2 metrosuyla Hacıosman'a gelip 25A ya da 25Y otobüsüyle kıyıya inmek de mümkündür. Yeniköy'den sahil boyunca yarım saatte yürünür.
Tarabya adı nereden geliyor?
Ad, semtin Rumca adı Terapeia'nın (Therapia) söylenişinden gelir. Rivayete göre antik çağdaki ad Farmakeia idi ve "zehir" anlamını çağrıştırdığı için Patrik Attikos tarafından "şifa" anlamına gelen Terapeia olarak değiştirildi. Evliya Çelebi ise adı II. Selim'e bağlayan başka bir rivayet aktarır.
Huber Köşkü gezilebilir mi?
Hayır. Koyun güneyindeki köşk, 1900'lerin başında Huber ailesi için yapıldı ve 1985'te kamulaştırılarak Cumhurbaşkanlığı köşkü oldu. İçi ve yaklaşık 64.000 metrekarelik korusu ziyarete kapalıdır; en iyi görünümü kıyı yolundan ya da Boğaz'daki teknelerden yakalanır.
Tarabya'daki elçilik yazlıkları nelerdir?
19. yüzyılda Fransız, İngiliz ve Alman büyükelçilikleri Tarabya'da yazlık saraylar tuttu. İngiliz yazlığı 1911'de yandı, Fransız yazlığının büyük bölümü 1913'te yandı. Alman Büyükelçiliği'nin yazlığı bugün de ayaktadır ve 2011'den beri sanatçı konuk programı Kulturakademie Tarabya'ya ev sahipliği yapar; ziyarete kapalıdır.
Tarabya'da balık nerede yenir?
Balık lokantaları koyun kıyı yolu boyunca, marinanın karşısında sıralanır ve Tarabya'nın en bilinen yüzüdür. Hafta sonu akşamları çok kalabalık olduğu için önceden yer ayırtmak iyi olur. Lokantaların çoğu marinaya ve Boğaz'a bakan terasları olan kıyı binalarının zemin katlarındadır.
Sarıyer semtlerini keşfet
Sarıyer rehberi
Bu rehber yolculuğunu planlamana yardımcı oldu mu?
Fikrin bizim için çok değerli. Rehberleri senin gibi gezginlerden gelen yanıtlarla her gün biraz daha iyi hale getiriyoruz.
Gözümüzden kaçan bir hata mı var?