Kıbrıs Cumhuriyeti
Güney Avrupa · 918 bin nüfus · 5.896 km²
Kıbrıs Cumhuriyeti (Güney Kıbrıs); Afrodit'in doğduğu söylenen Petra tou Romiou kayalıklarından Baf'ın UNESCO listesindeki Roma mozaiklerine, Larnaka'daki kutsal Hala Sultan Tekke'den çam ormanlarıyla kaplı Trodos Dağları'nın freskli kiliselerine ve Ayia Napa'nın turkuaz koylarına uzanan, euro kullanan, Avrupa Birliği üyesi Akdeniz adasının güney yarısıdır.
Kıbrıs Cumhuriyeti hakkında bilinmesi gerekenler
-
Vize — T.C. pasaportu
Seyahatten önce konsolosluk ya da vize başvuru merkezinden vize alınması gerekiyor. Başvuru randevu, belge ve harç istiyor; onay birkaç hafta sürebiliyor.
-
Vize gerekli
- Para birimi
-
-
EUR (1 EUR = ₺56,33)
Euro
-
-
Musluk suyu
Şebeke suyu içme suyu standardında; musluktan içmek, dişleri fırçalamak ve buz kullanmak sorun çıkarmıyor.
-
İçilebilir
Şişe suyu almanız gerekmiyor
Kıbrıs Cumhuriyeti'ne ne zaman gidilir?
Havanın, kalabalığın ve fiyatların en dengeli olduğu, ülkeyi gezmek için en uygun aylar.
En uygun dönem Nisan–Haziran · Eylül–Ekim
Kıbrıs Cumhuriyeti yerel kuralları
Ülkenin kendi mevzuatı; ihlali para cezasından sınır dışı edilmeye kadar sonuç doğurabiliyor.
-
Alkol Serbest
Alkol tamamen serbesttir, marketlerde ve her restoranda satılır; yerel Keo-Leon biraları, zivania ve Commandaria şarabı yaygındır, satın alma için yasal yaş 17'dir. Ayia Napa ve Limasol'da gece hayatı çok canlıdır. Trafikte sınır 0,5 promildir (yeni sürücüler ve profesyoneller için 0,2), alkollü sürüşte denetimler sıktır ve ceza ağırdır — ada küçük olsa da içip araç kullanmayın, üstelik trafik soldan akar ve alkolle birlikte bu ciddi risk yaratır. -
Kıyafet Serbest
Kıyafette kısıtlama yoktur; plaj ve tatil beldelerinde mayo, şort olağandır. Ancak Ortodoks kilise ve manastırlarında kural nettir: Kykkos, Machairas ve Troodos'un UNESCO listesindeki kiliselerinde omuzların ve dizlerin kapalı olması istenir, kadınlardan etek/pareo giymesi beklenir — girişte ödünç örtü verilir ama yanınızda ince bir şal taşımak pratiktir. Üstsüz güneşlenme çoğu plajda hoş karşılanmaz, plaj dışında mayoyla dolaşmak (restoran, market) yasaklanabilir. -
Fotoğraf çekmek Kısıtlı
Genel olarak fotoğraf çekmek serbesttir, ancak adanın bölünmüşlüğü nedeniyle askerî konularda yasa serttir: Lefkoşa'yı ikiye ayıran Yeşil Hat (BM ara bölgesi), gözetleme kuleleri, askerî üsler, kontrol noktaları ve İngiliz egemen üs bölgeleri (Akrotiri, Dikelya) kesinlikle çekilmemelidir; ihlal gözaltı ve ekipmana el koymayla sonuçlanabilir, uyarı levhaları her yerdedir. Terk edilmiş Maraş (Varosha) bölgesinde de çekim kuralları değişkendir. Kiliselerin içinde ikonaların ve fresklerin fotoğrafı çoğu yerde flaşsız bile yasaktır; drone kullanımı Sivil Havacılık Dairesi kaydına tabidir. -
LGBT+ yasal durumu Yasal
Eşcinsel ilişki 1998'de suç olmaktan çıkarılmış, 2015'te aynı cinsiyetten çiftler için sivil birliktelik (civil partnership) yasallaşmıştır; ayrımcılık AB mevzuatı gereği yasaktır. Evlilik hakkı ve birlikte evlat edinme ise hâlâ tanınmamaktadır. Limasol ve Lefkoşa'da Pride yürüyüşleri düzenlenir ve turistik bölgelerde tutum rahattır; Ortodoks Kilisesi'nin toplumsal etkisi nedeniyle kırsalda ve yaşlı kuşakta muhafazakârlık daha belirgindir. -
Uyuşturucu yasaları Katı
Kıbrıs'ın uyuşturucu yasaları AB ortalamasına göre serttir; esrar dâhil hiçbir madde serbest değildir ve tıbbi kannabis yalnızca reçeteyle sınırlı biçimde uygulanır. Kişisel kullanım için küçük miktarda bulundurmak bile 8 yıla kadar hapis öngörür (ilk suçta genellikle daha hafif ceza ya da tedavi tedbiri uygulanır), satış ve kaçakçılıkta ömür boyu hapse kadar giden cezalar vardır. Ayia Napa'nın gece hayatında sivil polis denetimi yoğundur; Larnaka ve Baf havalimanlarında köpekli arama rutindir.
Kıbrıs Cumhuriyeti nerede?
Kıbrıs'ın güneyi, Akdeniz'in doğusundaki adanın Yeşil Hat'tın güneyinde kalan bölümünü kapsar; ada Türkiye'nin yaklaşık yetmiş kilometre, Suriye'nin ise yüz kilometre kadar güneybatısındadır. Ortasında Mesarya Ovası, güneybatısında ise adanın en yüksek noktası olan 1.952 metrelik Olimpos ile Troodos Dağları yer alır.
Güney Kıbrıs'a genel bakış
Kıbrıs Cumhuriyeti, Akdeniz'in üçüncü büyük adasının uluslararası tanınan devletidir ve 2004'ten bu yana Avrupa Birliği üyesidir; para birimi eurodur, resmî dilleri Rumca ve Türkçedir, ama günlük hayatta İngilizce her yerde geçerlidir. Ada 1974'ten beri fiilen ikiye bölünmüştür; bu rehberin konusu, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin yönettiği güney kesimidir. Burası, Avrupa'nın en güneşli köşelerinden biri, mitolojinin ise başladığı yerdir: Yunan mitolojisine göre aşk tanrıçası Afrodit, Baf yakınındaki Petra tou Romiou kayalıklarının önündeki köpüklü sulardan doğmuştur ve bu kayalık bugün adanın en ünlü manzarasıdır. Baf'ın (Paphos) kendisi baştan sona bir açık hava müzesidir: UNESCO Dünya Mirası listesindeki arkeolojik park, Roma villalarının şaşırtıcı ölçüde iyi korunmuş yer mozaikleriyle doludur; hemen yanında kayaya oyulmuş anıtsal "Kral Mezarları" ve liman girişindeki ortaçağ kalesi vardır.
Adanın güney kıyısı boyunca birbirinden farklı üç şehir sıralanır. Larnaka, çoğu ziyaretçinin uçakla indiği kapıdır ve palmiyeli Finikudes sahil şeridi, Aziz Lazarus Kilisesi ve tuz gölünün kıyısındaki Hala Sultan Tekke'siyle bilinir — bu tekke, Hz. Muhammed'in sütannesi kabul edilen Ümmü Haram'ın türbesi olarak İslam dünyasının en saygın hac merkezlerinden biridir ve Türkiye'den gelen ziyaretçiler için özel bir anlam taşır; kışın tuz gölüne binlerce flamingo iner. Limasol (Limassol), adanın en canlı ve en kozmopolit şehridir: modern marinası, restore edilmiş eski çarşısı, kalesi (Aslan Yürekli Richard'ın burada evlendiği söylenir) ve hareketli gece hayatıyla öne çıkar; hemen yanı başında Kolossi Kalesi ve adanın en görkemli antik kenti Kourion, denize bakan Greko-Romen tiyatrosuyla yükselir. Doğu uçtaki Ayia Napa ve Protaras ise turkuaz koyların, ince kumlu plajların (Nissi Beach, Fig Tree Bay) ve yaz eğlencesinin merkezidir; yakındaki Cape Greco (Kavo Greko) burnu, deniz mağaraları, doğal kaya kemerleri ve dalış noktalarıyla adanın en güzel kıyı yürüyüşlerini sunar.
Sahilden içeriye doğru yükseldiğinizde ada tümüyle değişir ve serin, çam kokulu Trodos Dağları başlar. 1.952 metrelik Olympos Dağı adanın çatısıdır; etekleri çam ormanları, şelaleler, asma bağları ve taş köylerle kaplıdır. Trodos'un en değerli hazinesi, dağ köylerine dağılmış, dışarıdan mütevazı ahşap çatılı ama içleri Bizans dönemi fresklerle kaplı on kadar kilisedir — hepsi birlikte UNESCO listesindedir. Bölgenin manevi kalbi, ormanın içindeki zengin ve etkileyici Kykkos Manastırı'dır. Çevredeki Omodos, Lofou ve Kakopetria gibi şarap köyleri, taş sokakları ve asırlık şaraphaneleriyle gezilir; Kıbrıs'ın tatlı şarabı Commandaria, dünyanın kesintisiz üretilen en eski adlandırılmış şarabı sayılır. Başkent Lefkoşa'nın güney yarısı ise (kuzeyle birlikte dünyanın son bölünmüş başkentini oluşturur) hareketli Ledra Caddesi, Kıbrıs Arkeoloji Müzesi ve restore edilmiş eski şehriyle gezilir; Ledra'daki yaya kapısından kuzeye karşıdan karşıya geçmek mümkündür. Kısacası güney Kıbrıs, birkaç saat içinde antik mozaikten karlı dağa, hac türbesinden turkuaz koya geçebileceğiniz, yoğun ama küçük bir Akdeniz ülkesidir.
Ne zaman gitmeli?
En keyifli dönem ilkbahar (nisan-haziran) ve sonbahardır (eylül-ekim): hava 22-30 derece arasında, gezmek ve yüzmek için idealdir, ada baharda yeşil ve çiçeklidir. Yaz (temmuz-ağustos) çok sıcak ve kurak geçer; kıyıda 32-35 derece, iç kesimde daha da yüksektir. Bu, plaj sezonunun zirvesidir — Ayia Napa, Protaras ve Baf kıyıları dolup taşar, deniz 27-28 dereceye ulaşır — ama kültür ve antik kent gezileri için sabah erken ve akşamüstü saatlerini seçin, öğle sıcağından kaçının. Deniz sezonu uzundur: mayıstan kasıma kadar yüzülebilir. Kış (aralık-şubat) kıyıda ılık ve yağışlıdır, 16-18 derece civarındadır ve şehir/kültür turu için gayet uygundur; oteller ucuzlar. Bu dönemin sürprizi Trodos'tur: ocak-mart arasında Olympos Dağı'nda kar olur ve kayak yapılır — sabah kayıp öğleden sonra sahile inmek mümkündür. İlkbahar aynı zamanda kuş göçü ve flamingo mevsimidir; Larnaka ve Akrotiri tuz göllerine binlerce flamingo iner. Paskalya (Ortodoks) döneminde köylerde geleneksel kutlamalar görülür.
Ulaşım
Güney Kıbrıs'a ulaşımın Türkiye'den giden için kritik bir özelliği vardır: Türkiye, Kıbrıs Cumhuriyeti'ni tanımadığı için Türkiye ile güney arasında DOĞRUDAN uçuş yoktur. İki pratik yol vardır. Birincisi, bir üçüncü ülke üzerinden (ör. Atina, başka bir Avrupa şehri) aktarmalı olarak adanın ana kapısı Larnaka Havalimanı'na ya da Baf Havalimanı'na uçmaktır. İkincisi — birçok gezginin tercih ettiği yol — Kuzey Kıbrıs'taki Ercan'a doğrudan uçup, Lefkoşa'daki Yeşil Hat sınır kapılarından (Ledra/Lokmacı yaya kapısı ya da Metehan gibi araçlı kapılar) güneye günübirlik ya da daha uzun süreli geçmektir; bu geçiş bugün serbesttir, pasaportunuzu yanınızda bulundurun. Not: Kıbrıs Cumhuriyeti yalnızca Larnaka/Baf havalimanları ile Limasol/Larnaka limanlarını "yasal giriş kapısı" sayar. Ada içinde trafik İngiliz mirası nedeniyle SOLDAN akar ve direksiyon sağdadır — sola akan trafiğe alışkın değilseniz özellikle ilk gün dönel adalarda ve dağ yollarında çok dikkatli olun. Otoyollar (Lefkoşa-Limasol-Baf, Lefkoşa-Larnaka-Ayia Napa) çok iyidir ve ücretsizdir; ada küçüktür, en uzak iki nokta arası birkaç saattir. Şehirlerarası otobüsler (Intercity) çalışır ama seyrektir; en rahat gezme yolu araç kiralamaktır. Şehir içinde de otobüsler vardır. Para birimi eurodur ve her yerde kartla ödeme yapılır; musluk suyu içilebilir olsa da birçok gezgin şişe suyu tercih eder. Acil numara Avrupa geneliyle aynıdır: 112.
Kıbrıs Cumhuriyeti hakkında sıkça sorulan sorular
Güney Kıbrıs'a girişte vize gerekir mi?
Evet. Kıbrıs Cumhuriyeti Avrupa Birliği üyesidir ama henüz Schengen alanına dâhil değildir; Türkiye pasaportu için ulusal Kıbrıs vizesi gerekir. Ancak elinizde geçerli, çift ya da çok girişli bir Schengen vizesi varsa ayrı bir Kıbrıs vizesi almadan giriş yapabilirsiniz — bu, birçok gezgin için en pratik yoldur. Ulusal vize için başvuru Kıbrıs Cumhuriyeti'nin temsilciliği ya da çevrimiçi (pro-visa) sistemi üzerinden yapılır. Önemli bir siyasi ayrıntı: Kıbrıs Cumhuriyeti yalnızca güneydeki Larnaka/Baf havalimanları ve Limasol/Larnaka limanlarından girişi tanır; kuzeydeki Ercan'dan giriş onlara göre "yasadışı"dır. Yine de bugün Yeşil Hat kapılarından kuzey-güney günübirlik geçiş fiilen serbesttir.
Türkiye'den Güney Kıbrıs'a nasıl giderim?
Türkiye ile Kıbrıs Cumhuriyeti arasında doğrudan uçuş yoktur, çünkü Türkiye güney yönetimini tanımaz. İki yol vardır: (1) Bir üçüncü ülke üzerinden (örneğin Atina ya da başka bir Avrupa şehri) aktarmalı olarak Larnaka veya Baf havalimanına uçmak; (2) Kuzey Kıbrıs'taki Ercan Havalimanı'na doğrudan uçup Lefkoşa'daki Ledra/Lokmacı yaya kapısından ya da araçlı sınır kapılarından güneye geçmek. İkinci yol Türkiye'den gidenler için genellikle daha hızlı ve ucuzdur; sınır geçişi bugün serbesttir, yanınızda pasaport bulundurun. Araçla geçecekseniz aracınızın karşı tarafta geçerli sigortası olduğundan emin olun (kuzeyde kiralanan araçlar için genellikle sınırda ayrıca alınır).
Kaç gün yeter, hangi rota mantıklı?
Beş-yedi gün güney Kıbrıs'ı rahatça gezmeye yeter. Larnaka'dan başlayın: Hala Sultan Tekke, tuz gölü, Finikudes sahili ve Aziz Lazarus Kilisesi bir gün. Doğuya bir gün: Ayia Napa-Protaras plajları ve Cape Greco deniz mağaraları. Batıya iki gün: Limasol (marina, eski şehir, Kolossi ve Kourion antik kenti) ve Baf (UNESCO mozaik parkı, Kral Mezarları, liman kalesi, Afrodit Kayası). Bir günü Trodos Dağları'na ayırın: freskli UNESCO kiliseleri, Kykkos Manastırı, çam ormanları ve şarap köyleri (Omodos). Başkent Lefkoşa'nın güney yarısı ve isterseniz Ledra kapısından kuzeye yaya geçiş bir yarım gün alır. Deniz ağırlıklı bir tatil isterseniz Ayia Napa ya da Baf kıyısında birkaç gün konaklayıp çevreyi günübirlik gezin.
Güney Kıbrıs pahalı mı?
Güney Kıbrıs, euro kullanan bir Avrupa Birliği ülkesidir ve Kuzey Kıbrıs'a (Türk lirası) göre belirgin biçimde pahalıdır; genel fiyat düzeyi Yunanistan ve Malta'ya yakındır. Konaklama, restoran ve araç kiralama Batı Avrupa'ya benzer, özellikle Ayia Napa ve Baf'ta yaz zirvesinde yükselir. Bütçeyi kısmanın yolları: yazın en sıcak/kalabalık temmuz-ağustos yerine mayıs-haziran ya da eylül-ekimde gitmek, süpermarketlerden alışveriş yapmak, günün menüsünü sunan yerel tavernaları tercih etmek ve turistik meydanların bir sokak arkasına geçmek. Antik kent ve müze girişleri uygundur; doğa, plajlar ve dağ yürüyüşleri ücretsizdir. Meze kültürü, taze deniz ürünleri, halloumi peyniri ve yerel şarap tadılmaya değer.
Hala Sultan Tekke nedir, ziyaret edilebilir mi?
Larnaka'nın hemen dışında, tuz gölünün kıyısındaki Hala Sultan Tekke, İslam dünyasının en saygın hac merkezlerinden biridir: Hz. Muhammed'in sütannesi kabul edilen Ümmü Haram'ın (Hala Sultan) türbesi burada bulunur ve türbe, palmiyelerle çevrili huzurlu bir bahçenin içindedir. Cami ve türbe ziyarete açıktır ve girişi ücretsizdir; giriş sırasında uygun kıyafet (omuz ve dizleri örten giysi, kadınlar için baş örtüsü) beklenir ve içeri girerken ayakkabı çıkarılır. Kışın hemen yanındaki tuz gölüne binlerce flamingo iner ve manzara olağanüstü olur. Larnaka Havalimanı'na ve şehir merkezine çok yakındır, kısa bir taksi/araç yolculuğuyla ulaşılır; Türkiye'den gelen ziyaretçiler için özellikle anlamlı bir duraktır.
Kıbrıs Cumhuriyeti'nde musluk suyu içilir mi?
İçilebilir. Şebeke suyu içme suyu standardında; musluktan içmek, dişleri fırçalamak ve buz kullanmak sorun çıkarmıyor.
Kıbrıs Cumhuriyeti'nde trafik hangi yönden akar?
Soldan trafik.
Kıbrıs Cumhuriyeti'nde Türk ehliyeti geçerli mi?
Türk ehliyeti yeterli; ayrıca uluslararası sürücü belgesi gerekmiyor.
Kıbrıs Cumhuriyeti'nde alkol serbest mi?
Serbest. Alkol tamamen serbesttir, marketlerde ve her restoranda satılır; yerel Keo-Leon biraları, zivania ve Commandaria şarabı yaygındır, satın alma için yasal yaş 17'dir. Ayia Napa ve Limasol'da gece hayatı çok canlıdır. Trafikte sınır 0,5 promildir (yeni sürücüler ve profesyoneller için 0,2), alkollü sürüşte denetimler sıktır ve ceza ağırdır — ada küçük olsa da içip araç kullanmayın, üstelik trafik soldan akar ve alkolle birlikte bu ciddi risk yaratır.
Kıbrıs Cumhuriyeti'nde nasıl giyinmek gerekir?
Serbest. Kıyafette kısıtlama yoktur; plaj ve tatil beldelerinde mayo, şort olağandır. Ancak Ortodoks kilise ve manastırlarında kural nettir: Kykkos, Machairas ve Troodos'un UNESCO listesindeki kiliselerinde omuzların ve dizlerin kapalı olması istenir, kadınlardan etek/pareo giymesi beklenir — girişte ödünç örtü verilir ama yanınızda ince bir şal taşımak pratiktir. Üstsüz güneşlenme çoğu plajda hoş karşılanmaz, plaj dışında mayoyla dolaşmak (restoran, market) yasaklanabilir.
Kıbrıs Cumhuriyeti'nde fotoğraf çekmek serbest mi?
Kısıtlı. Genel olarak fotoğraf çekmek serbesttir, ancak adanın bölünmüşlüğü nedeniyle askerî konularda yasa serttir: Lefkoşa'yı ikiye ayıran Yeşil Hat (BM ara bölgesi), gözetleme kuleleri, askerî üsler, kontrol noktaları ve İngiliz egemen üs bölgeleri (Akrotiri, Dikelya) kesinlikle çekilmemelidir; ihlal gözaltı ve ekipmana el koymayla sonuçlanabilir, uyarı levhaları her yerdedir. Terk edilmiş Maraş (Varosha) bölgesinde de çekim kuralları değişkendir. Kiliselerin içinde ikonaların ve fresklerin fotoğrafı çoğu yerde flaşsız bile yasaktır; drone kullanımı Sivil Havacılık Dairesi kaydına tabidir.
Kıbrıs Cumhuriyeti'nde LGBT+ bireylerin yasal durumu nedir?
Yasal. Eşcinsel ilişki 1998'de suç olmaktan çıkarılmış, 2015'te aynı cinsiyetten çiftler için sivil birliktelik (civil partnership) yasallaşmıştır; ayrımcılık AB mevzuatı gereği yasaktır. Evlilik hakkı ve birlikte evlat edinme ise hâlâ tanınmamaktadır. Limasol ve Lefkoşa'da Pride yürüyüşleri düzenlenir ve turistik bölgelerde tutum rahattır; Ortodoks Kilisesi'nin toplumsal etkisi nedeniyle kırsalda ve yaşlı kuşakta muhafazakârlık daha belirgindir.
Kıbrıs Cumhuriyeti'nde uyuşturucu yasaları ne kadar katı?
Katı. Kıbrıs'ın uyuşturucu yasaları AB ortalamasına göre serttir; esrar dâhil hiçbir madde serbest değildir ve tıbbi kannabis yalnızca reçeteyle sınırlı biçimde uygulanır. Kişisel kullanım için küçük miktarda bulundurmak bile 8 yıla kadar hapis öngörür (ilk suçta genellikle daha hafif ceza ya da tedavi tedbiri uygulanır), satış ve kaçakçılıkta ömür boyu hapse kadar giden cezalar vardır. Ayia Napa'nın gece hayatında sivil polis denetimi yoğundur; Larnaka ve Baf havalimanlarında köpekli arama rutindir.
Kıbrıs Cumhuriyeti'nde acil durumda hangi numara aranır?
- Acil çağrı: 112 — Avrupa ortak acil numarası; Kıbrıs Cumhuriyeti'nde polis, ambulans ve itfaiyeye tek numaradan ulaşılır. Ada genelinde eski ulusal numara 199 da hâlâ aynı merkeze bağlanır, ikisi de kullanılabilir.
- Yol yardım: 22 313131 — Kıbrıs Otomobil Kulübü'nün (Cyprus Automobile Association) yol yardım hattı; kiralık araçla yolda kalanlar için kullanılır, kiralama firmasının kendi acil hattı da her zaman sözleşmede yazılıdır.
Kıbrıs Cumhuriyeti'ne ne zaman gidilir?
Ziyaret için en uygun dönem: Nisan–Haziran, Eylül–Ekim.
Kıbrıs Cumhuriyeti'nde hangi ödeme yöntemleri geçerli?
Nakit, Kredi kartı, Banka kartı, Temassız (NFC) ve Mobil cüzdan yaygın olarak kabul ediliyor.