Sudan

Rotanın kalbi, kum tepeleri üzerindeki Meroe kraliyet piramitleridir. Ardından Karima'daki kutsal dağ Cebel Berkal ile Nuri piramitleri, çöldeki Naka ve Musavvarat tapınakları gelir. Hartum'da Nil'in birleştiği Mogran ve Omdurman'ın çarşısı ile derviş zikri, doğuda ise Sevakin harabeleri ve Kızıldeniz resifleri görülür.

Evet. Dışişleri Bakanlığı umuma mahsus, hususi ve hizmet pasaportlarını vizeye tabi listeler, vize sınır kapısından alınabilir; diplomatik pasaport hamilleri muaftır. Uygulamada kapıda vize için Sudan'daki bir tur operatörünün aldığı ön onay şarttır. Girişten sonraki üç gün içinde yabancılar polisine kayıt yaptırmak zorunludur.

Nil'in bu bölümünde üç bin yıl hüküm süren Kuş Krallığı, Mısır'ın piramit geleneğini krallarını gömmek için benimsedi ve çok daha uzun süre sürdürdü. Meroe, Nuri ve El-Kurru mezarlıklarında toplam iki yüzü aşkın piramit vardır; Kuş piramitleri daha küçük, daha dar tabanlı ve belirgin biçimde daha diktir.

Kart pratikte kullanılamaz; uluslararası kredi ve banka kartları geçmez, ATM'ler yabancı kart okumaz, bütün masrafınızı yanınızda getirdiğiniz dövizle karşılarsınız. Mobil internet Hartum, Port Sudan ve doğu şehirlerinde çalışır, Darfur ile Kordofan'da aylarca kapalı kalabilir; ülke çapında kesintiler de sık uygulanır.

Hayır. Nisan 2023'te başlayan iç savaş sürmektedir ve Dışişleri Bakanlığı ülkeye seyahat edilmemesini önermektedir. Darfur, Kordofan ve Hartum çevresinde çatışma ve kaçırılma riski yüksektir. Bu rehber koşullar düzeldiğinde planlamak isteyenler içindir; yola çıkmadan önce güncel durumu resmî kaynaklardan doğrulayın.

İçmeyin. Musluk suyu içmeye uygun değil. Şişe suyu kullanın, buzdan ve yıkanmış çiğ gıdadan kaçının.

Sağdan trafik.

Türk ehliyetinin yanında uluslararası sürücü belgesi gerekli.

Yasak. Sudan 1983'ten beri alkolü yasaklamıştır; üretim, satış ve tüketim suçtur. 2020 reformuyla gayrimüslimlerin kendi aralarında tüketmesine dar bir istisna tanındı, ancak bu turistleri kapsamaz ve uygulamada hiçbir yerde ruhsatlı satış yoktur. Otellerde, restoranlarda ve havalimanı gümrüksüz mağazalarında alkol bulunmaz, ülkeye sokmak da yasaktır; bavulunuzdan çıkan şişe el konulmayla ve para cezasıyla sonuçlanır. Kaçak üretilen aragi ciddi zehirlenmelere yol açar, denemeyin.

Kapalı giyim beklenir. 2019 sonrası kamu ahlakı yasası yürürlükten kaldırıldı, kadınlar için başörtüsü artık yasal zorunluluk değildir; buna karşılık toplum çok muhafazakârdır ve kapalı giyim beklenir. Kadınlar için omuzları, kolları ve dizleri örten bol giysiler ile omuza atılabilecek bir şal doğru seçimdir; camiye ve türbeye girerken baş örtülür, ayakkabı çıkarılır. Erkekler de şort yerine uzun pantolon giyer. Çöl ve piramit rotalarında aynı kıyafet güneşten de korur. Mayo yalnızca otel havuzlarında kullanılır.

Kısıtlı. Sudan'da fotoğraf çekmek izne tabidir ve gezginin başını en çok ağrıtan konudur. Askerî tesisler, kontrol noktaları, köprüler, limanlar, havalimanları, kamu binaları, elektrik ve su tesisleri ile yoksulluk gösteren sahnelerin çekimi yasaktır; iç savaş koşullarında kamerayla dolaşmak casusluk şüphesi doğurabilir. Turizm Bakanlığı'ndan alınan fotoğraf izin belgesi istenir, tur operatörünüz bunu hazırlar. İnsanlardan, özellikle kadınlardan mutlaka izin isteyin. Dron getirmeyin.

Suç sayılıyor. Aynı cinsiyetten kişiler arasındaki ilişki Sudan ceza kanununda suçtur. 2020 reformu ölüm cezasını ve kırbaç cezasını kaldırdı, ancak fiil suç olmaktan çıkmadı ve beş yıldan müebbede kadar hapis öngörülür. Hiçbir tanıma, birliktelik ya da ayrımcılık koruması yoktur, toplumsal kabul de bulunmaz. LGBT+ ziyaretçilerin kamusal alanda görünür yakınlıktan kaçınması, otel rezervasyonlarında ve vize dosyasında ayrıntıya girmemesi güçlü biçimde önerilir.

Çok ağır cezalar. Uyuşturucu suçları Sudan'da çok ağır cezalandırılır; bulundurmada uzun hapis ve para cezası, ticaret ve nakilde idama kadar giden cezalar öngörülür ve yabancı olmak koruma sağlamaz. Yargı süreçleri şeffaf değildir, gözaltı aylarca sürebilir. Esrar dâhil hiçbir madde yasal değildir. Reçeteli ilaçlarınızı orijinal kutusunda ve İngilizce reçetesiyle taşıyın; kodein içeren ağrı kesiciler ile uyarıcı ilaçlar sorun çıkarabilir. Başkasının çantasını ya da paketini asla taşımayın.

• Polis: 999 — Ulusal polisin acil hattıdır; yanıt Arapça verilir, İngilizce anlaşmak çoğu zaman mümkün olmaz. Hattın işlediği yerler Port Sudan, Kesela ve ordu denetimindeki doğu şehirleridir; çatışma bölgelerinde kolluk fiilen yoktur. Trafik polisi için 777 777 aranır. Her olayda tutanağı aynı gün çıkartın.
• Ambulans: 333 — Ambulans hattı esas olarak Hartum ve Port Sudan için tanımlıdır, taşrada araç bulunmaz. Hastanelerin büyük bölümü iç savaşta kapandı ya da kısmen çalışıyor, ilaç ve kan sıkıntısı süreklidir; ciddi vakalar Kahire ya da Cidde'ye nakledilir. Tıbbi tahliyeyi kapsayan sigortasız yola çıkmayın.
• İtfaiye: 998 — Yangın ve kurtarma hattıdır, bazı vilayetlerde çağrılar 999 üzerinden yönlendirilir. Ekipman çok sınırlıdır ve varış süresi uzundur. Elektrik kesintileri yüzünden jeneratör ve yakıt bidonu her binada bulunduğundan yangın riski yüksektir; kaldığınız yerde çıkış yolunu ilk gün öğrenin.
• Türkiye temsilciliği: +249 100 799 998 — T.C. Hartum Büyükelçiliği, iç savaş nedeniyle mayıs 2023'ten bu yana Port Sudan'daki geçici ofisinden hizmet vermektedir (Hay Almatar Blok: 1, Ada No: 510); e-posta adresi [email protected], nöbetçi hattı +249 100 43 2444 numarasıdır. Nerede olursanız olun T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Çağrı Merkezi'ne +90 312 292 29 29 numarasından 7 gün 24 saat ücretsiz ulaşabilirsiniz; pasaport kaybı, gözaltı, trafik kazası, hastaneye kaldırılma ve ölüm gibi durumlarda ilk aranacak numaralardan biridir ve sizi temsilciliğe yönlendirir.

Ziyaret için en uygun dönem: Kasım–Mart.

Nakit yaygın olarak kabul ediliyor.