Orta Afrika Cumhuriyeti

Ülkenin büyük bölümü güvenli değildir: kuzeydoğu, doğu, Sudan ve Çad sınır şeritleri ile kırsalın çoğunda silahlı grup faaliyeti sürer. Bangui görece kontrol altındadır ama silahlı gasp yaygındır, gece dışarı çıkılmaz. Ziyaret ancak tanınmış bir operatörle ve Dzanga-Sangha gibi belirli bir hedefe planlanırsa anlamlıdır.

Türkiye pasaportunun her türü vizeye tabidir. Ülkenin Türkiye'de büyükelçiliği yoktur; başvuru başka bir başkentteki büyükelçiliğe önceden yapılır ve birkaç hafta sürebilir. Resmî e-vize sistemi yoktur, aramada çıkan siteler aracıdır. Pasaportun altı ay geçerli olması, dönüş bileti ve sarı humma sertifikası istenir.

Bangui'den Bayanga'ya iç hat uçuşu en gerçekçi yoldur; kara yolu iki tam gün sürer. Konaklama Sangha kıyısındaki kamplardadır, ziyaret park izni ve rehberle yapılır. Alışkanlaştırılmış batı ova gorili gruplarına yürüyerek yaklaşılır; günlük izleyici sayısı sınırlı, izin ücreti yüksektir, aylar öncesinden yer ayırtın.

Para birimi euroya sabitlenmiş Orta Afrika CFA frangıdır (1 EUR = 655,96 XAF). Ülke nakit çalışır: kredi kartı yalnız Bangui'deki birkaç otelde geçer, ATM'ler başkentle sınırlıdır ve sık sık boş kalır. Euro getirip bozdurmak en pratik yoldur; taşraya çıkmadan bütün nakdinizi yanınıza alın.

Sarı humma sertifikası girişte zorunludur. Ülke yıl boyu yüksek riskli sıtma bölgesidir; koruyucu ilaç, cibinlik ve kovucu şarttır. Hepatit A ve B, tifo, kuduz ve çocuk felci aşıları önerilir. Musluk suyunu içmeyin, kolera görülür. Uçakla tahliye masrafını karşılayan sigorta olmadan yola çıkmayın.

İçmeyin. Musluk suyu içmeye uygun değil. Şişe suyu kullanın, buzdan ve yıkanmış çiğ gıdadan kaçının.

Sağdan trafik.

Türk ehliyetinin yanında uluslararası sürücü belgesi gerekli.

Serbest. Nüfusun büyük bölümü Hristiyan olduğu için alkol serbesttir ve gündelik hayatın parçasıdır; yerli bira Mocaf ile darıdan yapılan ev yapımı içkiler her yerde bulunur. Buna karşılık Bangui'nin PK5 gibi Müslüman semtlerinde ve kuzeydoğudaki kasabalarda satış fiilen yoktur, açıkta içmek tepki çeker. Kaçak damıtılmış içkilerde metanol zehirlenmesi görülür, açık kaptan satılan içkiye itibar etmeyin. Trafikte alkol denetimi zayıftır ama kaza riski yüksektir; gece araç kullanmayın.

Serbest. Yasal bir kılık kıyafet kuralı yoktur ve şehirde giyim rahattır, ama beklenti kırsalda ve Müslüman semtlerde daha kapalıdır. Kadınların diz üstü etek ve şorttan kaçınması, erkeklerin resmî kurumlara ve kiliselere uzun pantolonla girmesi işleri kolaylaştırır. Kamuflaj desenli giysi giymeyin; bu, kontrol noktalarında ciddi sorun çıkarır. Ormana gidecekseniz uzun kollu, açık renkli pamuklu giysi sivrisinek için de en iyi korumadır.

Kısıtlı. Fotoğraf bu ülkede en hassas konulardan biridir ve makineye el konulması sık görülür. Askerî tesisler, kontrol noktaları, havalimanı, köprüler, başkanlık sarayı ve resmî binalar kesinlikle çekilemez; üniformalı kişilere ve BM araçlarına makine çevirmeyin. İnsanların fotoğrafını izin almadan çekmeyin, çoğu kişi para ister ya da sert tepki verir. Drone için önceden resmî izin gerekir; izinsiz drone el konulma ve gözaltı sebebidir.

Yasal ama tanınmıyor. Eşcinsel ilişki ceza kanununda ayrıca suç sayılmamıştır, ama aynı cinsten kişiyle "kamuya açık ahlaka aykırı davranış" hapis ve para cezasıyla cezalandırılır; uygulamada bu madde LGBT+ kişileri hedef almak için kullanılır. Birliktelik ya da evlilik hiçbir biçimde tanınmaz, ayrımcılığa karşı koruma yoktur ve toplumsal kabul yok denecek düzeydedir. Görünür davranış gözaltı, şantaj ve şiddet riski doğurur; ölçülü olmak ve tanışma uygulamalarını kullanmamak önerilir.

Katı. Tüm maddeler yasadışıdır ve kişisel kullanım için bulundurmak bile hapis cezası doğurur; ülkedeki cezaevi koşulları çok ağırdır. Kenevir kırsalda yetiştirilir ve ucuzdur, bu onu yasal ya da hoş görülür yapmaz; yabancılar kontrol noktalarında dikkat çeker ve en küçük şüphe uzun bir gözaltıya, çoğu zaman rüşvet talebine dönüşür. Bir tanıdığınızın çantasını ya da paketini asla taşımayın. Reçeteli ilaçlarınızı orijinal kutusunda ve Fransızca doktor raporuyla taşıyın.

• Polis: 117 — Ulusal polisin acil hattıdır ve fiilen yalnızca Bangui'de karşılık bulur; operatörler Fransızca ya da Sango konuşur. Silahlı gasp ve kapkaç yaygındır, karanlıktan sonra yürümeyin. Yollarda sık kontrol noktası vardır, pasaport kopyanızı taşıyın.
• Ambulans: 610600 — Bangui ambulans hattıdır; kamu ambulansı azdır, şehir dışında karşılık bulmaz ve numaralar sık sık çalışmaz. Ülkede uluslararası standartta hastane yoktur, ilaç bulunurluğu değişkendir. Ciddi vakalarda tek gerçekçi çözüm uçakla tahliyedir; tahliye masrafını karşılayan sigorta olmadan yola çıkmayın.
• İtfaiye: 118 — İtfaiye ve sivil savunma hattıdır; teşkilat başkentte çalışır, taşrada fiilen yoktur. Kesintilerde kullanılan jeneratör, gaz lambası ve odun ateşi yangınları yaygındır, ahşap ve saz yapılarda yangın hızla büyür. Kaldığınız yerin çıkışını ilk gün öğrenin.
• Türkiye temsilciliği: +237 650 43 61 39 — Ülkede T.C. büyükelçiliği yoktur; yetki alanı Yaoundé Büyükelçiliği'ndedir, verilen numara oranın nöbetçi hattıdır, santral +237 222 20 67 75. Bangui'de fahri başkonsolosluk çalışır: +236 75 50 14 00. Nerede olursanız olun T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Çağrı Merkezi'ne +90 312 292 29 29 numarasından 7 gün 24 saat ücretsiz ulaşabilirsiniz; pasaport kaybı, gözaltı, kaza ve tahliye gibi durumlarda aranacak numara budur. Yola çıkmadan Konsolosluk Kayıt Sistemi'ne kaydolun.

Ziyaret için en uygun dönem: Aralık–Şubat.

Nakit, Kredi kartı ve Mobil cüzdan yaygın olarak kabul ediliyor.