Zeytinburnu
İstanbul · 3 gezilecek yer · 275 bin nüfus · 11,4 km²
Tarihi yarımadanın hemen batısında, kara surlarının dışında kalan Marmara kıyısı ilçesi. Panorama 1453 Tarih Müzesi, Merkez Efendi Külliyesi, Yenikapı Mevlevihanesi ve Balıklı Meryem Ana Manastırı bu sınırların içinde; deri tabakhanelerinin yerini bugün sahil parkları aldı.
Zeytinburnu'nda gezilecek yerler
Şehrin görülmeye değer yerleri.
Zeytinburnu'na genel bakış
Zeytinburnu, tarihi yarımadanın hemen batısında, kara surlarının dışında kalan Marmara kıyısı ilçesidir. On bir buçuk kilometrekarelik dar bir alanda iki yüz yetmiş binden fazla kişi yaşar; bu yoğunlukla İstanbul'un en sıkışık ilçelerinden biridir. Doğu sınırı bir cadde değil, beşinci yüzyıldan kalma surlardır: kapıdan geçen Fatih'e, yani Suriçi'ne girer.
Adı, Marmara'dan bakıldığında burun gibi duran kıyı ile buradaki zeytinliklerden gelir. Bizans'ta bu kıyıda Kyklobion adlı yuvarlak bir kale vardı ve şehri kuşatan ordular çoğu kez buradan yaklaştı. 1453'ten sonra surların dışı kasaplara ve debbağlara ayrıldı; Kazlıçeşme beş yüz yılı aşkın süre İstanbul'un deri merkezi oldu. Tabakhaneler 1993'te Tuzla'ya taşındı, boşalan kıyı bugün meydan ve parka dönüştü.
Zeytinburnu'nda ne görülür
En çok ziyaret edilen yer, Topkapı Kültür Parkı içindeki Panorama 1453 Tarih Müzesi'dir. 2009'da açılan müze, 29 Mayıs 1453 sabahını üç yüz altmış derecelik tek bir tabloda, on bine yakın figürle canlandırır; kubbenin altında surların dibinde duruyormuş gibi hissedilir.
İlçenin asıl dokusu tarikat yapılarındadır. Mevlânâkapı'nın karşısındaki Merkez Efendi Külliyesi 1514'te kuruldu; cami, türbe, çilehane ve hamamıyla bütün hâlinde ayaktadır, bitişiğindeki mezarlık surların dışındaki en zengin Osmanlı mezar taşı topluluğunu barındırır. Yenikapı Mevlevihanesi 1597'den beri ayaktadır, Galata'dan sonra şehrin en eskisidir ve bugün İstanbul Mevlevi Kültür Müzesi'ni barındırır. Seyitnizam'daki Seyyid Nizam Dergâhı ile 1592 tarihli, içi İznik çinileriyle kaplı Takkeci İbrahim Ağa Camii de aynı yürüyüşe girer.
Balıklı'da, surların dibinde Meryem Ana Rum Ortodoks Manastırı ile ayazması vardır; bugünkü kilise 1835'ten kalmadır. Kazlıçeşme'de 1847'de askerî hastane olarak yapılan bina 2019'da Kazlıçeşme Sanat'a dönüştü ve restorasyonda çıkan Roma mozaikleri aynı yapıdaki müzede sergileniyor. Sahil parkları ile bisiklet yolu ilçenin gündelik yüzüdür.
Zeytinburnu'na ne zaman gitmeli?
En iyi dönem nisan ile haziran başı ve eylül ile ekim arasıdır; hava on beş yirmi derece dolayındadır, sahilde ve külliye avlularında yürümek yormaz. Temmuz ve ağustos sıcak ve nemli geçer, gölge az olduğu için müze ve tekke gezisini sabaha almak gerekir.
Panorama 1453 pazartesi günleri kapalıdır, bunu programa yazın. Camiler ve türbeler namaz vakitleri dışında gezilir; cuma öğleleri kalabalıktır. Kasım ile mart arası yağmurludur, ama müze boş olur. Sahil parkları için rüzgârsız bir gün seçin, lodoslu havalarda kıyıya dalga vurur.
Zeytinburnu'na ulaşım
İlçe, İstanbul'un en yoğun aktarma noktalarından biridir: T1 Kabataş-Bağcılar tramvayı, M1A metrosu ve metrobüs aynı noktada buluşur. Tramvayın Merkezefendi ile Seyitnizam-Akşemsettin durakları külliyelerin, Zeytinburnu durağı ise aktarma merkezinin önüne bırakır. Marmaray'ın Kazlıçeşme ve Zeytinburnu istasyonları ilçenin güneyinden geçer, 2024'te açılan T6 Sirkeci-Kazlıçeşme tramvayı da kıyı hattı boyunca Sirkeci'ye bağlar.
Sultanahmet'ten gelmek tramvayla on beş dakika sürer. İlçede vapur iskelesi yoktur, en yakın iskele Bakırköy'dedir. Araçla gelenler için D-100 ile sahil yolu ilçeyi ikiye böler, ama sokaklar dar ve otopark sınırlıdır.
Zeytinburnu hava durumu
Önümüzdeki 7 günün tahmini, yerel saatle
MET Norway · CC BY 4.0 ·
Zeytinburnu nerede?
Zeytinburnu, İstanbul'un Avrupa yakasında, tarihi yarımadanın hemen batısında, Marmara kıyısında durur. Doğu sınırını Theodosius kara surları çizer; bu hattın ötesinde Fatih başlar. Kuzeyinde Bayrampaşa, batısında Güngören ile Bakırköy vardır. Kuzeyden güneye yaklaşık 5,5 kilometre uzanan ilçenin en yüksek noktası Maltepe'de 51 metredir.
Zeytinburnu hakkında sıkça sorulan sorular
Zeytinburnu'nda ne kadar zaman geçirmek gerekir?
Panorama 1453 ile Topkapı Kültür Parkı yarım gün alır. Merkez Efendi Külliyesi, mezarlık, Yenikapı Mevlevihanesi ve Balıklı manastırını kapsayan surlar boyu yürüyüş ikinci bir yarım gündür. Sahil parkları ile Kazlıçeşme Sanat'ı eklerseniz dolu bir gün çıkar.
Panorama 1453 Tarih Müzesi ne zaman açık?
Müze pazartesi günleri kapalıdır, diğer günlerde sabahtan ikindiye açıktır. Bilet gişeden alınır ve Müzekart burada geçmez. Fiyatlar yıl içinde değiştiği için gitmeden önce müzenin kendi sayfasından doğrulayın; yabancı ziyaretçi tarifesi ayrıdır.
Zeytinburnu Sultanahmet'e yakın mı?
Evet, tarihi yarımadanın hemen batı komşusudur; aradaki sınır kara surlarıdır. T1 tramvayıyla Sultanahmet'e on beş dakikada gidilir, Marmaray ile Sirkeci'ye ulaşmak da kolaydır. Bu yüzden ilçe, merkeze yakın ve daha uygun fiyatlı bir konaklama alternatifi olarak da tercih edilir.
Veliefendi Hipodromu Zeytinburnu'nda mı?
Hayır. İlçede Veliefendi adında bir mahalle vardır, ama hipodromun kendisi komşu Bakırköy sınırları içindedir. Karışıklık mahalle adından doğar; Zeytinburnu'ndan yürüyerek ya da tek durak tramvayla gidilir.
Kazlıçeşme'nin tabakhaneleri hâlâ duruyor mu?
Hayır. Beş yüz yılı aşkın süre deri işlenen tabakhaneler 1993'te Tuzla'daki organize sanayi bölgesine taşındı ve yapılar yıkıldı. Boşalan alan bugün meydan, sahil parkı ve konut alanıdır; deri ticareti ise ilçede toptan ve perakende satış olarak sürüyor.
Diğer şehirleri keşfet
İstanbul rehberi
Bu rehber yolculuğunu planlamana yardımcı oldu mu?
Fikrin bizim için çok değerli. Rehberleri senin gibi gezginlerden gelen yanıtlarla her gün biraz daha iyi hale getiriyoruz.
Gözümüzden kaçan bir hata mı var?