Arap Camii

Tarihi Yapı Dini Yapı

Beyoğlu · İstanbul

Karaköy'ün hırdavatçı sokakları arasında, Cenevizli Dominikenlerin 1325'te kurduğu gotik kiliseden camiye çevrilen yapı. Çan kulesinden dönüşen kare minaresi, kaburgalı gotik tonozları, Adile Sultan'ın şadırvanlı avlusu ve Endülüs'ten gelen Müslümanlara uzanan adıyla şehirde gotik mimariyi bugüne taşıyan ender yapılardandır.

Devamını oku

Arap Camii ziyaret bilgileri

Ziyaret süresi: 20–40 dk

Arap Camii'ne genel bakış

Arap Camii, Galata'da Cenevizli Dominikenlerin yaptığı bir gotik kiliseden camiye çevrilmiş ve kilise mimarisini büyük ölçüde koruyan bir yapıdır. Yerinde altıncı yüzyıldan bir Bizans kilisesi vardı; Latin hâkimiyeti yıllarında buraya San Paolo adına bir şapel yapıldı, Dominikenler 1325'te bugünkü büyük kiliseyi kurup San Domenico'ya adadı. Fetihten sonra, 1475 civarında Fatih Sultan Mehmed kiliseyi camiye çevirdi; vakfiyelerde Galata Camii diye geçer.

Bugünkü adını 1492'de Granada'nın düşmesinin ardından İspanya'dan göç edip çevresine yerleştirilen Endülüslü Müslümanlardan alır. Caminin, 717'deki Emevi kuşatmasında komutan Mesleme tarafından kurulduğu rivayeti ise sonradan doğmuş bir efsanedir. Yapı 1734-35'te Sâliha Sultan'ın, 1868-69'da Âdile Sultan'ın onarımlarını gördü; 1913-1919'daki onarımda çatısı alçaltıldı ve döşemenin altından yüzü aşkın İtalyan mezar taşı çıktı. Son büyük restorasyon 2013'te tamamlandı.

Arap Camii'nde ne görülür

Caminin simgesi kare planlı minaresidir: aslında kilisenin çan kulesidir ve külahı eklenerek minareye çevrilmiştir. Şam'daki Emevi Camii'nin minarelerine benzemesi, Mesleme efsanesinin yaygınlaşmasına da yardım etmiştir. Kulenin üçüz pencereleri kısmen örülmüştür, altındaki gotik kemerli geçitte Bizans dönemine ait tuğla duvar kalıntıları görülür.

Uzun, dikdörtgen harimin kıble tarafı kaburgalı gotik tonozlarıyla Latin kilisesinden kalmıştır. Düz ahşap tavan ve ahşap direklere oturan mahfiller 1913-1919 onarımına, barok mihrap ise büyük olasılıkla Sâliha Sultan'ın onarımına aittir. Kuzeydeki geniş avluda, Âdile Sultan'ın altına sarnıçla birlikte yaptırdığı şadırvan durur. Camiyi ve avluyu gezmek yarım saat kadar sürer.

Arap Camii'ne ne zaman gitmeli?

Cami her gün açıktır, ancak namaz vakitlerinde turist ziyareti yapılmaz. En rahat saatler sabah geç saatler ile öğle-ikindi arasıdır; cuma öğle namazında harim ve avlu cemaatle dolar.

Çevresindeki Perşembe Pazarı hafta içi hırdavatçı ve nalbur dükkânlarıyla çok kalabalıktır, pazar günü ise sokaklar sakinleşir.

Arap Camii'ne ulaşım

En kolay yol T1 tramvayının Karaköy durağıdır: Haliç yönüne, Perşembe Pazarı sokaklarına doğru yürüyünce cami yaklaşık 400 metre ötededir. Galata Kulesi'nden yokuş aşağı inen merdivenli sokaklardan beş dakikada, Azapkapı Sokullu Mehmed Paşa Camii'nden ise birkaç sokak doğuya yürüyerek ulaşılır.

Giriş ücretsizdir, bilet ya da randevu gerekmez. Kadınlar başlarını örter, omuz ve dizler kapalı olur, harime girerken ayakkabılar çıkarılır. Namaz kılan cemaatin önünden geçmeyin ve flaş kullanmayın.

Arap Camii nerede?

Cami, Beyoğlu'nun Haliç kıyısına inen Galata yamacının eteğinde, Karaköy ile Azapkapı arasındaki Perşembe Pazarı çarşısının ortasında durur. Galata Kulesi 300 metre kuzeydoğuda, Azapkapı Sokullu Mehmed Paşa Camii 285 metre batıda, Haliç kıyısı ise iki sokak aşağıdadır. Ortaçağda Ceneviz Galata'sının surları içinde kalıyordu.

Haritalar'da aç

Arap Camii hakkında sıkça sorulan sorular

Arap Camii'ne giriş ücretli mi?

Hayır, cami ibadete ve ziyarete açıktır; bilet ya da randevu gerekmez. Namaz vakitlerinde turist ziyareti yapılmaz, cuma öğle namazı saatinden kaçınmak gerekir. Harime ayakkabılar çıkarılarak girilir.

Arap Camii eskiden kilise miydi?

Evet. Yapı, Cenevizli Dominikenlerin 1325'te kurduğu ve San Domenico'ya adadığı gotik kilisedir; halk onu eski şapelin adıyla San Paolo diye de anardı. Fatih Sultan Mehmed 1475 civarında kiliseyi camiye çevirdi, minare de eski çan kulesidir.

Caminin adı neden Arap Camii?

1492'de Granada'nın düşmesiyle İspanya'dan göç eden Endülüslü Müslümanlar caminin çevresine yerleştirildi ve yapı onların adıyla anılmaya başladı. Caminin 717'de Arap komutan Mesleme tarafından kurulduğu söylentisi ise sonradan doğmuş bir efsanedir.

Arap Camii'nin minaresi neden kare?

Minare aslında gotik kilisenin çan kulesidir; camiye çevrilince üstüne külah eklendi. Kare gövdesi Osmanlı minarelerine benzemez, Şam'daki Emevi Camii'nin minarelerini andırır. Bu benzerlik de caminin Araplarca kurulduğu efsanesini beslemiştir.

Arap Camii'nde kiliseden kalan neler görülür?

Harimin kıble tarafındaki kaburgalı gotik tonozlar, çan kulesinden dönüşen minare ve altındaki gotik kemerli geçit kiliseden kalmıştır. 1913-1919 onarımında döşeme altından çıkan Ceneviz mezar taşları ise bugün İstanbul Arkeoloji Müzeleri'ndedir.

Arap Camii gezisi ne kadar sürer?

Ziyaret genellikle 20–40 dakika sürer.