Şile Kalesi
Şile · İstanbul
Şile limanının ağzında, Karadeniz'den yükselen Ocaklı Ada'nın tepesindeki dört katlı taş gözetleme kulesi. 2015 restorasyonuyla tartışılan yeni yüzü, adanın altını delen doğal kemeri ve çevresindeki kayalık adacıklarla kıyıdan izlenir.
Şile Kalesi'ne genel bakış
Şile Kalesi, Şile limanının ağzında, Karadeniz'den yükselen Ocaklı Ada'nın tepesinde duran bir gözetleme kulesidir; bu yüzden Ocaklı Ada Kalesi adıyla da anılır. Limanı ve kıyıyı denizden gelecek saldırılara karşı gözetmek için yapılan kulenin Bizans dönemi yapısı olduğu düşünülür. Kale 1305'te Cenevizlilerin eline geçti, 14. yüzyılın sonunda Yıldırım Bayezid döneminde Osmanlılarca alındı.
Tarih boyunca en az iki kez onarılan kule, sonradan terk edildi ve hazine arayan definecilerin kazılarıyla ağır hasar gördü. 2015'te Şile Belediyesi'nin yürüttüğü, koruma kurulunun onayladığı bir restorasyonla yeniden ayağa kaldırıldı. Yeni, düzgün ve açık renkli taş cephe sosyal medyada çizgi film karakterine benzetildi ve kale bir süre "Sünger Bob Kalesi" diye anıldı.
Şile Kalesi'nde ne görülür
Kule, yaklaşık 100 metrekarelik kare bir taban üzerine, adanın beyaz kireç taşından yapılmıştır ve 12 metre yüksekliğindedir. Dört katlıdır: ilk kat kiler olarak kullanılmış, üst katlar yirmi kişilik bir askerî birliğin barınabileceği biçimde düzenlenmiştir. Tepesinde mazgallı bir korkuluk vardır.
Kale kadar ilgi çeken ada kendisidir: dalgaların oyduğu doğal bir kemer adanın altını bir yandan öbür yana deler, çevresinde benzer kayalık adacıklar sıralanır. Kale içeriden gezilmez; en iyi görünümler limanın mendireğinden, kuzeydeki kumsallardan ve tepedeki Kültür Parkı'ndan elde edilir.
Şile Kalesi'ne ne zaman gitmeli?
Kale her mevsim kıyıdan izlenebilir. Yazın adanın çevresindeki sığ kumsallar dolar; ilkbahar ve sonbaharda kıyı sakindir ve açık havada kalenin ardında Karadeniz'in ufku net görünür. Gün doğumu ve gün batımı saatlerinde adalar ile kule kıyıdan siluet olarak izlenir.
Kumsallarda yüzmek isteyenler Şile'nin çeken akıntılarına dikkat etmeli, yalnızca cankurtaranlı plajlarda denize girmelidir.
Şile Kalesi'ne ulaşım
Şile'ye İETT'nin Üsküdar'dan kalkan 139 ve 139A, Tepeüstü'nden kalkan 139T otobüsleriyle gidilir. Kale, otobüslerin vardığı ilçe merkezinden limana doğru yaklaşık yirmi dakikalık bir yürüyüş uzaklığındadır.
Özel araçla gelenler liman çevresindeki otoparkları kullanabilir. Adaya düzenli bir geçiş yoktur; kale içine girilmez, kıyıdan ve mendirekten izlenir.
Şile Kalesi nerede?
Kale, Şile kasabasının kuzeyinde, balıkçı limanının ağzındaki Ocaklı Ada'nın tepesinde durur. Ada kıyıdan dar bir su şeridiyle ayrılır ve çevresi kayalık adacıklarla çevrilidir. Şile Feneri yaklaşık 750 metre güneydoğuda, ilçe merkezi bir buçuk kilometre güneydedir.
Şile Kalesi hakkında sıkça sorulan sorular
Şile Kalesi'nin içine girilebiliyor mu?
Hayır. Kale, kıyıdan ayrı duran Ocaklı Ada'nın üstündedir ve düzenli bir ziyaret düzeni yoktur. 2015 restorasyonunda küçük gruplarla ziyaret planlanmıştı, ancak bunun hayata geçtiğine dair bir duyuru yoktur. Kale kıyıdan, mendirekten ve Kültür Parkı'ndan izlenir.
Şile Kalesi'ne neden Sünger Bob Kalesi deniyor?
2015'te tamamlanan restorasyondan sonra yıkık kulenin yerinde düzgün, açık renkli ve yeni görünen bir yapı belirdi. Sosyal medyada bu görünüm çizgi film karakteri Sünger Bob'a benzetildi. Belediye, restorasyonun koruma kurulunca onaylı projeye uygun yapıldığını açıkladı.
Şile Kalesi'ni kim yaptı?
Yapanı kesin olarak bilinmiyor. Yaygın görüş, kulenin limanı gözetlemek için Bizans döneminde yapıldığı yönündedir. Kale 1305'te Cenevizlilerin eline geçti ve 14. yüzyılın sonunda Yıldırım Bayezid döneminde Osmanlılarca alındı.
Şile Kalesi'ne giriş ücretli mi?
Hayır. Kalenin içi gezilmediği için bilet satılmaz; kale açık havada, kıyıdan ücretsiz izlenir. Limanın mendireği ve kuzeydeki kumsallar en yakın bakış noktalarıdır.
Şile Kalesi'nin yakınında başka ne görülür?
Kalenin yaklaşık 750 metre güneydoğusunda 1859 yapımı Şile Feneri ve çevresindeki ahşap evler vardır. Balıkçı limanının lokantaları, kasabanın uzun kumsalları ve çarşıdaki Şile bezi dükkânları da yürüme mesafesindedir.
Bu rehber yolculuğunu planlamana yardımcı oldu mu?
Fikrin bizim için çok değerli. Rehberleri senin gibi gezginlerden gelen yanıtlarla her gün biraz daha iyi hale getiriyoruz.
Gözümüzden kaçan bir hata mı var?